PAPS LEO XIV VIẾNG NƯỚC PHÁP : CƠN SỐT "PAPAMANIA" TẠI PHÁP
Vào thứ Sáu 25-9, chuông của 45.000 nhà thờ trên khắp nước Pháp đã đồng loạt ngân vang trong 7 phút, đúng vào thời điểm Giáo hoàng Leo XIV hạ cánh xuống sân bay Orly ở Paris lúc 10 giờ sáng. Sự chào đón nồng nhiệt trên quy mô toàn quốc này phản ánh bầu không khí ấm áp, thậm chí cuồng nhiệt tại Pháp. Giữa tiếng reo hò của hàng triệu người dân, Giáo hoàng đã di chuyển từ Khu phố Latinh đến Nhà thờ Đức Bà Paris. Giới truyền thông đã bắt đầu gọi hiện tượng này là "Papamania" (cơn sốt hâm mộ Giáo hoàng), bởi những cảm xúc mãnh liệt được khơi dậy từ chuyến thăm chính thức đầu tiên của một vị Giáo hoàng sau 18 năm tới vùng đất của tinh thần *laïcité* (chủ nghĩa thế tục) này. Pháp đã luật hóa sự tách biệt nghiêm ngặt giữa nhà thờ và nhà nước từ năm 1905. Khi đón tiếp Giáo hoàng tại Điện Élysée vào giữa trưa, Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định rằng "chủ nghĩa thế tục của Pháp hoàn toàn không phải là sự phủ nhận tôn giáo." Ông mô tả chuyến thăm này là một "vinh dự lớn lao" mang lại niềm "hy vọng."
Hành trình của Giáo hoàng mang chủ đề dựa trên câu Kinh Thánh "Để thế giới được sống" trích từ Tin Mừng Gioan. Thông điệp này đặc biệt gây tiếng vang mạnh mẽ bởi lẽ vào giữa tháng Bảy, chính phủ thiểu số của Pháp đã thúc đẩy thông qua quốc hội một dự luật "Active Euthanasia", một động thái mà Hội đồng Giám mục Pháp đã lên án là sự vi phạm nghiêm trọng các giá trị văn minh.
Trong bài phát biểu tại Điện Élysée, vị Giáo hoàng đến từ Chicago đã lên án việc can thiệp di truyền trong thụ tinh nhân tạo và mang thai hộ, những hành vi vốn bị cấm tại Pháp. Ông cũng chỉ trích gay gắt "sự đề xuất một cái chết được lên kế hoạch," qua đó nhắm trực tiếp vào Tổng thống Macron, người từng ủng hộ mạnh mẽ việc "Active Euthanasia" chủ động. "Có một cám dỗ lớn khi kỳ vọng khoa học sẽ mang lại giải pháp cho mọi nỗi đau khổ của chúng ta," Giáo hoàng nói. Tuy nhiên, quyền được sống là quyền bất khả xâm phạm.
Tại dinh tổng thống, Giáo hoàng nhấn mạnh rằng ông không quên cội nguồn gia đình mình ở vùng Normandy và Béarn, dưới chân dãy núi Pyrenees. Bà ngoại của ông xuất thân từ thành phố cảng Le Havre thuộc vùng Normandy. Giáo hoàng khẳng định rằng "chủ nghĩa thế tục đúng nghĩa" không đòi hỏi phải loại bỏ tôn giáo khỏi đời sống công cộng. Điều này có thể được xem là một lời ám chỉ; ông Macron từng tuyên bố rằng, nhân danh chủ nghĩa thế tục, ông sẽ không tham dự ba thánh lễ do Giáo hoàng cử hành tại Paris, Lourdes và Metz. Ông Macron xuất thân từ một gia đình theo thuyết bất khả tri, từng theo học trường Dòng Tên và chọn chịu phép rửa tội khi đã ở tuổi thiếu niên. Tuy nhiên, khi Giáo hoàng Phanxicô cử hành thánh lễ tại Marseille vào tháng 9 năm 2023, ông Macron đã có mặt tham dự.
