THỜI ĐIỂM CHO CUỘC KHỦNG HOẢNG DẦU MỎ THỰC SỰ GIA TĂNG CƯỜNG ĐỘ LÀ VÀO THÁNG 6

Nguồn tin từ Berliner Zeitung cho biết:  Trong khi Chính phủ Liên bang nỗ lực duy trì sự bình tĩnh, những hồi chuông cảnh báo đã vang lên tại Brüssel từ khá lâu. Ủy viên phụ trách Năng lượng của EU, ông Dan Jørgensen, đã cảnh báo suốt nhiều tuần qua về việc không được đánh giá thấp cuộc khủng hoảng dầu mỏ. Bởi lẽ, cuộc khủng hoảng dầu mỏ đang mở rộng thành một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện, giáng đòn mạnh vào nền kinh tế Âu châu. Dựa trên các dự báo nội bộ, EU lo ngại rằng nguồn cung dầu Diesel và nhiên liệu máy bay sẽ trở nên khan hiếm ngay trong nội bộ khối này. Do đó, EU dự định sẽ sớm công bố các biện pháp mới nhằm cắt giảm mức tiêu thụ và thúc đẩy việc xử dụng các nguồn năng lượng thay thế. Mục tiêu của ông Jørgensen là tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, nguồn cung không được phép bị làm cho có vẻ rẻ hơn một cách giả tạo so với giá trị thực tế của nó. Những dấu hiệu thiếu hụt ban đầu hiện đã bắt đầu lộ rõ. Theo ông Jørgensen, đối với nhiên liệu máy bay, các vấn đề thực sự về nguồn cung có thể bùng phát nhanh chóng nếu cuộc xung đột hiện tại không sớm chấm dứt. 

Và thực tế đúng là như vậy: Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu máy bay đang lơ lửng, Hiệp hội phi trường Đức (ADV) đã lên tiếng cảnh báo về khả năng hủy chuyến bay và tăng giá vé. "Đáng lo ngại là sẽ có thêm nhiều chuyến bay bị hủy, đặc biệt là các chuyến bay của những hãng hàng không giá rẻ và các chuyến bay đến những điểm du lịch ít quan trọng hơn," ông Ralph Beisel, Giám đốc điều hành ADV, chia sẻ với tờ *Welt am Sonntag*. Lý do là: Trong hơn hai tháng qua, giá nhiên liệu máy bay đã tăng gấp đôi so với mức giá trước khi chiến tranh nổ ra. Ông Beisel cũng không kỳ vọng tình hình sẽ trở lại bình thường trong những tháng tới. Công cụ theo dõi giá nhiên liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cũng đã xác nhận đà tăng giá nhanh chóng này. "Trong kịch bản lạc quan nhất cho năm 2026, mức tăng trưởng lượng hành khách sẽ rơi vào trạng thái trì trệ. 

Trong kịch bản bi quan nhất, một số phi trường sẽ phải đối mặt với nguy cơ sụt giảm 10% công suất hoạt động. Nếu tính toán trên phạm vi tất cả các phi trường, tình trạng này sẽ ảnh hưởng đến 20 triệu lượt hành khách," ông Beisel cho biết. Một số điểm đến sẽ hoàn toàn không còn được phục vụ các chuyến bay nữa, trong khi các điểm đến khác sẽ có lần bay thưa thớt hơn và giá vé cũng sẽ cao hơn. Tổng hợp các đánh giá từ giới phân tích, các học giả và các chuyên gia thị trường dầu mỏ đều dẫn đến cùng một kết luận: một tháng 6 đầy biến động đang chờ đợi phía trước. Ngay cả khi đạt được một thỏa thuận hòa bình nhanh chóng tại vùng Vịnh Ba Tư, điều đó cũng sẽ chẳng giúp ích được bao nhiêu trong việc giải tỏa những nút thắt hiện hữu về nguồn cung. 

