EU VÀ AUSTRALIA ĐẠT ĐƯỢC THỎA THUẬN VỀ THƯƠNG MẠI TỰ DO
Liên minh Âu châu và Australia đã kết thúc đàm phán về một thỏa thuận thương mại tự do toàn diện sau khoảng 8 năm. Thỏa thuận này sẽ giảm thuế quan và các rào cản thương mại, thúc đẩy nền kinh tế và do đó tăng cường sự thịnh vượng, Chủ tịch Ủy ban Âu châu, bà Ursula von der Leyen và Thủ tướng Anthony Albanese đã công bố thỏa thuận tại thủ đô Canberra của Australia.
Bà Von der Leyen nhấn mạnh rằng việc EU mở rộng và đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại quốc tế là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro và sự phụ thuộc, đặc biệt là trong bối cảnh Mỹ, dưới thời Tổng thống Donald Trump, đang trở thành một đối tác ngày càng khó khăn với các chính sách thuế quan hung hăng, và Trung Quốc đang hành động ngày càng quyết đoán hơn.
Theo Ủy ban Âu châu , các ngành kỹ nghệ có thể hưởng lợi đặc biệt từ thỏa thuận này bao gồm cơ khí, hóa chất, kỹ nghệ ô tô và nông nghiệp. EU cũng sẽ tiếp xúc tốt hơn với các nguyên liệu thô có giá trị chiến lược của Australia, chẳng hạn như các nguyên tố đất hiếm và Lithium.
“Một tín hiệu mạnh mẽ gửi đến phần còn lại của thế giới”
“Chúng tôi đang gửi một tín hiệu mạnh mẽ đến phần còn lại của thế giới rằng trong thời kỳ hỗn loạn, tình hữu nghị và hợp tác là tối quan trọng”, Bà Chủ tịch Ủy ban người Đức cho biết. EU và Australia có thể cách xa nhau về mặt địa lý, nhưng xét trên bình diện thế giới, hai bên lại gần gũi hơn bao giờ hết. Họ cũng dự định thắt chặt hơn nữa mối quan hệ thông qua một quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng mới, trong đó dự kiến tăng cường hợp tác chống lại các rủi ro mạng, các mối đe dọa hỗn hợp, và việc thao túng và can thiệp thông tin từ nước ngoài.
Thủ tướng Albanese tuyên bố rằng thỏa thuận thương mại tự do sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên. Đối với Australia, việc loại bỏ thuế quan đối với xuất cảng rượu vang và hải sản là rất quan trọng. Hơn nữa, nhiều sản phẩm nông nghiệp hơn, chẳng hạn như thịt bò, có thể được xuất cảng sang EU trong tương lai. Ngược lại, thỏa thuận quy định việc loại bỏ hơn 99% thuế quan đối với hàng hóa xuất cảng của EU sang Australia, điều mà theo EU, sẽ giúp các công ty thuộc mọi quy mô tiết kiệm khoảng một tỷ Euro mỗi năm tiền thuế. Thỏa thuận này cũng nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các chuyên gia EU làm việc tại Australia.
Tranh chấp về "Prosecco" không thể làm đổ vỡ thỏa thuận
Một trong những điểm vướng mắc trong các cuộc đàm phán cho đến phút cuối cùng là việc giải quyết một số sản phẩm nông nghiệp có tên gọi được bảo vệ ở Âu châu và phải đáp ứng các tiêu chí sản xuất cụ thể - chẳng hạn như phô mai Feta, Gruyère và Parmesan. Rượu Prosecco sản xuất tại Úc cũng là một vấn đề gây khó chịu cho EU. Tuy nhiên, cuối cùng cả hai bên cũng đã thỏa hiệp. Các nhà sản xuất rượu vang Úc có thể tiếp tục sản xuất Prosecco và bán dưới tên gọi đó, nhưng họ không được phép xuất cảng, như ông Albanese đã giải thích.
Ngành kỹ nghệ ô tô Đức hoan nghênh thỏa thuận này
EU dự đoán rằng xuất cảng từ các nước thành viên sang Úc có thể tăng 1/3 trong thập niên tới, đạt tới 17,7 tỷ Euro mỗi năm. Theo báo cáo, tiềm năng tăng trưởng đặc biệt nằm ở các sản phẩm sữa, ô tô và hóa chất. Đầu tư của EU vào Úc có thể tăng hơn 87%, theo báo cáo.
Chủ tịch Hiệp hội kỹ nghệ Ô tô Đức (VDA), Hildegard Müller, đã tuyên bố trước đó rằng thỏa thuận thương mại sẽ "mở ra những cơ hội đáng kể" cho ngành công nghiệp kỹ nghệ ô tô xuất cảng. Họ đang phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Trung Quốc và Nhật Bản trên thị trường Úc.
EU là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Úc sau Trung Quốc và Nhật Bản. Ngược lại, Úc chỉ xếp thứ 20 về thương mại hàng hóa với 27 quốc gia thành viên EU. Quốc gia này, với gần 28 triệu dân, cũng đặt mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào đối tác thương mại lớn nhất của mình, Trung Quốc, thông qua việc tăng cường hợp tác với EU. Trung Quốc ngày càng quyết đoán hơn ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và đang thể hiện sức mạnh của mình đối với người Úc.
Việc khi nào thỏa thuận với Úc có thể được ký kết vẫn chưa rõ ràng. Văn bản thỏa thuận vẫn cần được xem xét về mặt pháp lý và dịch sang tất cả các ngôn ngữ chính thức của EU. Sau đó, nó phải được các quốc gia thành viên và Nghị viện Âu châu phê chuẩn.
Nhiều năm đàm phán, thất bại và một khởi đầu mới
EU đã quyết định bắt đầu đàm phán về một thỏa thuận thương mại với Úc vào năm 2018. Căng thẳng đã nảy sinh trong thời gian đó bởi vì, sau lưng EU, người Úc đã đàm phán một hiệp ước an ninh mới cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với Mỹ và Anh vào năm 2021 và hủy bỏ một thỏa thuận tàu ngầm trị giá hàng tỷ đô la với Pháp. Tại một cuộc họp ở Osaka, Nhật Bản vào năm 2023, thỏa thuận cuối cùng đã đổ vỡ do tranh chấp về nhập cảng nông sản - và sau đó các cuộc đàm phán bị đình trệ.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-3-2026
