TRUMP RA TỐI HẬU THƠ VỀ THUẾ QUAN CHO EU - VÀ PHẢI NHẬN THẤT BẠI

Washington – Một tối hậu thư mới từ Tổng thống Mỹ. Donald Trump tuyên bố rằng Liên minh Âu Châu (EU) có thời hạn đến ngày 4 tháng 7 (kỷ niệm 250 năm Tuyên ngôn Độc lập) để phê chuẩn thỏa thuận thương mại đã đạt được vào năm ngoái; nếu không, hàng hóa của khối này sẽ phải chịu mức thuế quan cao hơn.

Ông Trump đã đưa ra thông báo này vào thứ Năm 7-5, trên Truth Social, sau một "cuộc điện đàm tuyệt vời" (như lời ông mô tả) với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu , bà Ursula von der Leyen (67 tuổi). Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ bày tỏ sự bất mãn vì Nghị viện Âu Châu vẫn chưa đưa ra sự phê chuẩn cuối cùng đối với thỏa thuận thương mại này. Vào tháng 2, Tòa án Tối cao đã phán quyết rằng ông Trump không được quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế để áp đặt thuế quan lên EU. Phán quyết này càng khiến tình hình trở nên phức tạp hơn.

Hơn nữa, ông Trump nhắc lại rằng thỏa thuận thương mại đã được ký kết tại Turnberry, Scotland, và rằng đó là "thỏa thuận thương mại vĩ đại nhất mọi thời đại". Ông cáo buộc EU đã không thực hiện đầy đủ các cam kết của mình cho đến nay,  cụ thể là lời hứa cắt giảm thuế quan xuống mức 0. Tuy nhiên, ông tuyên bố rằng mình đã dành cho EU thêm thời gian để hoàn thành các nghĩa vụ này, cho đến đúng dịp kỷ niệm 250 năm thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Nếu điều này không diễn ra, thuế quan áp lên hàng hóa của EU sẽ ngay lập tức tăng lên các mức cao hơn đáng kể.

Tuần trước, ông Trump đã cáo buộc EU không tuân thủ đầy đủ thỏa thuận thuế quan đã được đàm phán. Để đáp trả, ông tuyên bố kế hoạch tăng thuế đối với ô tô và xe tải nhập cảng vào Mỹ từ EU, từ mức 15% lên 25% ngay trong tuần này. Việc tăng thuế như vậy sẽ giáng một đòn đặc biệt nặng nề vào nước Đức.

Trong bài đăng của mình, ông Trump không nêu cụ thể chính xác những loại thuế nào mà ông dự định sẽ tăng bắt đầu từ mùa hè này, trong trường hợp thỏa thuận thương mại không được phê chuẩn cuối cùng vào thời điểm đó. Một câu hỏi từ Hãng thông tấn Đức gửi tới White House – thắc mắc liệu việc đe dọa tăng thuế đối với ô tô và xe tải nhập cảng gần đây có được tạm hoãn cho đến khi hết thời hạn chót mới hay không ?,  ban đầu đã không nhận được phản hồi.

Những gì EU và Mỹ đã thỏa thuận

Vào giữa tháng 8 năm 2025, trong khuôn khổ một thỏa thuận chung, ông Trump và bà von der Leyen đã đồng ý về mức trần thuế quan là 15% đối với hầu hết các mặt hàng của EU nhập cảng vào Hoa Kỳ. Mức thuế này cũng được áp dụng đối với các dòng xe hơi và phụ tùng ô tô có xuất xứ từ Âu châu. Đổi lại, EU cam kết bãi bỏ thuế quan đối với các mặt hàng kỹ nghệ của Mỹ, đồng thời tạo thuận lợi cho việc tiếp xúc thị trường đối với các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ, chẳng hạn như thịt heo và các sản phẩm từ sữa.

Theo Công báo Liên bang Hoa Kỳ, kể từ tháng 8, quy định sau đây đã chính thức có hiệu lực: xe hơi, xe tải hạng nhẹ và phụ tùng ô tô nhập khẩu từ EU sẽ phải chịu mức thuế tối đa là 15%.

Phán quyết: Mức thuế 10% là trái pháp luật

Vào tối thứ Năm 7-5 (theo giờ địa phương), Tổng thống Trump đã phải đón nhận một thất bại mới: Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ tại New York đã tuyên bố mức thuế 10% mà ông áp dụng trên phạm vi toàn thế giới là trái pháp luật. 

Trong phán quyết đưa ra hôm thứ Năm, Tòa án nhận định rằng các khoản thuế áp dụng rộng rải này không có cơ sở pháp lý vững chắc chiếu theo một đạo luật thương mại có từ những năm 1970. 

Với quyết định này, hội đồng thẩm phán, với tỷ lệ bỏ phiếu 2/1, đã phán quyết nghiêng về phía các nguyên đơn trong một vụ kiện do các doanh nghiệp nhỏ khởi xướng. Các mức thuế này vốn đã bắt đầu có hiệu lực từ ngày 24 tháng 2. Vị thẩm phán có ý kiến ​​bất đồng cho rằng việc tuyên bố phần thắng thuộc về các nguyên đơn vào thời điểm này là quá vội vàng.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 9-5-2026