LỰC LƯỢNG HOUTHI GIÀNH QUYỀN KIỂM SOÁT HOÀN TOÀN EO BIỂN BAB AL-MANDEB

Nguồn: DIE ZEIT, AFP, dpa, mga. Cập nhật ngày 11 tháng 9 năm 2026: Sau khi quân đội Yemen rút lui, lực lượng dân quân Houthi đã kiểm soát khu vực xung quanh eo biển Bab al-Mandeb. Eo biển này được coi là có tầm quan trọng chiến lược

Theo chính phủ Yemen, lực lượng dân quân Houthi cũng đã chiếm được 2 hòn đảo cuối cùng ở eo biển Bab al-Mandeb có tầm quan trọng chiến lược. Một đại diện của chính phủ được quốc tế công nhận tuyên bố rằng lực lượng dân quân đã hoàn toàn kiểm soát khu vực này, bao gồm cả 2 hòn đảo và đường bờ biển, sau khi quân đội chính phủ rút lui.

Trước đó, trong một cuộc tấn công quy mô lớn chống lại chính phủ, lực lượng Houthi cũng đã chiếm được thành phố ven biển Mocha, qua đó đưa toàn bộ bờ biển Biển Đỏ của Yemen nằm dưới sự kiểm soát của họ. Quân đội Yemen đã đáp trả bằng các cuộc không kích chống lại các chiến binh Houthi ở Mocha, và Ả Rập Saudi cũng tuyên bố các biện pháp đối phó. Theo Liên Hợp Quốc, hàng chục nghìn thường dân đã chạy trốn khỏi khu vực chiến sự trong những ngày gần đây.

Trong khi đó, lực lượng Houthi tái khẳng định lệnh phong tỏa hải quân mà họ áp đặt đối với các tàu của Ả Rập Saudi hồi tháng 7. Một phát ngôn viên của lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn cho biết, việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Bab al-Mandeb "an toàn cho tất cả các doanh nghiệp, ngoại trừ các tàu của Ả Rập Saudi, vốn đã bị cấm".

Tuyến đường vận chuyển Bab al-Mandeb kết nối Âu châu và Á châu.

Từ các vị trí mới chiếm được, lực lượng Houthi có thể nhắm mục tiêu vào các tàu buôn và các tàu khác ở Biển Đỏ hiệu quả hơn trước. Trong những năm gần đây, lực lượng dân quân này đã nhiều lần tấn công các tàu, đôi khi cướp hoặc đánh chìm chúng. Họ đôi khi biện minh cho những cuộc tấn công này bằng cách viện dẫn sự ủng hộ của họ đối với Hamas ở Dải Gaza.

Eo biển Bab al-Mandeb là một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới, kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Eo biển Bab al-Mandeb, ở một số nơi chỉ rộng khoảng 20 km, là tuyến đường vận chuyển từ Địa Trung Hải, qua kênh đào Suez, đến Ấn Độ Dương – tuyến đường vận chuyển ngắn nhất giữa châu Âu và Á châu.

Eo biển Bab al-Mandeb cũng rất quan trọng đối với xuất cảng dầu mỏ của Ả Rập Saudi. Tầm quan trọng của nó càng tăng lên sau khi Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz. Sau khi chiến tranh Iran-Iraq bùng nổ, Ả Rập Saudi đã chuyển một phần xuất cảng dầu mỏ từ bờ biển phía đông trên Vịnh Ba Tư sang bờ biển phía tây trên Biển Đỏ.

Bộ Ngoại giao Đức nói về một diễn biến "đáng lo ngại".

Việc lực lượng dân quân Houthi nhanh chóng chiếm giữ các khu vực chiến lược quan trọng đang gây ra những phản ứng lo ngại trên phạm vi quốc tế trong lĩnh vực chính trị và kinh tế. Chuyên gia quân sự Israel Danny Citrinowicz mô tả đây là một bước thụt lùi đối với Tây phương. Ở Trung Đông, "hiếm khi có một thất bại chiến lược nào lớn đến mức này", ông viết trên X. Đây không chỉ là vấn đề của Ả Rập Saudi mà còn là vấn đề quốc tế.

Một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Đức tại Berlin gọi những diễn biến ở Yemen là "đáng lo ngại". Người phát ngôn lên án nỗ lực của lực lượng Houthi và Iran nhằm "bắt giữ tàu thuyền quốc tế làm con tin". Ông cũng chỉ trích các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng ở Ả Rập Saudi và cuộc tấn công chống lại chính phủ Yemen.

Phó Tổng thống Iran Mohammed Reza Aref đã chúc mừng lực lượng dân quân về bước tiến của họ. Ông viết trên mạng xã hội: "Chúng tôi vui mừng trước những chiến thắng của người dân Yemen anh hùng". Cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran Mujtaba Khamenei, Mohammed Mokhber, đã nói về một "chiến thắng vang dội" của lực lượng Houthi.

Cuộc nội chiến kéo dài nhiều năm ở Yemen

Bối cảnh của những diễn biến này là cuộc xung đột kéo dài nhiều năm giữa lực lượng dân quân Houthi và chính phủ Yemen. Trong khi lực lượng Houthi được Iran hỗ trợ, một liên minh do Ả Rập Saudi dẫn đầu chiến đấu về phía chính phủ được quốc tế công nhận. Một thỏa thuận ngừng bắn không chính thức đã được thiết lập từ năm 2022 trong cuộc chiến giữa lực lượng Houthi theo dòng Shia và Vương quốc Ả Rập Saudi theo dòng Sunni.

Vào cuối năm 2014, lực lượng Houthi đã lật đổ Tổng thống Abed Rabbo Mansur Hadi, người được Ả Rập Saudi ủng hộ. Năm 2015, vương quốc này đã can thiệp vào cuộc xung đột với tư cách là người đứng đầu liên minh các quốc gia Sunni. Trong cuộc chiến, hàng chục nghìn người đã thiệt mạng và nền kinh tế Yemen sụp đổ. Một bộ phận lớn dân số đang phải chịu đựng nạn đói, và khoảng 22 triệu người phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo.

Vũ Thái An, người ính VNCH 13-9-2026