Hầu hết các ứng cử viên tổng thống đều rất chú trọng việc xuất hiện tại thánh lễ ngoài trời diễn ra vào thứ Bảy ở Quảng trường Concorde và Đại lộ Champs-Élysées, nơi dự kiến sẽ thu hút 600.000 tín đồ. Bà Marine Le Pen, chính trị gia theo đường lối dân túy cánh hữu, người từng cho ba con mình chịu phép rửa tội bởi một linh mục thuộc Hội Thánh Piô X (một nhóm sau đó đã bị Giáo hội rút phép thông công), đã thông báo sẽ tham dự thánh lễ cùng với lãnh đạo đảng là ông Jordan Bardella. Đối thủ cực hữu của bà, ông Éric Zemmour, người có gốc gác Do Thái,cũng sẽ có mặt. Ông Zemmour đang nỗ lực thu hút sự ủng hộ của những người Công giáo theo khuynh hướng truyền thống, những người cho rằng Giáo hội với tư cách là một thể chế , và cả chính Giáo hoàng , đang quá "cấp tiến".
Chuyến thăm khu vực Saint-Denis – nơi tập trung nhiều người nhập cư
Hiện nay, chỉ một nửa số người dân Pháp tự nhận mình là người Công giáo. Tuy nhiên, đồng thời Giáo hội cũng đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ số lượng người trưởng thành chịu phép rửa tội, trong đó tỷ lệ người trẻ tuổi chuyển sang đạo là rất cao. Giới trẻ từ khắp nơi trên nước Pháp đã đổ về Paris để tham dự buổi cầu nguyện dành cho thanh thiếu niên cùng Giáo hoàng tại sân vận động Stade de France vào tối thứ Sáu.
Đối với Giám mục Saint-Denis, ông Étienne Guillet, sự kiện này mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với một buổi tụ họp đông đảo vào buổi tối với 80.000 người tham dự. Ông chia sẻ: "Chuyến thăm của Giáo hoàng sẽ làm thay đổi cả một thế hệ trẻ". Ông Guillet sẽ cùng thị trưởng Saint-Denis – ông Bally Bagayoko thuộc đảng cánh tả *La France Insoumise* (Nước Pháp Bất khuất), đón tiếp Giáo hoàng. Người Công giáo hiện chỉ còn là một nhóm thiểu số tại khu vực xung quanh Vương cung thánh đường Saint-Denis, một quận nằm ở phía bắc Paris đang phải đối mặt với nhiều thách thức xã hội đáng kể. Tuy nhiên, ông Guillet đã hào hứng chia sẻ về việc chuyến thăm của Giáo hoàng đã khơi dậy sự quan tâm đến Giáo hội trong lòng giới trẻ Pháp có nguồn gốc nhập cư như thế nào. Nước Pháp đang dao động "giữa sự vắng bóng của Thiên Chúa và niềm khao khát hướng về Ngài", Hồng y François-Xavier Bustillo nhận định trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh.
Sau lễ đón tiếp với nghi thức quân sự tại phi trường, Điện Élysée là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến thăm của Giáo hoàng. Giáo hoàng và Tổng thống Macron đã có cuộc hội đàm riêng bằng tiếng Anh, không cần thông dịch viên, mặc dù Giáo hoàng đã bắt đầu học tiếng Pháp từ mùa hè. Nỗ lực này được thể hiện rõ qua bài phát biểu mà Giáo hoàng trình bày bằng tiếng Pháp rất trôi chảy.
Hồng y Jean-Marc Aveline, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, đã kiên quyết bác bỏ những tin đồn về sự bất hòa. Ông nhấn mạnh rằng chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Đức Thánh Cha đã được tổ chức trong khoảng thời gian rất gấp rút, chỉ vỏn vẹn bốn tháng.
( Có sự hỗ trợ của AI)
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-9-2026