Điểm bùng phát của cuộc khủng hoảng được dự báo sẽ rơi vào tháng 6. Cho đến nay, Ả Rập Saudi vẫn có thể thực hiện việc điều hướng một phần nguồn cung dầu thô; Tương tự, Mỹ và Phi châu đã góp phần giảm nhẹ tác động của lệnh phong tỏa tại Eo biển Hormuz ở một mức độ nào đó thông qua các hoạt động xuất cảng của họ trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, khả năng giảm thiểu tác động này hiện đang chạm đến giới hạn. Như bà Kerstin Hottner, Trưởng bộ phận Hàng hóa tại công ty đầu tư Vontobel, đã giải thích với tờ *Handelsblatt*: "Đến cuối tháng 6, lượng hàng tồn kho toàn thế giới có khả năng sẽ cạn kiệt xuống mức tối thiểu, và giá cả sẽ buộc phải tăng mạnh để kích hoạt một phản ứng tương ứng từ phía nhu cầu, cụ thể là sự sụt giảm nhu cầu." Bà Hottner nhận định rằng mức giá dầu kỷ lục, lên tới 150 USD mỗi thùng, là một khả năng hoàn toàn có thể xảy ra vào thời điểm đó. Bởi lẽ, ngay cả khi "chỉ" 20% lượng dầu trên thị trường toàn cầu đi qua Eo biển Hormuz, thì lượng dầu này vẫn đang từ từ nhưng chắc chắn bào mòn kho dự trữ thế giới cũng như các kho dự trữ chiến lược, đặc biệt là nếu các khối kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc hay EU không kiềm chế được mức tiêu thụ của mình mà thay vào đó vẫn tiếp tục hoạt động ở mức bình thường. 

Ông Markus Krebber, Giám đốc điều hành (CEO) của RWE, cũng bày tỏ mối lo ngại của mình với tờ *Handelsblatt*: "Tình trạng thiếu hụt thực tế, mang tính vật lý, mới chỉ vừa bắt đầu. Suy cho cùng, nguồn cung năng lượng có nguồn gốc từ khu vực đó vẫn còn đang trên biển trong suốt hai đến ba tháng qua. Tuy nhiên, hiện tại thì không còn chuyến hàng mới nào cập bến nữa." Tình hình liên quan đến dầu Diesel cũng có thể trở nên nghiêm trọng vào tháng 6. Theo thời gian, Mỹ có thể sẽ ngừng xuất cảng dầu Diesel sang Âu châu. Hơn nữa, kể từ ngày 1 tháng 5, không còn dòng dầu thô nào chảy từ Kazakhstan sang Đức thông qua đường ống Druzhba. Theo Hiệp hội các Trạm dịch vụ của Đức, tình hình này đe dọa sẽ đẩy giá nhiên liệu lên mức cao hơn nữa và, trong trung hạn, gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung, nếu các công ty dầu mỏ và các nhà hoạch định chính sách không thể đảm bảo việc phân phối hiệu quả cũng như công tác quản lý khủng hoảng. "Giá cả sẽ tăng ngay lập tức," một người phát ngôn của hiệp hội cảnh báo trên tờ *Berliner Zeitung*. 

Việc ngừng giao hàng sẽ cắt giảm khoảng 20% ​​trong tổng số lên tới 12 triệu tấn dầu được chế biến hàng năm tại nhà máy lọc dầu PCK ở Schwedt. Khoảng 90% số xe cộ trong khu vực Berlin-Brandenburg xử dụng nhiên liệu được tinh chế từ nguồn dầu này. Hơn nữa, các nhà cung cấp cũng cảnh báo rằng ngay cả dầu nhớt động cơ cũng có thể trở nên khan hiếm. Trong khi đó, trước nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay đang cận kề, vào ngày 8 tháng 5, Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh Âu Châu (EASA) đã mở đường cho việc xử dụng nhiên liệu máy bay nhập cảng từ Hoa Kỳ. Mặc dù nhiên liệu máy bay của Hoa Kỳ có điểm đóng băng khác biệt, nhưng hiện tại điều này dường như không còn là vấn đề đáng ngại. Tuy nhiên, ngay cả trong bối cảnh này, câu hỏi về việc Hoa Kỳ sẽ còn tiếp tục xuất cảng các sản phẩm dầu mỏ tinh chế trong bao lâu nữa vẫn còn bỏ ngỏ. Về phía mình, Chính phủ Liên bang vẫn giữ thái độ bình tĩnh.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 11-6-2026