EU VỚI ĐỀ NGHI MỚI LÀ: UKRAINE SẼ CÓ MỘT GHẾ TRONG EU - NHƯNG KHÔNG CÓ QUYỀN BỎ PHIẾU

Nguồn: Financial Times, The New Voice of Ukraine:  Đức và Pháp đang thúc đẩy một lộ trình sửa đổi cho tham vọng của Ukraine trong Liên minh Âu châu, đề nghị thắt chặt quan hệ mà không cần tư cách thành viên ngay lập tức.

Đề nghị này, được nêu trong các tài liệu mà Financial Times đã xem xét, được đưa ra trong bối cảnh một số chính phủ EU phản đối việc mở rộng nhanh chóng.

Nó phản ánh một cuộc tranh luận rộng hơn trong Liên minh về việc EU có thể mở rộng đến mức nào và nhanh như thế nào.

Hai quốc gia này muốn đưa ra một hạng mục mới, cho phép Ukraine có vai trò chính thức hơn trong các cấu trúc của EU mà không trao cho nước này đầy đủ quyền. Tờ New Voice of Ukraine đưa tin rằng sáng kiến ​​này được mô tả như một cầu nối giữa tư cách ứng cử viên và việc gia nhập.

Việc đánh giá lại này diễn ra sau sự phản đối của các quốc gia thành viên đối với các đề nghị trước đó của Ủy ban Âu châu, trong đó đề nghị cho phép các quốc gia gia nhập trước khi tất cả các cải cách được hoàn thành.

Định hướng lại thể chế

Kế hoạch của Đức tập trung vào “tư cách thành viên liên kết”, cho phép Ukraine tham gia các cuộc họp cao cấp của EU, bao gồm các cuộc họp của các bộ trưởng và người đứng đầu nhà nước và chính phủ.

Tuy nhiên, quyền bỏ phiếu vẫn dành cho các thành viên chính thức.

Pháp đã đưa ra một ý tưởng tương tự, gọi là “trạng thái quốc gia hội nhập”. Mặc dù có cấu trúc tương đồng, Paris nhấn mạnh rằng các công cụ tài chính quan trọng, chẳng hạn như trợ cấp nông nghiệp, chỉ nên được cung cấp sau khi gia nhập đầy đủ.

Cùng nhau, các đề nghị thể hiện mối lo ngại của các nền kinh tế lớn hơn trong EU về sự cân bằng trong việc ra quyết định và áp lực tiềm tàng mà việc gia nhập sớm có thể gây ra cho các thể chế chung.

Tài chính và Cải cách

Một đặc điểm quan trọng của kế hoạch là liên kết việc mở rộng quyền tiếp xúc các hệ thống của EU với tiến trình cải cách có thể đo lường được.

Thay vì cấp tất cả các lợi ích ngay lập tức, Ukraine sẽ được hội nhập dần dần vào các chương trình cụ thể.

Theo Financial Times, cách tiếp xúc này thay thế khái niệm “mở rộng theo giai đoạn” trước đó của Ủy ban, vốn đã bị nhiều chính phủ bác bỏ. Theo mô hình đó, tư cách thành viên sẽ đến trước, sau đó mới đến các lợi ích vào một thời điểm sau đó.

Khung pháp lý mới đảo ngược Logic này. Việc tham gia vào các chương trình tài trợ và các lĩnh vực chính sách sẽ được mở rộng dần dần và liên kết trực tiếp với tiến trình điều chỉnh luật pháp Ukraine phù hợp với các tiêu chuẩn của EU.

An ninh và Chính trị

Một yếu tố đáng chú ý hiện đang được thảo luận là khả năng mở rộng một số phần của điều khoản phòng thủ chung của EU. Điều này có thể đạt được thông qua các cam kết chính trị hơn là các thay đổi hiệp ước chính thức.

Đối với Kiew, điều này rất quan trọng vào thời điểm tư cách thành viên NATO vẫn còn chưa chắc chắn. Tuy nhiên, đề nghị  này còn xa mới đưa ra được sự bảo đảm an ninh hoàn toàn.

Ủy viên Mở rộng EU Marta Kos đã tuyên bố rằng Ukraine khó có thể đáp ứng các tiêu chí gia nhập vào năm 2027, trong khi Tổng thống Wolodymyr Selenskyj vẫn tiếp tục hướng tới khung thời gian đó. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng nhấn mạnh rằng việc đáp ứng các tiêu chí Kopenhagen vẫn là điều kiện tiên quyết.

Kế hoạch này ràng buộc Ukraine chặt chẽ hơn với EU so với trước đây, nhưng vẫn để nước này nằm ngoài hệ thống ra quyết định trung tâm của EU.

Đồng thời, nó đặt ra một câu hỏi rộng hơn cho Liên minh: liệu mô hình này có thể trở thành bản kế hoạch cho các quốc gia ứng cử viên tương lai đang chờ đợi hay không?

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 22-4-2026