CUỘC KHỦNG HOẢNG DẦU MỎ ĐÃ LAN TỚI MỸ 

Nguồn tin từ T-Online: Sự leo thang căng thẳng mới nhất tại Trung Đông đang gây áp lực lên thị trường dầu mỏ. Tại Mỹ, kho dự trữ dầu chiến lược đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, trong khi nguồn cung dầu Diesel tại Âu châu  có nguy cơ thiếu hụt.

Tình hình Trung Đông vẫn đang căng thẳng, và sự biến động giá dầu đang trở thành trạng thái bình thường mới đối với nền kinh tế thế giới. Đầu tuần này, giá mỗi thùng (159 lít) dầu thô Brent đã tăng lên mức 91,45 USD; đến thứ Ba 21-7, giá giảm xuống còn 88,19 USD.

Những biến động này có liên quan đến tiến trình đàm phán hòa bình giữa Iran và Mỹ; các thông tin cập nhật về khả năng hòa giải giữa hai nước liên tục thay đổi giữa chiều hướng tích cực và tiêu cực. Vào thứ Ba 21-7, giá dầu giảm nhờ thông tin cho biết Qatar, Ai Cập, Pakistan cùng các bên trung gian khác trong khu vực đã đưa ra đề xuất ngừng bắn trong 10 ngày cho các bên tham chiến. Tuy nhiên, liệu đề nghị này có mang lại kết quả cụ thể nào hay không vẫn còn là một ẩn số.

Âu Châu có nguy cơ thiếu hụt dầu Diesel

Mặc dù giá dầu trên thị trường thế giới có thể biến động, nhưng giá xăng và dầu Diesel, vốn phụ thuộc vào giá dầu thô, lại có xu hướng chỉ đi theo một chiều: tăng. Hôm thứ Hai 20-7, giá xăng tại Mỹ đã tăng trở lại trên mốc tâm lý quan trọng là 4 USD mỗi Gallon (3,785 lít). Tuy nhiên, so với Đức, chi phí đổ xăng tại Mỹ vẫn rất rẻ. Nếu quy đổi sang đơn vị lít và đồng Euro, giá xăng hiện tại ở Mỹ vào khoảng 92 cent. Trong khi đó, tại Đức, người lái xe hiện phải trả 2,15 Euro cho mỗi lít xăng và 2,17 Euro cho mỗi lít dầu Diesel.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình hình tại eo biển Hormuz không sớm được cải thiện, Âu châu có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt dầu Diesel. Eo biển này, nơi vận chuyển 20% lượng dầu của thế giới, lại một lần nữa rơi vào tình trạng bị phong tỏa trên thực tế. Trước đó, hoạt động vận tải biển đã bắt đầu phục hồi chậm trong thời gian lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng Sáu; tuy nhiên, ngay cả trong những tuần hòa bình mong manh đó, số lượng tàu thuyền đi qua eo biển này vẫn rất ít so với mức trước chiến tranh.

Theo hãng tin Bloomberg, các nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư Morgan Stanley hiện đang cảnh báo về nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu tại Âu châu . Các sản phẩm dầu đã qua tinh chế, chẳng hạn như dầu Diesel hoặc nhiên liệu máy bay, được cho là đang gặp tình trạng khan hiếm nghiêm trọng nhất trong hệ thống năng lượng thế giới hiện nay, với Âu châu là "tâm điểm" của xu hướng này.

Morgan Stanley dự báo rằng lượng dự trữ dầu Diesel tại Âu châu sẽ giảm xuống mức thấp nhất kể từ ít nhất là năm 2015 vào cuối năm nay.

Dầu Diesel đóng vai trò thiết yếu trong hầu hết các lĩnh vực liên quan đến Logistics và vận tải. Tình trạng thiếu hụt có thể sẽ tác động đến người lái xe chủ yếu thông qua việc giá cả tăng cao: giá dầu Diesel hiện đã đắt hơn xăng, và xu hướng này dự kiến ​​sẽ tiếp diễn chừng nào xung đột còn kéo dài. Những đợt tăng giá này được chuyển sang người tiêu dùng, khiến giá thực phẩm và các hàng hóa khác đắt đỏ hơn, và có thể lại đẩy lạm phát chung tăng cao. Đây là một đòn giáng mạnh nữa vào nền kinh tế Âu châu .

Dự trữ dầu của Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục

Tình hình cũng đang trở nên nghiêm trọng tại Mỹ. Trong những tuần gần đây, chính phủ Mỹ đã đáp ứng nhu cầu dầu trong nước bằng cáchxử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) trong khi vẫn chọn cách bán dầu sản xuất trong nước ra thị trường quốc tế. Kết quả là, lượng dự trữ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1983 vào đầu tháng 7. Theo tờ *Wall Street Journal*, việc bổ sung lại lượng dự trữ này có thể mất nhiều năm.

Hiện Mỹ đã bắt đầu cắt giảm xuất khẩu dầu để giảm bớt áp lực lên SPR. Tuy nhiên, tình trạng hư hại tại các nhà máy lọc dầu, cả ở khu vực Vịnh Mexico và tại Nga, đã biến Mỹ thành nhà cung cấp chủ chốt các sản phẩm dầu, đặc biệt là dầu Diesel. Nếu Mỹ buộc phải ưu tiên các sản phẩm này cho tiêu dùng trong nước, điều đó sẽ càng làm gia tăng sự cạnh tranh toàn cầu về nguồn nguyên liệu. Một diễn biến bất thường cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình hiện nay là: Nga hầu như không thể tự sản xuất đủ dầu Diesel và do đó buộc phải mua loại nhiên liệu này từ Ấn Độ. Trong khi đó, Ấn Độ lại nhập cảng phần lớn lượng dầu, loại dầu sau đó được tinh chế thành dầu Diesel và nhiên liệu máy bay, từ chính nước Nga.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) có thể một lần nữa điều phối việc giải tỏa có kiểm soát các kho dự trữ dầu chiến lược toàn cầu. Trước đó, cơ quan này đã thực hiện động thái tương tự khi chiến sự mới bùng nổ, giúp đưa 400 triệu thùng dầu thô ra thị trường vào tháng 3. Tuy nhiên, vẫn chưa chắc chắn liệu IEA có thực hiện bước đi này một lần nữa hay không, bởi suy cho cùng, ngay cả biện pháp này cũng sẽ đến lúc cạn kiệt.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 22-7-2026