ÔNG TRUMP ĐƯỢC CHO LÀ ĐÃ PHÊ DUYỆT THỎA THUẬN HẠT NHÂN VỚI Ả RẬP SAUDI

Nguồn tin từ tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung: Theo các phương tiện truyền thông, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê duyệt một thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi. Tờ *Wall Street Journal* loan tin rằng thỏa thuận này sẽ hỗ trợ Vương quốc xây dựng chương trình hạt nhân dân sự và có khả năng mở đường cho việc làm giàu Uranium ngay trên lãnh thổ Ả Rập Saudi. Các báo cáo cho thấy thỏa thuận có thể được ký kết sớm nhất là vào thứ Tư 22-7.

Thỏa thuận này trị giá hàng tỷ đô la này dự kiến ​​kéo dài 30 năm, bảo đảm vai trò chủ chốt cho các công ty Mỹ trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng hạt nhân của Ả Rập Saudi , điều khoản trọng tâm quy định rằng các công ty Mỹ sẽ xây dựng cơ sở làm giàu Uranium tại Ả Rập Saudi, với điều kiện một nghiên cứu chung giữa Mỹ và Ả Rập Saudi kết luận rằng bước đi này là hợp lý.

Chính quyền Trump tin rằng điều khoản này sẽ mang lại cho Mỹ tầm ảnh hưởng đối với chương trình hạt nhân của Ả Rập Saudi, đồng thời bảo đảm chương trình không bị lợi dụng cho mục đích quân sự. Tuy nhiên, thỏa thuận này, dự kiến ​​sẽ được trình lên Quốc hội tại Washington để xem xét trong những ngày tới, có thể vấp phải sự phản đối. Nhiều nhà lập pháp phản đối việc mở rộng công nghệ hạt nhân tại khu vực Trung Đông vốn bất ổn về chính trị. Dù vậy, những người chỉ trích khó có khả năng ngăn chặn thỏa thuận này, do họ có thể không tập hợp đủ đa số phiếu cần thiết để bác bỏ quyền phủ quyết tiềm tàng của Tổng thống.

Ả Rập Saudi muốn có vũ khí hạt nhân, nếu Iran sở hữu chúng 

Dẫn lời các quan chức chính phủ, tờ *New York Times* đưa tin rằng ông Trump đã phải nhượng bộ để đạt được thỏa thuận. Theo các nguồn tin nội bộ, thỏa thuận này thiếu cái gọi là "tiêu chuẩn vàng". Tiêu chuẩn này sẽ cấm Vương quốc làm giàu Uranium hoặc tái xử dụng nhiên liệu hạt nhân đã qua xử dụng,cả hai đều là những con đường tiềm năng dẫn đến việc phát triển vũ khí hạt nhân. Hơn nữa, "Nghị định thư bổ sung", văn bản trao quyền cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) thực hiện các cuộc thanh tra sâu rộng và không báo trước, được cho là không có trong thỏa thuận.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từng chấp nhận "tiêu chuẩn vàng" này trong một thỏa thuận tương tự với Mỹ vào năm 2009, được đàm phán dưới thời các tổng thống George W. Bush và Barack Obama.

Các cuộc thảo luận về thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi đã diễn ra ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận này không đi đến đâu vì phía Ả Rập Saudi không sẵn lòng chấp nhận các điều kiện về chống phổ biến vũ khí hạt nhân của Mỹ. Các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân dân sự tiếp tục diễn ra dưới thời ông Joe Biden; vào thời điểm đó, việc Riyadh công nhận Israel được xem là một sự trao đổi lợi ích tiềm năng. Các cuộc đàm phán đã bị đình chỉ sau khi xung đột tại Gaza bùng phát vào cuối năm 2023. Tuy nhiên, Thái tử kiêm nhà lãnh đạo thực tế của Ả Rập Saudi, ông Mohammed bin Salman, vẫn tiếp tục bày tỏ "sự quan tâm đặc biệt" của đất nước mình đối với thỏa thuận này.

Sau khi ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đã tiến hành thảo luận về thỏa thuận này trong chuyến thăm khu vực vào tháng 4 năm 2025. Vào thời điểm đó, các báo cáo cho thấy khả năng đạt được một hiệp ước năng lượng mới giữa hai quốc gia, một thỏa thuận có thể mở đường cho chương trình hạt nhân tại quốc gia vùng sa mạc này.

Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình CBS của Mỹ vào năm 2018, Thái tử tuyên bố rằng Riyadh sẽ tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân "càng sớm càng tốt" nếu Iran làm điều tương tự. Ả Rập Saudi và Iran từ lâu đã cạnh tranh gay gắt để giành quyền thống trị khu vực. Mặc dù hai nước đã tiến tới hòa giải vào năm 2023 nhờ sự trung gian của Trung Quốc, nhưng sự ngờ vực sâu sắc vẫn tồn tại sau nhiều năm đối đầu, một cuộc xung đột còn chịu ảnh hưởng bởi sự chia rẽ giáo phái giữa Hồi giáo Sunni tại Ả Rập Saudi và Hồi giáo Shia tại Iran.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 23-7-2026