SỰ PHẢN ĐỐI CỦA PHE CỘNG HÒA VỀ CUỘC CHIẾN Ở IRAN NGÀY CÀNG  TĂNG TẠI THƯỢNG VIỆN SAU KHI BÀ MURKOWSKI "PHÁ VỠ HÀNG NGŨ"

Sự phản đối của phe Cộng hòa đối với cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran đã gia tăng mạnh mẽ tại Thượng viện, sau khi Thượng nghị sĩ bang Alaska, bà Lisa Murkowski, lần đầu tiên bỏ phiếu nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống. Hãng tin AP đưa tin rằng bà Murkowski đã cùng với hai đồng nghiệp thuộc phe Cộng hòa là Susan Collins và Rand Paul ủng hộ biện pháp do phe Dân chủ đề nghi. Với động thái này, những người phản đối cuộc chiến đã giành được sự ủng hộ mạnh mẽ nhất từ ​​phe Cộng hòa tính đến thời điểm hiện tại.

Bước đi này mang ý nghĩa quan trọng bởi trước đó, bà Murkowski chưa từng đi ngược lại lập trường của chính đảng mình về vấn đề này. Lá phiếu của bà đã tạo thêm trọng lượng cho lập luận rằng những tiếng nói bất đồng trong nội bộ Đảng Cộng hòa (GOP) không còn chỉ giới hạn trong một nhóm nhỏ các nhân vật vốn thường xuyên đưa ra chỉ trích.

Nghị quyết đã thất bại chỉ vì thiếu đúng một phiếu

Bất chấp sự ủng hộ của bà Murkowski, Thượng viện vẫn bác bỏ nghị quyết mới nhất liên quan đến quyền lực chiến tranh. Reuters đưa tin rằng biện pháp này đã thất bại vào ngày 13 tháng 5 với tỷ lệ phiếu 50 thuận - 49 chống. Thượng nghị sĩ thuộc phe Dân chủ, ông John Fetterman, đã bỏ phiếu chống lại nghị quyết này, qua đó gián tiếp giúp phe Cộng hòa bảo toàn quyền lực cho Tổng thống Trump. AP nhận định kết quả này là một bước lùi nữa đối với phe Dân chủ, ngay cả khi những lời chỉ trích nội bộ trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa vẫn tiếp tục gia tăng.

Khoảng cách phiếu sít sao này mang ý nghĩa chính trị quan trọng. Nó cho thấy White House vẫn duy trì đủ sự ủng hộ để đối trọng với Quốc hội; tuy nhiên, nó cũng bộc lộ thực tế rằng lập trường của chính quyền đang ngày càng trở nên khó bảo vệ một cách thống nhất trong nội bộ chính đảng của họ. Kết luận này được rút ra dựa trên kết quả kiểm phiếu và số lượng ngày càng tăng của các thượng nghị sĩ Cộng hòa có ý kiến ​​bất đồng.

Vấn đề cốt lõi: Vai trò của Quốc hội trong việc phê chuẩn chiến tranh

Cuộc tranh luận tại Thượng viện không chỉ đơn thuần xoay quanh vấn đề Iran. Nó còn liên quan đến việc liệu Tổng thống Trump có được phép tiếp tục các hoạt động quân sự mà không cần có sự đồng thuận rõ ràng từ Quốc hội hay không ?. Theo Reuters, cuộc bỏ phiếu diễn ra sau khi thời hạn 60 ngày, được quy định trong Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, đã hết hiệu lực; trong khi đó, các nhà phê bình lập luận rằng các hoạt động tác chiến vẫn đang tiếp diễn bất chấp tuyên bố về lệnh ngừng bắn của Tổng thống Trump.

Theo AP và các nguồn tin khác, bà Murkowski đã phản bác lại lập luận của chính quyền cho rằng việc có lệnh ngừng bắn đã khiến thời hạn pháp định trở nên không còn ý nghĩa. Khi làm như vậy, bà đã trực tiếp đi ngược lại lập trường của White House, vốn vẫn luôn khẳng định rằng họ nắm giữ mọi quyền hạn cần thiết. Ngày càng nhiều đảng viên Cộng hòa bộc lộ sự bất an rõ rệt

Hãng tin AP đưa tin rằng trong khi một số đảng viên Cộng hòa vẫn tiếp tục kiên định ủng hộ ông Trump, thì những người khác lại ngày càng lên tiếng bày tỏ quan ngại về giá xăng dầu tăng cao, sự thiếu vắng một chiến lược rút lui rõ ràng cho cuộc chiến, cũng như vấn đề hiến pháp liên quan đến trách nhiệm giải trình của Quốc hội. Tương tự, Reuters cũng ghi nhận rằng giới lãnh đạo đảng Dân chủ tin rằng sự ủng hộ dành cho cuộc chiến đang dần bị xói mòn ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa.

Mặc dù điều này chưa tạo thành một sự rạn nứt hoàn toàn trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa, nhưng nó cho thấy rằng, khi cuộc xung đột ngày càng kéo dài, việc công khai bày tỏ sự phản đối trở nên dễ dàng hơn, đặc biệt là đối với các thượng nghị sĩ vốn lo ngại về những phản ứng chính trị tiêu cực hoặc sự lạm quyền của nhánh hành pháp. Kết luận này được rút ra từ các báo cáo của AP và Reuters.

Những diễn biến tiếp theo

Đảng Dân chủ tuyên bố rằng họ sẽ tiếp tục thúc đẩy việc bỏ phiếu về vấn đề này. Reuters đưa tin rằng họ dự định duy trì các nỗ lực gây sức ép liên quan đến quyền hạn chiến tranh, thường xuyên hàng tuần, đồng thời tận dụng ngân sách quốc phòng như một đòn bẩy bổ sung để thách thức quyền kiểm soát của ông Trump đối với cuộc xung đột.

Trước mắt, điều rõ ràng nhất có thể rút ra là ông Trump vẫn duy trì đủ sự ủng hộ tại Thượng viện để tránh phải nhận một lời khiển trách chính thức; tuy nhiên, liên minh ủng hộ ông đang phải chịu áp lực ngày càng gia tăng. Sự thay đổi lập trường của Thượng nghị sĩ Murkowski tuy không làm thay đổi kết quả trong lần này, nhưng nó đã khiến lời cảnh báo chính trị gửi tới White House  trở nên khó bị phớt lờ hơn đáng kể.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 16-5-2026