NỮ THẨM PHÁN LIÊN BANG CHẶN KẾ HOẠCH THAY ĐỔI BẦU CỬ CỦA TRUMP :" HIẾN PHÁP KHÔNG CHO PHÉP ĐIÊU NÀY"

Một thẩm phán liên bang hôm thứ Sáu 30-1, đã chặn một phần sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump yêu cầu xác minh tư cách cử tri bằng quốc tịch để được bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở Mỹ.

Trong phán quyết dài 110 trang, Colleen Kollar-Kotelly, thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ cho Quận Columbia, đã phán quyết rằng 2 phần của sắc lệnh là không hợp lệ. Sắc lệnh này đã bị thách thức trong 3 vụ kiện riêng biệt.

"Hiến pháp của chúng ta không cho phép tổng thống đơn phương thay đổi các thủ tục bầu cử liên bang," Kollar-Kotelly viết.

Trong nhiều năm, đặc biệt là sau cuộc bầu cử năm 2020, Trump đã tuyên bố rằng có gian lận cử tri tràn lan ở Mỹ, chủ yếu do những người không đủ điều kiện bỏ phiếu gây ra, đặc biệt là người nhập cư. Ông đã ủng hộ các yêu cầu đăng ký cử tri trên toàn quốc, bao gồm cả bằng chứng quốc tịch, nhưng kế hoạch của ông đã bị thách thức một phần do lo ngại về sự phân chia quyền lực.

Tổng thống không có thẩm quyền sửa đổi luật.

Thẩm phán đã đưa ra phán quyết sơ bộ trong ba vụ kiện do Liên đoàn Công dân Mỹ gốc Latinh (LULAC), Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ và Quỹ Giáo dục Liên đoàn Phụ nữ Bầu cử đệ trình. Họ đại diện cho các nguyên đơn khác nhau, những người lo ngại về sắc lệnh hành pháp của Trump được ký vào tháng 3 năm 2025.

Sắc lệnh này được trình bày như một cách để cho phép một số cơ quan liên bang bảo đảm rằng các cuộc bầu cử "công bằng và xứng đáng với sự tin tưởng của công chúng". Một phần của sắc lệnh cho phép Ủy ban Hỗ trợ Bầu cử 30 ngày để yêu cầu tất cả những người ghi danh bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang phải chứng minh quốc tịch Hoa Kỳ của họ.

Nữ Thẩm phán Kollar-Kotelly, được cựu Tổng thống Bill Clinton bổ nhiệm, đã không hoàn toàn chặn sắc lệnh vào thứ Sáu 30-1. Thay vào đó, bà đã chặn việc thực thi một số biện pháp nhất định, chủ yếu vì bà kết luận rằng tổng thống thiếu thẩm quyền hiến pháp để quyết định cách thức tổ chức bầu cử. Thẩm quyền đó, bà nói, thuộc về Quốc hội.

Ngoài yêu cầu khắt khe về bằng chứng quốc tịch, Trump cũng đã ra lệnh cho Bộ trưởng Quốc phòng bổ sung bằng chứng quốc tịch tương tự như căn cước hoặc giấy khai sinh vào các Mẫu đơn đăng ký bỏ phiếu qua bưu điện liên bang dành cho quân nhân và công dân Mỹ đóng quân ở nước ngoài.

Thẩm phán phán quyết rằng điều này vi phạm Đạo luật Bỏ phiếu Vắng mặt của Quân nhân và Công dân Ở Nước ngoài, được hưởng qui chế đặc biệt để tạo điều kiện dễ dàng nhất có thể cho quân nhân và công dân Mỹ đóng quân ở nước ngoài bỏ phiếu.

Dù sao thì người không phải công dân cũng không được phép ghi danh bỏ phiếu ở hầu hết các khu vực của Hoa Kỳ, đặc biệt là trong các cuộc bầu cử liên bang. Có một số ngoại lệ dành cho thường trú nhân hợp pháp ở cấp địa phương và tiểu bang.

Các trường hợp gian lận bầu cử, những tình huống vi phạm các qui định này, rất hiếm. Trung tâm Đổi mới và Nghiên cứu Bầu cử đã phát giác vào tháng 7 năm 2025 rằng các tuyên bố về gian lận bầu cử trên diện rộng, trong nhiều trường hợp, hóa ra lại dựa trên số lượng trường hợp gian lận thực tế ít hơn đáng kể sau khi dữ liệu và danh sách cử tri được phân tích.

Một phần của các vụ kiện hiện đã bị bác bỏ liên quan đến kế hoạch cắt giảm ngân sách cho các tiểu bang dựa trên các qui định về phiếu bầu, điều mà trước đây đã bị ngăn chặn , và các nỗ lực ngăn cản các tiểu bang kiểm đếm các phiếu bầu vắng mặt đến sau Ngày bầu cử, vì đây là những biện pháp trong tương lai, chưa chắc chắn.

Tại Quốc hội, Steve Scalise, Lãnh đạo đa số đảng Cộng hòa tại Hạ viện từ Louisiana, gần đây đã đưa ra một sửa đổi có thể yêu cầu tất cả cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh khi bỏ phiếu.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-2-2026