TẠI SAO VIKTOR ORBÁN LẠI TỪ BỎ QUYỀN LỰC NHANH CHÓNG ĐẾN MỨC ĐÁNG NGỜ NHƯ VẬY ?
Nguồn tin từ Frankfurter Allgemeine Zeitung: Các trụ cột trong cấu trúc quyền lực của Viktor Orbán đang sụp đổ với tốc độ đáng kinh ngạc. Cho đến nay, đài truyền hình nhà nước là mũi nhọn của bộ máy tuyên truyền của Orbán. Nhưng ngay cả trong đêm bầu cử, nó đã tự điều chỉnh, đột nhiên đưa tin về người chiến thắng, Péter Magyar, một cách nghiêm chỉnh và hoàn toàn trung lập. Có tin đồn rằng các máy hủy tài liệu trong các bộ đang hoạt động hết công suất.
Theo các nguồn tin thân cận, Tòa án Hiến pháp đang trong tình trạng hoảng sợ tột độ. "Mọi thứ đã bị đình trệ; mọi người đang chờ xem điều gì sẽ xảy ra," một công chức cho biết. Và ngay cả Tổng thống Tamás Sulyok, người vẫn có thể cản trở việc chuyển giao quyền lực, đã công khai tuyên bố hôm thứ Tư 15-4, ông đang hướng tới việc thành lập chính phủ nhanh chóng. Ông dự định đề cử Magyar làm thủ tướng.
Trong đêm bầu cử và những ngày sau đó, một chút hơi thở lịch sử bao trùm không gian Budapest. Đám đông trên bờ sông Danube dường như choáng ngợp khi Orbán đột ngột thừa nhận thất bại. Khi cuối cùng họ hiểu ra điều đó, niềm vui sướng tột độ bùng nổ trong cả người già lẫn người trẻ. Những người hoàn toàn xa lạ ôm nhau và cùng hát suốt đêm xuân. Trong các quán cà phê, trên tàu điện ngầm và trên đường phố, các cuộc trò chuyện kể từ đó liên tục xoay quanh chính trị.
Người dân Hungary đã vùng lên và lật đổ một chế độ mà đa số không còn muốn nữa. Đối với nhiều người, điều này gợi nhớ đến năm 1989 đầy biến động. Chỉ có điều lần này, tình hình còn cấp bách hơn. Một người đàn ông trên đường phố nói: "Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội không chỉ xảy ra với người Hungary; động lực đến từ bên ngoài." Năm 2026, chính người dân sẽ tạo ra sự thay đổi và làm nên lịch sử. Từ "cách mạng" được nhắc đến thường xuyên trong những ngày này.
Nhiều người đã dự đoán Orbán sẽ chiến đấu để giữ vững quyền lực bằng mọi cách. Nhưng rõ ràng, chính ông ta cũng nhận ra rằng sức mạnh của các sự kiện quá lớn để có thể chống lại. Ông Magyar, người đã thể hiện sự nhạy bén về chiến lược trong chiến dịch tranh cử và đánh bại ông Orbán bất chấp đa số áp đảo, đang cho thấy rõ rằng cuộc chiến này còn lâu mới kết thúc. Ông đang thúc đẩy đà tiến lên bằng tất cả sức lực của mình.
Trên truyền hình nhà nước, nơi phỏng vấn người chiến thắng cuộc bầu cử vào sáng thứ Tư, ông không hề tỏ ra hòa giải. Trong chương trình phát hình trực tiếp, ông nói với người dẫn chương trình rằng ông dự định tạm thời đóng cửa bộ phận tin tức vì nó đã thoái hóa thành một "nhà máy tin giả". Chỉ hai giờ sau, ông tuyên bố với tổng thống, bằng giọng điệu lịch sự nhưng dứt khoát, rằng ông phải từ chức. Ông nói rằng ông Sulyok đã chứng tỏ mình không xứng đáng với chức vụ của mình. Tổng thống được cho là đã trả lời rằng ông sẽ xem xét các lập luận của ông Magyar.
Người chiến thắng cuộc bầu cử đang gửi tín hiệu hòa giải đến các quan chức cấp thấp hơn. Có rất nhiều người cung cấp cho phe đối lập thông tin về những gì thực sự đang xảy ra trong các bộ, ông nói với các phóng viên hôm thứ Hai 13-4. Ông sẽ cần những chuyên gia này để quá trình chuyển giao có thể diễn ra.
