QATAR PHẢN ĐỐI THỎA THUẬN VỚI ISRAEL
Nguồn tin từ Handelsblatt cho biết: Căng thẳng tại Trung Đông đang lan sang Tập đoàn VW: cổ đông lớn Qatar đã phản đối kế hoạch của ban lãnh đạo về việc hợp tác sản xuất cơ phận cho một hệ thống phòng không tối tân, cùng công ty quốc phòng Rafael của Israel. Tờ *Handelsblatt* đã có được thông tin này từ các nguồn tin nội bộ công ty và những người thân cận với chính phủ Qatar. Thỏa thuận hiện đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Tờ *Bild* là nơi đầu tiên đưa tin về lập trường của Qatar.
Kế hoạch ban đầu là sử dụng nhà máy sản xuất xe ô tô VW tại Osnabrück Đức, nơi đang gặp khó khăn về sản lượng, để làm cơ sở sản xuất lcow phận cho "Vòm Sắt" (Iron Dome), hệ thống bảo vệ Israel khỏi các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay không người lái.
Đối với VW, đây là một ý tưởng hấp dẫn: việc sản xuất mẫu xe T-Roc Cabriolet tại Osnabrück dự kiến sẽ kết thúc vào năm tới và nhà máy này cũng không có nhiều triển vọng khác để tiếp tục sản xuất ô tô.
Thỏa thuận quốc phòng với Israel dường như mang lại một giải pháp khả thi. Do đó, VW đã ký một biên bản ghi nhớ với Rafael vào cuối tháng Tư 2026.
Giờ đây, dự án có nguy cơ thất bại do sự phản đối từ phía Qatar. Các nguồn tin tại VW cho biết việc thành lập liên doanh hay bất kỳ hình thức hợp tác nào khác với Rafael đều là điều không thể chấp nhận được đối với quốc gia vùng Vịnh này. Mặc dù Qatar có thể chấp thuận để Rafael tiếp nhận toàn bộ nhà máy, nhưng họ lại không đồng ý với mô hình hợp tác cùng phát triển. Một nguồn tin thân cận với chính phủ Qatar đã xác nhận những lo ngại này với tờ *Handelsblatt*.
Mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Qatar và Israel càng trở nên tồi tệ hơn đáng kể do cuộc chiến tại Gaza. Vì vậy, ngay cả việc tham gia gián tiếp vào một quan hệ đối tác quốc phòng với Israel cũng là điều khó có thể được chính phủ Qatar biện minh.
Quỹ đầu tư quốc gia Qatar (Qatar Investment Authority) là cổ đông lớn thứ ba của VW, nắm giữ khoảng 10,4% cổ phần công ty. Trước đây, quỹ này được xem là nhà đầu tư dài hạn không có mục đích chính trị; tuy nhiên, những diễn biến gần đây đang làm thay đổi nhận định đó.
Sự can thiệp của Qatar cũng có thể dẫn đến những hệ quả chính trị. Một mặt, hàng trăm việc làm trong ngành kỹ nghệ tại Osnabrück đang bị đe dọa. Mặt khác, việc ủng hộ Israel, đặc biệt là trong lĩnh vực phòng không, vốn là nền tảng trong chính sách đối ngoại của Đức. "Quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến Volkswagen mà còn tác động đến lợi ích an ninh quốc gia của chúng ta," Omid Nouripour, chuyên gia chính sách đối ngoại của đảng Xanh, phát biểu với tờ *Handelsblatt*. Ông lập luận rằng nếu một nhà đầu tư nước ngoài có thể gây ảnh hưởng đến các kỹ nghệ chiến lược và năng lực an ninh kỹ nghệ của Đức thông qua quyền phủ quyết, thì vấn đề này sẽ không còn chỉ là chuyện của doanh nghiệp mà trở thành vấn đề cốt lõi về chủ quyền quốc gia. "Chính phủ liên bang phải ngăn chặn sự can thiệp từ nước ngoài như vậy đối với năng lực quốc phòng của Đức và các đối tác," cựu lãnh đạo đảng Xanh nhấn mạnh.
Hệ thống Iron Dome (Vòm Sắt) tạo thành tầng dưới trong mạng lưới phòng không của Israel; các hỏa tiễn đánh chặn Tamir của hệ thống này có nhiệm vụ tiêu diệt hỏa tiễn tầm ngắn và máy bay không người lái. Hệ thống này đướcarn xuất vào năm 2011, chủ yếu để phòng thủ trước các loại đạn pháo cỡ nhỏ được phóng từ các quốc gia láng giềng. Các loại hỏa tiễn đạn đạ, chẳng hạn như các hỏa tiễn từ Iran, sẽ bị đánh chặn bởi hệ thống Arrow 3, do công ty nhà nước Israel Aerospace Industries (IAI) sản xuất. Năm 2023, quân đội Đức (Bundeswehr) đã mua 3 hệ thống Arrow 3 với giá 3,6 tỷ Euro, và hệ thống đầu tiên đã được bàn giao vào tháng 11-2025.
Kế hoạch sản xuất tại Osnabrück sẽ không phải là trường hợp đầu tiên năng lực sản xuất được chuyển ra nước ngoài. Kể từ năm ngoái, Rafael đã sản xuất hỏa tiễn Tamir tại Mỹ thông qua quan hệ đối tác với nhà thầu quốc phòng Mỹ Raytheon. Số hỏa tiễn này chủ yếu được cung cấp cho hệ thống phòng không mới của Hải quân Mỹ. Ngoài ra, các báo cáo truyền thông cho thấy đang có các cuộc đàm phán về việc thiết lập thêm một dây chuyền sản xuất hỏa tiễn Tamir tại Ấn Độ.
Những kế hoạch này phản ánh chiến lược của Rafael nhằm mở rộng mạng lưới sản xuất toàn cầu và tăng cường khả năng cung ứng cho khách hàng quốc tế. Động thái này cũng cần được xem xét trong bối cảnh Rafael và IAI đang lên kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong những tháng tới. Rafael từ chối bình luận công khai về việc Qatar phản đối sự hợp tác với VW.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-7-2026