TỐI HẬU THƯ CỦA ÔNG SELENSKYJ SẮP HẾT HẠN - UKRAINE TẤN CÔNG                                                       BELARUS ?

Tấn công Belarus: Ông Selenskyj đưa ra tối hậu thư cho ông Lukashenko. Các chuyên gia phân tích nguy cơ leo thang và bối cảnh cuộc chiến tại Ukraine.

Nhà lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko đã kêu gọi cả 2 bên chấm dứt chiến tranh. Theo vị lãnh đạo đến từ Minsk, người vốn có lập trường gắn bó chặt chẽ với Nga, việc giành chiến thắng về mặt quân sự là điều không thực tế đối với bất kỳ bên nào, dù là Ukraine hay Nga.

Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng Belarus không gây ra mối đe dọa nào đối với Ukraine và gửi lời xin lỗi tới ông Volodymyr Zelenskyy nếu vị tổng thống này cảm thấy bị xúc phạm, ngụ ý rằng, có thể trong quá khứ, ông đã nói những lời quá gay gắt. Phản ứng từ Kiew lạnh nhạt hơn nhiều so với mức bình thường:

"Ông ấy cứ giữ lấy lời xin lỗi đó cho riêng mình; điều đó chẳng còn tác dụng gì kể từ ngày đầu tiên của cuộc chiến," Tổng thống Ukraine tuyên bố dứt khoát. Ông đang ám chỉ đến sự hỗ trợ về quân sự và kinh tế mà Minsk vẫn đang dành cho Điện Kremlin. Theo đài NTV, ông Selenskyj yêu cầu những hành động cụ thể, đặc biệt là việc vô hiệu hóa các trạm tăng cường tín hiệu, và đặt ra thời hạn một tuần. Thời hạn đó sẽ kết thúc vào tối thứ Sáu tuần này 26-6. "Nếu họ không tắt chúng đi, thì chúng tôi sẽ làm điều đó, chấm hết."

Đó là một tuyên bố mạnh mẽ. Nhưng liệu hành động có theo sau lời nói? Liệu Ukraine có thực sự lên kế hoạch tấn công các mục tiêu tại Belarus? Xét về mặt quân sự, Ukraine chắc chắn có đủ năng lực để thực hiện các chiến dịch như vậy. "Trong những tuần gần đây, chúng ta đã thấy quân đội Ukraine có khả năng làm được những gì và họ tác chiến tự tin ra sao," chuyên gia về Đông Âu Alexander Friedman nhận định. "Tôi tin rằng những lực lượng có khả năng thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn vào Moskau và thậm chí tiến hành các chiến dịch ngay trong lãnh thổ Nga thì cũng hoàn toàn có khả năng vô hiệu hóa các cơ sở tại Belarus," ông Friedman, người giảng dạy về lịch sử đương đại và lịch sử Đông Âu tại Đại học Saarland và Đại học Heinrich Heine Düsseldorf , cho biết.

Các hành động phá hoại đã nhiều lần xảy ra tại Belarus, nhưng một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) hoặc hỏa tiễn sẽ là điều chưa từng có tiền lệ trong cuộc chiến này. Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng UAV , vốn sẽ báo hiệu sự leo thang và mở rộng hơn nữa của xung đột, có thể thậm chí không cần thiết. Ông Yaroslav Chornohor, đặc phái viên của Bộ Ngoại giao Ukraine, chia sẻ với *Zerkalo*, một trang tin của phe đối lập Belarus lưu vong, rằng mục tiêu chính là vô hiệu hóa các cơ sở này chứ không nhất thiết phải phá hủy chúng. "Tôi nghĩ phương thức hành động sẽ được lựa chọn tùy thuộc vào tình hình thực tế," nhà ngoại giao này nói. Được biết, một sự việc tương tự đã xảy ra cách đây vài tháng. Vào cuối tháng 2, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov thông báo rằng Ukraine đã thành công trong việc "vô hiệu hóa" một mạng lưới mesh (mạng lưới kết nối đa điểm) tại Belarus vốn được các máy bay không người lái (UAV) của Nga xử dụng. Mạng lưới mesh là một dạng mạng cục bộ, không dây bao gồm nhiều thành phần Wi-Fi kết nối với nhau. Vị bộ trưởng không tiết lộ chính xác cách thức thực hiện, mặc dù chắc chắn rằng không có máy bay không người lái chiến đấu hay hỏa tiễn nào được xử dụng. Ông Chornohor lưu ý rằng vào thời điểm đó, các thiết bị tăng cường tín hiệu đã bị "vô hiệu hóa từ xa". Không có sự xác nhận nào từ phía Belarus hay từ bất kỳ nguồn tin độc lập nào.