Ông Orbán muốn đánh bại chủ nghĩa tự do.
Như vậy, hệ thống quyền lực của Orbán đang sụp đổ trước mắt cả thế giới, cái "nhà nước phi tự do" mà ông hình dung trong bài phát biểu nổi tiếng năm 2014 như một mô hình đối trọng với chủ nghĩa tự do "không còn cạnh tranh" của Tây phương. Ông muốn đưa đất nước mình sánh ngang với các mô hình như Nga, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ, trớ trêu thay lại đúng vào năm Nga xâm lược Krim. Hungary sẽ là một nền dân chủ, nhưng không phải là một nền dân chủ tự do theo nghĩa Tây phương . "Lợi ích quốc gia", ý chí của đa số và một nhà nước mạnh mẽ, kiểm soát chặt chẽ quan trọng hơn đối với Orbán so với các quyền tự do dân sự và sự phân chia quyền lực.
Trong một thời gian dài, tư tưởng của Orbán đã nhận được sự ủng hộ của đa số dân chúng. Thủ tướng đã đạt được kết quả bầu cử vang dội với chiến dịch chống lại các tập đoàn nước ngoài, các ngân hàng quốc tế và các chính sách di cư của Âu châu. Tuy nhiên, qua nhiều năm, những điểm yếu của "nhà nước phi tự do" đã được phơi bày, những điểm yếu mà ngay cả những người hâm mộ Orbán cũng nên xem xét kỹ lưỡng. Nền kinh tế Hungary sụp đổ vì những lời đề nghị tốt nhất trong cạnh tranh tự do không còn quan trọng; Thay vào đó, "lợi ích quốc gia" và các mối quan hệ quyền lực được ưu tiên.
Orbán đã đuổi các tập đoàn quốc tế ra khỏi đất nước và thay thế chúng bằng những nhà tài phiệt trung thành, những người không phải đối mặt với sự cạnh tranh và tích lũy khối tài sản khổng lồ thông qua các hợp đồng của chính phủ.
Với nhánh hành pháp đầy quyền lực làm suy yếu sự phân lập quyền lực và kiểm soát lực lượng thực thi pháp luật, hệ thống thiếu đi bất kỳ sự kiểm soát và cân bằng nào. Tham nhũng đã tồn tại ở đất nước này trước đây, và nhiều người Hungary gần như coi đó là điều hiển nhiên. Nhưng họ chỉ chấp nhận hệ thống chừng nào nó còn mang lại lợi ích cá nhân cho họ. Khi giá cả tiếp tục tăng và cơ sở hạ tầng công cộng xuống cấp, sự giàu có đầy khiêu khích của nhóm quyền lực nhỏ của Orbán trở nên không thể chịu đựng được. Bộ máy truyền thông của Orbán, được củng cố bằng hàng triệu đô la tiền nhà nước,
Hungary được cho là một "nền dân chủ phi tự do", nghĩa là quyền lực được phân bổ không đồng đều, nhưng cũng như bất kỳ nền dân chủ nào, tính hợp pháp thông qua đa số là cần thiết. Orbán đã tàn nhẫn xử dụng các nguồn lực nhà nước để đàn áp và bôi nhọ đối thủ của mình. Nhưng ông ta đã không thực hiện bước cuối cùng là bỏ tù họ hoặc cấm các đảng của họ. Liệu điều này là do lý do chiến thuật hay niềm tin, chỉ có ông ta mới biết.
Điều này đã giúp Magyar giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử, dù không hề công bằng, nhưng ít nhất là tự do. Giờ đây, nhà lãnh đạo mới đắc cử phải nhanh chóng chứng minh rằng người dân sẽ tốt hơn trong một hệ thống tự do cổ điển, nếu không sự ủng hộ của cử tri có thể sớm chuyển sang hướng khác. Nhiều người Hungary thấy việc Orbán nhanh chóng thừa nhận thất bại là đáng ngờ. "Orbán đã nghĩ đến bước đi tiếp theo của mình rồi," một thanh niên suy đoán vào đêm bầu cử. "Ông ta công khai từ chức để sớm trở lại với tư cách là một nhà dân chủ đúng nghĩa."
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-4-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét