TRUMP MỞ TRẬN CHIẾN IRAN - GIÁ DẦU TĂNG CAO KỶ LỤC, MỘT MÓN QUÀ LỚN CHO PUTIN LÀM GIÀU KHO TIỀN NUÔI CHIẾN TRANH
Do chiến tranh Iran, khách hàng Nga đang phải trả giá cao gấp đôi cho mặt hàng này và Ấn Độ đã nổi lên như một người mua lớn. Điều này đe dọa kéo dài cuộc xung đột ở Ukraine.
Chỉ hai tuần trước, nền kinh tế Nga dường như trên bờ vực sụp đổ do giá dầu thấp. Doanh thu từ mặt hàng xuất cảng quan trọng nhất của đất nước đã giảm mạnh do các lệnh trừng phạt của Tây phương, để lại những lỗ hổng lớn trong ngân sách nhà nước. Ngay cả trong ngành kỹ nghệ vũ khí, Điện Kremlin cũng buộc phải ưu tiên.
Với chiến tranh Iran và giá dầu thô tăng cao trên toàn thế giới, bức tranh hiện đã thay đổi một cách bất ngờ: Tại các trung tâm thương mại quan trọng, Nga hiện có thể bán dầu với giá cao hơn gấp đôi so với hồi tháng Giêng. Thông tin này dựa trên dữ liệu giá từ công ty phân tích Argus Media có trụ sở tại London, được mạng lưới truyền thông RND của Đức độc quyền thu thập.
Tại cảng Novorossiysk, nơi phân phối 20% lượng dầu thô xuất cảng của Nga, giá dầu thô mỗi thùng đã tăng từ 31,84 USD vào ngày 2 tháng 1 lên 71,77 USD vào ngày 9 tháng 3, mức tăng là 125%. Tại Primorsk, một điểm trung chuyển quan trọng khác của dầu thô Nga, giá còn tăng cao hơn nữa, đạt 73,57 USD. Từ đó, phần lớn dầu được vận chuyển đến Trung Quốc và Ấn Độ.
Washington làm trầm trọng thêm thiệt hại.
Điều này có nghĩa là giá dầu của Nga đã tăng mạnh hơn nhiều so với, ví dụ, giá dầu thô Brent chuẩn của thị trường thế giới, chỉ tăng 55% trong cùng thời gian. Nếu Nga có thể bán dầu của mình trong phần còn lại của năm với mức giá này, họ sẽ thu về thêm khoảng 70 tỷ USD doanh thu. Con số này tương đương với khoảng một nửa ngân sách quốc phòng của Nga.
Do thỏa thuận hạt nhân Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã miễn trừ các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ khỏi các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Mỹ. Kể từ đó, Ấn Độ đã mua dầu của Nga với quy mô lớn. Moskau thậm chí còn có ý định tăng cường cung cấp dầu cho Ấn Độ và Trung Quốc.
Trong thòi gian này "Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt và nhiều quốc gia châu Á sẵn sàng trả cho Nga mức giá cắt cổ, thì hiện tại chúng ta khó có thể làm gì được", chuyên gia chính sách quốc phòng EU Hannah Neumann (Đảng Xanh) thừa nhận. Sự tăng mạnh giá dầu một lần nữa cho thấy Âu châu dễ bị tổn thương như thế nào do sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, và điều này liên tục hạn chế khả năng hành động trong chính sách đối ngoại của Âu châu .
Tuy nhiên, doanh thu tăng thêm một phần bị bù đắp bởi chi phí vận chuyển tăng cao. "Giá cước vận chuyển dầu thô xuất khẩu của Nga đã tăng mạnh, nguyên nhân là do chi phí vận chuyển thế giới tăng lên sau cuộc xung đột eo biển Hormuz", Sheel Bhattacharjee, người đứng đầu bộ phận giá cước vận chuyển tại Âu châu của Argus Media, nói với RND.
Việc các nhà nhập cảng Ấn Độ một lần nữa mua dầu thô của Nga đã dẫn đến sự gia tăng nhu cầu về tàu vận chuyển nói chung. Giá cước vận chuyển bằng tàu chở dầu trên các tuyến đường chính đến Nga đã tăng lên vì chúng hiện đang được xử dụng để thay thế các chuyến hàng từ Trung Đông. "Do đó, các tàu hiện có sẵn sàng vận chuyển hàng hóa của Nga hiện đang được bán với giá cao," chuyên gia giải thích. Giá dầu nhiên liệu nặng cũng đã tăng mạnh, điều này có thể dẫn đến việc giá cước vận chuyển tiếp tục tăng trong ngắn hạn.
Âu Châu Âu hiện chưa mua hàng từ Moskau.
Xuất cảng dầu mỏ là nguồn thu quan trọng nhất của Nga. Nguồn thu này đã suy yếu đáng kể kể từ khi Mỹ, cùng với EU, áp đặt lệnh trừng phạt. Đầu năm nay, Moskau đã rơi vào tình trạng khó khăn: Ngân sách nhà nước Nga được tính toán dựa trên giá dầu 59 đô la, nhưng giá trung bình thực tế chỉ là 39 đô la. Sau đó, chiến tranh Iran nổ ra, khiến giá dầu tăng vọt.
Liệu các nước Âu châu cũng sẽ đình chỉ lệnh trừng phạt và tiếp tục mua dầu của Nga? Cho đến nay, Brüssels vẫn chưa xem xét điều đó. "Đây không phải là thời điểm thích hợp để nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga," Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố rõ ràng sau cuộc họp G7. Việc duy trì mức giá trần dầu, hiện ở mức 44,10 đô la/thùng, sẽ góp phần ổn định thị trường và hạn chế doanh thu của Nga.
Những người bán dầu của Nga có giá vượt quá mức trần không còn được phép xử dụng phương tiện vận tải và bảo hiểm của phương Tây. Tuy nhiên, điều này dường như không ngăn cản nhiều nhà nhập cảng mua dầu từ Nga.
Do đó, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng của Nghị viện Âu châu, Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP), yêu cầu: “Mức giá trần dầu cuối cùng phải được thi hành nhất quán, thông qua việc kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các tàu chở dầu, công ty bảo hiểm và nhà cung cấp dịch vụ tài chính, thông qua các biện pháp trừng phạt đối với các công ty vận tải biển và thương nhân tổ chức các kế hoạch lách luật, và thông qua các hành động cứng rắn hơn đáng kể đối với hạm đội ngầm của Nga.” Mỗi đô la thu được thêm từ dầu của Nga sẽ gia tăng kho bạc chiến tranh của Putin và kéo dài cuộc chiến chống lại Nga.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-3- 2026
