UKRAINE CHẾ TẠO HỎA TIỄN PHÒNG KHÔNG MỚI - GIÁ RẺ HƠN CẢ SHAHED ĐỂ CHỐNG LẠI UAV CỦA NGA 

Artikel von Matthew Loh/Business Insider Deutschland, ngày 21-10:  Các loại hỏa tiễn "đia không" mới đang được Ukraine chuẩn bị khai triển, với mục đích chuyên biệt là đối phó với máy bay không người lái (UAV). Theo Andrii Hrytseniuk, người đứng đầu vườn ươm khởi nghiệp "Brave1", Ukraine đã thực hiện một chương trình phát triển các loại hỏa tiễn "địa không" chi phí thấp, với giá thành mỗi quả không vượt quá 20.000 đô la Mỹ (khoảng 17.000 Euro).

Một số công ty đã thử nghiệm các nguyên mẫu trong khuôn khổ chương trình này. Trong một cuộc phỏng vấn qua video do *Ukrainska Pravda* công bố hôm thứ Năm, ông Hrytseniuk cho biết Kiew đang "chuẩn bị đưa vũ khí từ hai trong số các công ty này vào sử dụng trong chiến đấu". Ông cũng kỳ vọng một công ty thứ ba sẽ sớm đạt đến giai đoạn tương tự.

Đạn dược với chi phí dưới 10.000 Euro

Ông Hrytseniuk giải thích rằng một số nhà sản xuất đã thành công trong việc giảm chi phí xuống còn 10.000 đô la (9.000 Euro) mỗi quả hỏa tiễn, dù chương trình đặt ra mức trần giá nghiêm ngặt là 20.000 đô la (17.000 Euro) cho mỗi đơn vị đạn.

"Mức giá này rẻ hơn đáng kể so với chi phí của một chiếc UAV Shahed. Ngay cả khi cần dùng đến 2 hoặc 3 quả hỏa tiễn, tổng chi phí vẫn thấp hơn nhiều so với giá của một chiếc Shahed duy nhất", ông Hrytseniuk nhận định về mức trần giá này.

Ông Hrytseniuk cho biết thêm, chương trình này được Brave1 khởi xướng dưới hình thức một cuộc thi giữa các công ty Ukraine nhằm "phát triển các hệ thống hỏa tiễn phòng không đạt hiệu quả chi phí tối ưu nhất có thể". Ông nói: "Việc cấp kinh phí cho các loại hỏa tiễn này bắt đầu từ năm 2024, nhưng quá trình sản xuất một quả hỏa tiễn vẫn mất nhiều thời gian hơn so với việc chế tạo một chiếc máy bay không người lái đánh chặn". Với mức trần giá 20.000 đô la Mỹ (17.000 Euro), các loại hỏa tiễn do Ukraine chế tạo, thậm chí còn có giá thành phải chăng hơn cả hệ thống "AGR-Falco Advanced Precision Kill Weapon System", một loại hỏa tiễn không điều khiển 70mm do Mỹ sản xuất, được trang bị thêm hệ thống dẫn đường bằng Laser. Với chi phí khoảng 30.000 đến 35.000 đô la Mỹ (26.000 đến 31.000 Euro) mỗi đơn vị, đây vốn là các loại hỏa tiễn "không địa" đã được Ukraine cải tiến để sử dụng cho mục đích phòng không. Loại hỏa tiễn "địa không" tiêu chuẩn rẻ nhất của Mỹ là Stinger (loại vác vai), có giá khoảng 120.000 đô la Mỹ (107.000 Euro) mỗi quả.

Các loại máy bay không người lái (UAV) giá rẻ của Nga từ Iran

Nỗ lực của Ukraine nhằm giảm chi phí phòng không là phản ứng trước việc Nga sở hữu số lượng lớn máy bay không người lái tấn công "Shahed", loại khí tài có số lượng dồi dào và chi phí sản xuất thấp hơn nhiều so với hỏa tiễn thông thường. Các quan chức Ukraine ước tính rằng, chẳng hạn, mẫu "Geran-2" của Nga có giá 70.000 đô la Mỹ (62.000 Euro) mỗi chiếc, trong khi các mẫu sử dụng động cơ phản lực như "Geran-3" có giá ít nhất là 100.000 đô la Mỹ (89.000 Euro).

Kiew sử dụng một mạng lưới phòng thủ nhiều tầng, bao gồm các đội vận hành súng máy, thiết bị bay không người lái đánh chặn và tác chiến điện tử , để đối phó với các UAV này, vốn có thể được Nga phóng đi hàng trăm chiếc cùng lúc. Tuy nhiên, Moscow ngày càng khai triển nhiều UAV "Geran" sử dụng động cơ phản lực; loại này bay với tốc độ quá nhanh khiến các UAV đánh chặn thông thường hoặc các đội súng máy do con người điều khiển không thể theo kịp. Hơn nữa, một hệ thống lập bản đồ địa hình dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) , được tìm thấy trên một số UAV "Geran", đã làm dấy lên lo ngại rằng Nga có thể sớm vượt qua các biện pháp gây nhiễu điện tử của Ukraine.

Cho đến nay, giải pháp thay thế mà Ukraine áp dụng là sử dụng các loại hỏa tiễn phòng không, chẳng hạn như hỏa tiễn "không không AIM-9" Sidewinder, với chi phí lên tới khoảng1/2 triệu USD (440.000 Euro) cho mỗi lần phóng. Đầu tháng này, Tổng thống Ukraine Volodymyr Selenskyy cho biết nước ông đang phát triển một "chương trình hỏa tiễn cỡ nhỏ" để đối phó với các UAV "Geran" sử dụng động cơ phản lực. "Có một vài loại hình khác nhau. Chúng ta sẽ thấy rõ kết quả vào cuối tháng này, cụ thể là trong nửa sau của tháng," ông chia sẻ với các phóng viên tại một cuộc họp báo.

Vào tháng 9, Hrytseniuk đã nói với Jake Epstein từ tờ Business Insider (BI) rằng một số công ty Ukraine cũng đang kết hợp trí tuệ nhân tạo vào các hệ thống hỏa tiễn tấn công và đã đạt được những "thành công bước đầu".

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 23-10-2026