CÁI GIÁ MÀ TRUMP PHẢI TRẢ ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC MỘT THỎA THUẬN VỚI IRAN VỀ EO BIỂN HORNUZ 

Các nguồn tin được cho là rò rỉ từ Iran, tiết lộ:  Để đạt được “thỏa thuận cơ bản” với Iran, cái giá mà Trump phải trả chủ yếu là những nhượng bộ kinh tế và chiến lược, tuy không phải bỏ tiền túi ra để trả cho Iran. Dựa trên các điều khoản bị rò rỉ và phát ngôn từ cả 2 phía trong tuần qua, cho thấy, đây là những gì đang trên bàn đàm phán của Trump với Iran:

1. Cái giá về tài chính & kinh tế

1.1 Giải tỏa các tài sản bị đóng băng: Iran đòi Mỹ giải tỏa 24 tỷ USD - 25 tỷ USD tài sản đang bị phong tỏa. Một quan chức Iran nói với Reuters rằng đề nghị bao gồm “direct cash transfers, cooperation among regional countries, and financial credit lines”.

1.2 Nới lỏng cấm vận dầu: Mỹ sẽ “waive oil sanctions on Iran for a specified period” để Iran bán dầu và điều hành các thu doanh thu. Trước chiến tranh, lệnh phong tỏa khiến Iran mất ∼14 tỷ USD/tháng.

Quỹ tái thiết 300 tỷ USD: NYPost tiết lộ rằng, Iran có thể “access $300B for rebuilding under US deal — funded by Gulf states attacked by Tehran”. Mà Mỹ không cần bỏ tiền túi ra, nhưng phải đồng ý cơ chế để Iran nhận tiền từ các nước vùng Vịnh.

1.3 Gỡ phong tỏa Eo biển Hormuz: Mỹ dỡ “naval blockade” trên các cảng Iran và Iran mở lại Eo biển Hormuz trong 30 ngày. Điều này làm giá dầu giảm 4-5%, giúp Trump có được sự việc hạ giá xăng, để tạo uy tín cho đảng Cộng Hòa lấy lại số cử tri đã mất trong những tháng đánh nhau với Iran, và Trump không bẻ mặt trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. 

2. Cái giá về an ninh & địa chính trị

Hoãn vấn đề hạt nhân: Thỏa thuận hiện tại chỉ là “memorandum of understanding” MOU. Vấn đề hạt nhân bị đẩy lùi sang “60-day period of talks on a final agreement”. Iran chỉ cam kết “not to seek nuclear weapons” - vốn là điều đã có từ 1970. Kho uranium làm giàu cao vẫn chưa bị phá hủy.

Rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực: Iran đòi “exit of US forces from areas close to Iran” như một điều kiện hòa bình.

Bồi thường chiến tranh: Iran yêu cầu “war reparations” hàng trăm tỷ USD. Một quan chức Mỹ nói chưa có tiền nào được thả “until they perform”. 

3. Trump nói gì về “cái giá”phải trả

Phía Trump luôn phủ nhận việc nhượng bộ lớn. Trump viết trên Truth Social: “The terms that Iran leaked out… have NOTHING to do with the terms that were agreed to, in writing”. JD Vance cũng nói: “Iranians are not receiving any cash, and no funds are being released for simply signing a deal”. White House khẳng định lợi ích kinh tế chỉ chảy nếu Iran “meets its obligations”. 

4. Rủi ro chính trị Trump phải chịu

Bị phe diều hâu Cộng hòa chỉ trích: Các TNS Graham, Wicker, Cruz thúc Trump “not to compromise” vì thỏa thuận này “gain little beyond the 2015 Iran nuclear deal” mà Trump từng xé.

Bị coi là “đầu hàng”: Chatham House nhận định việc nhượng bộ Iran “risk imperilling US national security” và “hand Democrats a ready hand to play in November”.

Thực thi không chắc chắn: Dù ký MOU ngày 20/6 tại Genève, giới phân tích nói phải mất ∼2 tháng để tàu bè, bảo hiểm quay lại Hormuz. Nếu Iran không giao Uranium, Mỹ mất đòn bẩy phong tỏa. 

Tóm lại: “Giá” Trump phải trả không phải 1 con số cố định, mà là gói nhượng bộ theo giai đoạn:

Ngay lập tức: Gỡ phong tỏa Hormuz + nới lỏng cấm vận dầu → giá xăng Mỹ giảm.

Theo lộ trình: Thả 24-25 tỷ USD tài sản đóng băng + mở đường cho 300 tỷ USD tái thiết, đổi lấy Iran “behave like a normal country”.

Cái giá dài hạn: Hoãn giải quyết hạt nhân, chấp nhận Iran vẫn giữ Uranium, và chịu áp lực chính trị trong nước. 

Hiện văn bản MOU chưa công bố chính thức, nên các con số 24 tỷ USD hay 300 tỷ USD vẫn là con số bị rò rỉ từ phía Iran. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 16-6-2026