HỆ THỐNG PHÒNG KHÔNG IRIS-T "MADE IN EUROPA" - LIỆU CÓ THỂ THAY THẾ CHO PATRIOT ?
Nguồn Euronews (Deutsch) - Tại Enforce Tac, hội chợ thương mại hàng đầu của Đức về an ninh và quốc phòng, Diehl Defence đã giới thiệu một bệ phóng hỏa tiễn kết hợp cho các loại tầm trung và tầm xa của hệ thống phòng không IRIS-T.
Công ty quốc phòng Đức đang cải tiến và kết hợp 2 hệ thống phòng không riêng biệt trước đây: IRIS-T SLM cho tầm trung và IRIS-T SLX cho tầm xa hơn. Bệ phóng mới có thể bắn cả 2 loại hỏa tiễn tầm xa và gần này.
Hệ thống IRIS-T SLM này bao gồm một trung tâm chỉ huy di động, một Radar và một số bệ phóng với hỏa tiễn đánh chặn. Radar có thể tìm kiếm các mục tiêu ở phạm vi lên đến 250 km, bao gồm máy bay không người lái, chiến đấu cơ và hỏa tiễn hành trình.
Hỏa tiễn của hệ thống nay, có thể tấn công mục tiêu ở tầm bắn lên đến 40 km và độ cao lên đến 20 km, theo một số ấn phẩm thương mại. Mẫu IRIS-T SLX mới có tầm đánh chặn lên đến 80 km.
Hệ thống này được coi là một lớp phòng thủ bổ sung giữa hệ thống IRIS-T SLM và hệ thống Patriot, chứ không phải là sự thay thế. Không giống như Patriot, hệ thống này vẫn chưa thực sự phù hợp để đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo. Tuy nhiên, hệ thống IRIS-T đã có thể được xử dụng để chống lại máy bay không người lái, chiến đấu cơ và hỏa tiễn hành trình.
Vậy hệ thống Patriot của Mỹ có gì đặc biệt?
Hệ thống phòng không Patriot được Mỹ chế tạo trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh để bảo vệ các căn cứ quân sự và thành phố khỏi các cuộc tấn công trên không. Việc sản xuất bắt đầu vào năm 1976, và hệ thống đã đi vào hoạt động từ năm 1984. Ngày nay, nó được coi là một trong những hệ thống phòng không quan trọng nhất ở Tây phương.
Trái tim của hệ thống là một Radar mạnh mẽ có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hơn 150 km và theo dõi nhiều mối đe dọa cùng một lúc. Một khẩu đội Patriot bao gồm Radar, trung tâm điều khiển hỏa lực, bệ phóng, ăng-ten và nguồn điện, và có thể được xử dụng trong vòng vài giờ.
Ban đầu được chế tạo để phòng thủ chống lại phi cơ, Patriot đã trải qua một số lần cải tiến. Với các mẫu như PAC (Patriot với khả năng nâng cao), hệ thống này giờ đây cũng có thể đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo. Mẫu mới nhất, PAC-3 MSE, có thể phá hủy mục tiêu bằng một cú đánh trực diện ("đánh trúng để tiêu diệt") và đạt được tầm bắn và độ chính xác cao hơn đáng kể.
Hệ thống này về mặt kỹ thuật rất phức tạp và đắt đỏ: một khẩu đội có giá hơn một tỷ đô la, và một hỏa tiễn đánh chặn tối tân khoảng 5 USD. Tuy nhiên, hỏa tiễn dẫn đường PAC-3 MSE có thể bắn hạ hỏa tiễn đạn đạo của Nga. So với hệ thống IRIS-T của Đức, chỉ phù hợp một phần để đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo do tầm bắn hạn chế.
Nhu cầu cao
Cuộc chiến tranh xâm lược của Nga ở Ukraine đã cho thấy rằng các hỏa tiễn loại mới, thường chỉ có thể bị đánh chặn bởi hệ thống Patriot của Mỹ. Để cung cấp sự bảo vệ toàn diện, đặc biệt là cho các thành phố lớn, do đó vẩn cần thiết phải có một số hệ thống loại này.
Theo báo cáo, Ukraine có 7 hệ thống Patriot. Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj đã nhiều lần yêu cầu các đồng minh Tây phương T của Kiew hỗ trợ thêm về trang bị các hệ thống phòng không. Cả Mỹ và các nước Âu châu đều có kho dự trữ hạn chế, trong khi nhu cầu đang tăng nhanh do chiến tranh ở Ukraine.
Trong 4 năm qua, Đức đã cung cấp một số hệ thống MIM-104 Patriot cho Ukraine. Dự kiến hệ thống thay thế sẽ không có sẵn cho đến cuối thập niên này.
Hệ thống Patriot đang có nhu cầu cao trên toàn thế giới và được cung cấp cho 18 quốc gia. Một hệ thống bao gồm Radar, trung tâm điều khiển hỏa lực, cột ăng - ten và từ 3 đến 8 bệ phóng, và quá trình từ khi đặt hàng đến khi giao hàng thường mất khoảng 3 năm. Theo tạp chí The Atlantic của Mỹ, chính phủ Mỹ đã tạm thời ngừng xuất cảng các hệ thống này vào năm ngoái, vì Pentagon cho rằng chúng khan hiếm và muốn dành chúng chủ yếu cho mục đích xử dụng trong nước.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 15-3-2026