VIETJET CỦA BÀ NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO BỊ TÒA THƯƠNG MẠI ANH QUỐC RA LỆNH PHONG TỎA TÀI SẢN
Vào ngày 15 tháng 10 năm 2026, Tòa án Thương mại Vương quốc Anh đã ban hành lệnh phong tỏa tài sản trên phạm vi toàn thế giới đối với hãng hàng không giá rẻ Việt Nam, VietJet Aviation.
Lệnh của tòa án được đưa ra theo yêu cầu từ công ty tài chính hàng không FW Aviation Holdings1 Limited (FWA) – đơn vị đang tìm cách thi hành các phán quyết của tòa án với tổng trị giá hơn 250 triệu USD. Tòa án xác định rằng có nguy cơ rõ ràng là hãng hàng không này có thể di chuyển hoặc che giấu tài sản nhằm trốn tránh các chủ nợ. Tranh chấp pháp lý này bắt nguồn từ việc chấm dứt các hợp đồng thuê 4 phi cơ chở khách Airbus A321. Ngoài lệnh phong tỏa tài sản, tòa án còn xem xét các giao dịch nội bộ liên quan đến các đơn đặt hàng phi cơ trong tương lai của hãng, một yếu tố làm tăng thêm sự phức tạp về mặt pháp lý cho quá trình thu hồi và thi hành án.
Nguồn gốc tranh chấp và diễn biến của yêu cầu đòi nợ
Xung đột phát sinh từ các cấu trúc tài chính phức tạp được thiết lập vào năm 2018 và 2019. Vào thời điểm đó, VietJet đã tiếp nhận 4 phi cơ Airbus A321 thông qua hình thức "Cho thuê vận hành kiểu Nhật kèm quyền chọn mua" (JOLCO). Cấu trúc này kết hợp vốn chủ sở hữu từ các nhà đầu tư Nhật Bản với vốn vay từ các ngân hàng, đồng thời trao cho hãng hàng không quyền chọn mua lại các phi cơ này. Sau khi xảy ra tình trạng chậm thanh toán trong cuộc khủng hoảng hàng không toàn cầu, bên cho thuê là FWA đã chấm dứt các hợp đồng trước thời hạn vào tháng 10 năm 2021.
Mặc dù FWA đã thu hồi được 4 chiếc máy bay và đưa chúng ra khỏi Việt Nam vào tháng 12 năm 2022, nhưng hãng hàng không này vẫn còn các nghĩa vụ thanh toán đáng kể chưa được thực hiện. Vào tháng 4 năm 2025, Tòa án cấp cao Vương quốc Anh đã ra lệnh cho VietJet phải thanh toán khoảng 181,5 triệu USD, bao gồm các khoản bồi thường do chấm dứt hợp đồng và các khoản tiền thuê còn nợ. Do phát sinh thêm lãi suất, phí chậm trả và chi phí pháp lý, tổng số tiền yêu cầu đòi nợ đã tăng lên hơn 250 triệu USD vào mùa thu năm 2026. Vì VietJet cho đến nay vẫn chưa tuân thủ các yêu cầu thanh toán theo phán quyết của tòa án, FWA đã tiến hành các thủ tục thi hành án. Các giao dịch nội bộ và đánh giá của Tòa án Thương mại
Một khía cạnh then chốt trong phán quyết gần đây của tòa án, ban hành ngày 15 tháng 10 năm 2026, liên quan đến các giao dịch giữa VietJet và một thực thể có liên quan là Angelica Holding Limited (AHL). Theo kết luận của tòa án, trong năm 2025, VietJet đã ký kết các thỏa thuận chuyển giao gần như toàn bộ giá trị kinh tế từ danh mục đơn đặt hàng phi cơ mới trong tương lai, dựa trên định giá tại thời điểm tháng 12 năm 2024, sang cho AHL.
Tòa án Thương mại Vương quốc Anh đã xem xét kỹ lưỡng khoản đối ứng được đưa ra cho thương vụ chuyển giao này. Hội đồng xét xử nhận định rằng các khoản thanh toán bồi hoàn mà VietJet đề nghị chỉ mang tính hình thức hoặc thiếu cơ sở tài chính vững chắc. Hơn nữa, tòa án bày tỏ sự nghi ngờ về tính xác thực của các tài liệu do hãng hàng không này cung cấp trong các phiên điều trần trước đó. Những điểm mâu thuẫn này là cơ sở quan trọng dẫn đến kết luận của tòa án rằng, nếu không có lệnh phong tỏa tài sản trên phạm vi toàn thế giới, sẽ tồn tại rủi ro tài sản bị tẩu tán, gây bất lợi cho các chủ nợ. Tuy nhiên, lệnh này không đồng nghĩa với việc tự động hủy bỏ các hợp đồng bàn giao phi cơ hiện có với các nhà sản xuất phi cơ.
Lệnh phong tỏa tài sản này tiếp nối một phán quyết khác của tòa án ban hành ngày 30 tháng 9 năm 2026. Trong quyết định đó, tòa án đã chấp thuận về nguyên tắc đơn yêu cầu của FWA về việc chỉ định bên tiếp quản (receiver) đối với một số tài sản cụ thể của VietJet nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam. Các điều khoản chi tiết, cơ cấu chi phí và phạm vi thẩm quyền của bên tiếp quản này sẽ được làm rõ trong các phiên điều trần tiếp theo.
Việc chỉ định bên tiếp quản và lệnh phong tỏa tài sản toàn thế giới là các công cụ pháp lý riêng biệt, đều nhằm mục đích hỗ trợ FWA thu hồi các khoản tiền đã yêu cầu. Đối với VietJet, lệnh của tòa án hạn chế sự linh hoạt về tài chính của hãng trong các giao dịch quốc tế, các thỏa thuận thuê phi cơ và hoạt động mua nhiên liệu bên ngoài thị trường trong nước. Hãng hàng không này cho biết đang cân nhắc các hành động pháp lý để phản đối các lệnh trên, trong khi các bên cho thuê phi cơ quốc tế đang theo dõi sát sao tình hình, do những tác động của vụ việc đối với tính chắc chắn về pháp lý và hợp đồng trong các hoạt động tài chính tại khu vực Đông Nam Á.
(Có sự hỗ trợ của AI)
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 21-10-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét