CÔNG TRÌNH BIẺU TƯỢNG CỦA ÔNG TRUMP SẮP ĐI VÀO NGÕ CỤT? WASHINGTON VÀ VIRGINIA KHỞI KIỆN 

Artikel von Dirk Hautkapp /Hamburger Abendblatt, ngày 31-10: Công trình biểu tượng mà ông Donald Trump mong muốn xây dựng đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ: Washington, D.C. cùng bang Virginia lân cận đã đệ đơn kiện chung vào thứ Bảy vừa qua nhằm ngăn chặn dự án gây tranh cãi này. Mục tiêu của họ là ngăn chính quyền tạo ra một "sự đã rồi" ngay sau cuộc bầu cử Quốc hội. White House từng gợi ý rằng việc xây dựng có thể bắt đầu sớm nhất là vào ngày 5 tháng 11, mặc dù các giấy phép cần thiết vẫn chưa được cấp.

Công trình khổng lồ theo kế hoạch này sẽ cao khoảng 76 mét (250 feet), lớn hơn đáng kể so với nguyên mẫu là Khải Hoàn Môn ở Paris. Nó dự kiến ​​được xây dựng tại Memorial Circle, nằm giữa Đài tưởng niệm Lincoln và Nghĩa trang Quốc gia Arlington. Trong khi ông Trump coi đây là đài tưởng niệm kỷ niệm 250 năm thành lập Hoa Kỳ, thì những người chỉ trích lại xem đó là công trình nhằm tôn vinh bản thân vị Tổng thống này.

“Dự án phô trương bất hợp pháp”

Tổng chưởng lý bang Virginia, ông Jay Jones, gọi đây là “dự án phô trương bất hợp pháp của ông Trump”, đồng thời khẳng định bang của ông có “nghĩa vụ thiêng liêng” trong việc bảo tồn sự tôn nghiêm của vùng đất này. Brian Schwalb, quan chức pháp lý cấp cao nhất của Washington, D.C., cảnh báo về “những tổn hại nghiêm trọng, tức thời và không thể khắc phục” đối với thủ đô và cư dân tại đây.

Sự phản đối không chỉ dừng lại ở vấn đề thẩm mỹ. Đơn kiện mới nêu rõ việc thiếu sự phê chuẩn từ Quốc hội, vi phạm các quy định về giới hạn chiều cao, cũng như đánh giá không đầy đủ về tác động môi trường và bảo tồn di tích lịch sử. Trước đó, ba cựu chiến binh từng tham chiến tại Việt Nam cùng một nhà sử học kiến ​​trúc đã khởi kiện dự án này; bản thân Quận Arlington cũng đã tiến hành một vụ kiện riêng biệt. Giờ đây, Washington, D.C. và Virginia tiếp tục tham gia cuộc chiến pháp lý, viện dẫn những tác động tiêu cực cụ thể đối với khu vực quản lý và cư dân của họ.

Tác động đến nghĩa trang quân nhân

Một trong những điểm gây tranh cãi chính là vấn đề giao thông. Vòng xoay tại đầu phía tây của Cầu tưởng niệm Arlington (Arlington Memorial Bridge) là điểm kết nối giữa Washington và Virginia. Mỗi ngày, nơi đây đón nhận hàng ngàn người đi làm, du khách, người đi xe đạp và các phương tiện khẩn cấp. Các quan chức tại Arlington cảnh báo rằng dự án này sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng ùn tắc tại một tuyến đường vốn đã chịu áp lực giao thông rất lớn. Việc tiếp cận nghĩa trang quốc gia cho các đoàn đưa tang cũng có thể bị cản trở. Đối với cộng đồng địa phương, công trường xây dựng này đồng nghĩa với nhiều năm bị xáo trộn, với những hệ lụy lan rộng vượt xa phạm vi khu vực xây dựng trực tiếp.

Một vấn đề quan trọng không kém là sự xâm phạm vào một cảnh quan tưởng niệm đã được thiết kế vô cùng tinh tế. Tầm nhìn thông suốt giữa Đài tưởng niệm Lincoln và Arlington House, nằm trong khuôn viên nghĩa trang, là biểu tượng cho sự tái thống nhất quốc gia sau cuộc Nội chiến. Theo các cựu chiến binh đã đệ đơn kiện, công trình cổng vòm này sẽ cắt đứt mối liên kết đó: nơi ở trước đây của vị tướng phe Liên minh miền Nam Robert E. Lee sẽ không còn nhìn thấy được từ Đài tưởng niệm Lincoln, và tầm nhìn theo hướng ngược lại cũng sẽ bị ảnh hưởng. Một công trình mang dáng dấp đài tưởng niệm chiến thắng lại sừng sững bao trùm lên một biểu tượng lịch sử của sự hòa giải.

Những tranh cãi cũng bao quanh một sân Golf.

Ngoài ra còn có vấn đề về bóng đổ: theo một mô hình tính toán bởi tờ *The Washington Post*, công trình cổng vòm này sẽ đổ bóng lên hơn 75.000 ngôi mộ vào những thời điểm khác nhau trong năm. Viễn cảnh một công trình được xây dựng nhằm thỏa mãn cái tôi của ông Trump lại đổ bóng lên nơi an nghỉ cuối cùng của những người từng phục vụ trong chiến tranh càng làm trầm trọng thêm mâu thuẫn xoay quanh vấn đề tôn trọng và tưởng nhớ.

Hơn nữa, tại sao lại phải vội vàng đến vậy? Đây chính là câu hỏi mà Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Tanya Chutkan đã đặt ra vào thứ Sáu 30-10, trong phiên tòa do các cựu chiến binh khởi xướng. Trong khi đó, liên quan đến sân gôn East Potomac gần đó, một dự án phô trương khác của ông Trump, Thẩm phán Ana Reyes đã ra lệnh điều tra xem liệu các quan chức chính phủ và luật sư có đánh lừa tòa án về kế hoạch cải tạo hay không. Diễn biến này cho thấy mức độ tổn hại nghiêm trọng trong lòng tin giữa chính phủ và cơ quan tư pháp.

Vì vậy, sau các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, vấn đề đặt ra không chỉ dừng lại ở việc khởi công xây dựng. Liệu ông Trump có nhượng bộ và chấp nhận lệnh dừng thi công từ tòa án, hay chính quyền của ông sẽ thúc đẩy vụ việc thông qua các cấp tòa với tốc độ chóng mặt? Hay, giống như cách ông từng phá bỏ khu Cánh Đông (East Wing) của White House để xây dựng một phòng khiêu vũmới, ông sẽ cố gắng tạo ra một "sự đã rồi" bằng cách lập tức bắt tay vào thi công? Các nguyên đơn mới trong vụ kiện này đang nỗ lực đảm bảo rằng câu trả lời phải được quyết định tại tòa án trước tiên.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-11-2026