Và đó chính là mấu chốt của vấn đề: Alexander Friedman cho rằng có khả năng ông Selenskyj chỉ đang "chơi chiêu" (dọa suông) với lời đe dọa của mình. Không có thông tin độc lập nào về các cơ sở mà Ukraine định vô hiệu hóa; truyền thông Tây phương gần như chỉ dựa vào các tuyên bố của Ukraine mà không có thông tin tình báo độc lập nào từ Washington, Berlin hay London.

Do đó, có thể hình dung rằng khi tối hậu thư hết hạn, ông Selenskyj vẫn có thể tuyên bố đã "vô hiệu hóa" các cơ sở này mà không cần... ...thực sự có hành động nào diễn ra, dù là từ phía chính quyền Belarus hay quân đội Ukraine. Dù sao đi nữa, cũng khó có thể trông chờ sự xác nhận từ Belarus hay Nga. "Đây là cuộc chiến tranh tâm lý ở cấp độ rất thông minh và hết sức sáng tạo," ông Friedman nhận định.

Với tối hậu thư này, ông Selenskyj đã đẩy nhà lãnh đạo Belarus vào thế khó. Ông Lukashenko không thể dỡ bỏ các cơ sở quân sự này, vốn là một phần trong nỗ lực chiến tranh của Nga, nếu không có sự đồng ý từ Điện Kremlin. "Cùng lắm là ông ấy có thể đề nghị phía Nga làm điều đó," chuyên gia Friedman giải thích. Tuy nhiên, khả năng ông Putin chấp thuận một yêu cầu như vậy là rất thấp.

Trong khi Minsk không đưa ra phản ứng nào, Nga đã ra tuyên bố chính thức. Ngoại trưởng Sergey Lavrow cáo buộc Kiew đang cố gắng lôi kéo Belarus vào "cuộc xung đột". Ông tuyên bố Nga sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết để "đảm bảo an ninh cho đồng minh của mình". Tuy nhiên, ông Friedman cho rằng các lựa chọn của Nga rất hạn chế. "Liệu Nga có xử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Ukraine sau một cuộc tấn công vào Belarus hay không? Chắc chắn là không."

Theo ông Friedman, tối hậu thư này làm gia tăng căng thẳng giữa ông Lukashenko và ông Putin. Ông Selenskyj muốn răn đe nhà lãnh đạo Belarus, ngăn cản ông cân nhắc việc đưa quân đội nước mình tham chiến, hoặc nếu phía Nga gây sức ép, thì ít nhất cũng thúc đẩy ông thể hiện sự kháng cự nào đó.

Bản thân ông Lukashenko không bình luận về tối hậu thư này. Hôm thứ Ba, ông thông báo về một "chuyến công du nước ngoài dài ngày", bao gồm cả cuộc gặp với ông Wladimir Putin. Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskow, xác nhận hôm thứ Hai rằng yêu cầu của Ukraine sẽ là một chủ đề thảo luận tại cuộc gặp này.

Ông Ihor Kysym, cựu đại sứ Ukraine tại Belarus, không tin rằng Ukraine sẽ trực tiếp tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Belarus ngay cả trong kịch bản xấu nhất. Ông cho rằng nhiều khả năng Ukraine sẽ nhắm vào cơ sở hạ tầng duy trì kết nối giữa Belarus và Nga, chẳng hạn như các tuyến đường sắt, đường ống dẫn hoặc xe bồn chở nhiên liệu, nhưng nằm trong lãnh thổ Nga. "Điều này cũng tương tự như những gì đang diễn ra với Krim," cựu nhà ngoại giao này chia sẻ với tờ tin tức lưu vong *Zerkalo*. Ukraine đã và đang nỗ lực cô lập bán đảo Biển Đen này, vùng lãnh thổ bị Nga sát nhập, thông qua hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Theo ông Kysym, Ukraine sẽ tránh tấn công trực tiếp vào lãnh thổ Belarus trong thời điểm hiện tạ, "nếu có thì cũng là chuyện của tương lai, chứ không phải bây giờ."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-6-2026