TỔNG THỐNG HUNGARY SULYOK MỞ ĐƯỜNG CHO VIỆC BẢI NHIỆM CHÍNH MÌNH 

Tổng thống Hungary Tamás Sulyok, một đồng minh chính trị của Thủ tướng Viktor Orbán (người đã bị bỏ phiếu truất phế vào tháng Tư), sau nhiều ngày do dự, đã mở đường cho một tu chính án hiến pháp bao gồm cả việc bãi nhiệm chính ông. Ông Sulyok thông báo sẽ ký xác nhận các thay đổi hiến pháp, qua đó cho phép chúng có hiệu lực. Sau khi Quốc hội thông qua tu chính án vào thứ Hai tuần trước, tân Thủ tướng Péter Magyar đã đặt ra thời hạn 5 ngày để nguyên thủ quốc gia ký xác nhận và đe dọa sẽ tiến hành thủ tục luận tội nếu ông từ chối.

Chủ tịch Quốc hội Ágnes Forsthoffer sẽ đảm nhận quyền hạn của nguyên thủ quốc gia cho đến khi người kế nhiệm được bầu; quy trình này có thời hạn 30 ngày. Tại Hungary, nguyên thủ quốc gia do Quốc hội bầu chọn.

Ông Magyar xác nhận rằng ông Sulyok đã ký xác nhận các tu chính án hiến pháp và do đó, chức vụ của ông sẽ bị bỏ trống bắt đầu từ thứ Hai 19-7 tới. Các thay đổi hiến pháp mở đường cho những cải cách chính trị sâu rộng giờ đây có thể bắt đầu có hiệu lực. "Với những quyết định này, chúng tôi đang trả lại cho người dân Hungary điều mà chế độ Orbán đã cố gắng tước đoạt trong nhiều năm: niềm tin chắc chắn rằng quyền lực bị giới hạn, tài sản công được thu hồi và nhà nước có thể một lần nữa phục vụ công dân, những công dân Hungary tự do," ông Magyar viết trên Facebook.

Ông Sulyok thừa nhận bất lực trong việc ngăn chặn việc bãi nhiệm mình

Ông Sulyok nhấn mạnh rằng mặc dù coi quyết định bãi nhiệm của Quốc hội là vi hiến, ông không thấy có cơ sở pháp lý nào để phản đối quyết định đó. Các chuyên gia trước đó từng nhận định rằng Tòa án Hiến pháp chỉ có thể phản đối quyết định của Quốc hội dựa trên các vấn đề về thủ tục, chứ không phải dựa trên nội dung của quyết định. Trong một thông điệp chia sẻ trên Facebook, ông Sulyok cũng bày tỏ sự tiếc nuối khi cho rằng bất kỳ nguyên thủ quốc gia nào tại Hungary giờ đây đều "phụ thuộc vào nhánh hành pháp và chính trị" và không còn giữ "chức năng giám sát" nữa. Ông Magyar từng cáo buộc ông Sulyok, người nhậm chức từ năm 2024, đã ủng hộ các chính sách của ông Orbán. 

Tu chính án hiến pháp cũng quy định rằng nhiệm kỳ của các thẩm phán Tòa án Hiến pháp sẽ tự động chấm dứt khi họ bước sang tuổi 70. Quy định này hiện ảnh hưởng đến 4 trong số 15 thẩm phán Tòa án Hiến pháp, bao gồm cả Thẩm phán chủ tọa Péter Polt – người được xem là một nhân vật trung thành với ông Orbán. Ngoài ra, tu chính án còn giới hạn thời gian tại nhiệm của các nghị sĩ quốc hội ở mức 12 năm, bắt đầu từ năm 2030. Chẳng hạn, điều này sẽ ngăn cản ông Orbán tái tranh cử vào quốc hội; ông đã liên tục giữ ghế nghị sĩ kể từ năm 1990. Tuy nhiên, ông đã không nhận ghế nghị sĩ mà mình giành được với tư cách là ứng cử viên hàng đầu của đảng Fidesz trong cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 4 năm nay. Thêm vào đó, một cơ quan chuyên trách việc thu hồi tài sản nhà nước cũng sẽ được thành lập.

Ông Magyar cùng đảng Tisza của mình cũng có kế hoạch soạn thảo một bản hiến pháp hoàn toàn mới để thay thế "Luật Cơ bản" mà ông Orbán đã thúc đẩy thông qua vào năm 2011. Ông cáo buộc ông Orbán đã thiết kế khung pháp lý đó hoàn toàn nhằm phục vụ nhu cầu củng cố quyền lực cho đảng của mình.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-7-2026