NGOẠI TRƯỞNG CỦA ROBIO LIỆT KÊ 2 SAI LẦM " NGỚ NGẨN"- TRONG BÀI PHÁT BIỂU MANG TÍNH CẦU HÒA VỚI ÂU CHÂU

Tin T-Online - Ngoại trưởng Mỹ đã có một giọng điệu hoàn toàn khác trong bài phát biểu của mình so với JD Vance một năm trước. Nhưng liệu điều này đã thực sự đánh dấu một sự thay đổi hướng đi? Những điểm quan trọng nhất từ ​​bài phát biểu.

Daniel Mützel và David Schafbuch dẩn nguồn tin từ Munich và New York

Có những tràng vỗ tay, thậm chí là sự hoan nghênh nhiệt liệt, và cả những tiếng cười xen kẽ: Bài phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Hội nghị An ninh Munich đã được mong đợi từ lâu. Chỉ năm ngoái, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã có bài phát biểu tại hội nghị mà nhiều nhà quan sát cho là lời than thở về mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng đã có một giọng điệu khác. Nhưng liệu bài phát biểu của Marco Rubio có thực sự đánh dấu một sự thay đổi hướng đi của chính phủ Mỹ? Tổng quan về những điểm chính:

Mỹ không quên mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương.

Bài phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ đã bao quát một phạm vi rất rộng: từ thời kỳ lập quốc của Hoa Kỳ, qua giai đoạn kết thúc Thế chiến II và Khủng hoảng hỏa tiễn ở Cuba, đến sự sụp đổ của Liên Xô và Bức tường Berlin. Thông điệp thể hiện mối quan hệ sâu rộng: Âu Châu và Hoa Kỳ chia sẻ một lịch sử hàng thế kỷ.

Hơn nữa, khi Ngoại trưởng nói về vận mệnh của đất nước ông luôn "không thể tách rời" với vận mệnh của Âu châu, lần đầu tiên trong hội trường vang lên tiếng vỗ tay. Rubio cũng nói rõ rằng việc chấm dứt quan hệ đối tác với Âu châu không phải là mục tiêu hay mong muốn của Hoa Kỳ.

Ở nhiều đoạn, bài phát biểu gợi nhớ đến thời kỳ trước hai nhiệm kỳ của chính quyền Trump tại White House, khi quan hệ đối tác Mỹ- Âu châu không phải là chủ đề tranh luận ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Cho đến nay, chưa có đại diện nào của chính quyền Mỹ hiện tại có giọng điệu tương tự đối với Âu châu.

Rubio giữ khoảng cách với Vance

Như vậy, Rubio đã thể hiện rõ sự khác biệt với người đồng nghiệp trong nội các của mình, JD Vance. Năm ngoái tại Munich, Phó Tổng thống Mỹ đã cảnh báo giới tinh hoa chính trị Âu châu về sự suy tàn của nền văn minh Tây phương. Ông Vance cáo buộc người Âu châu đàn áp tự do ngôn luận trong xã hội của họ và phớt lờ "mối đe dọa nội tại" do làn sóng nhập cư ồ ạt gây ra.

Ông Rubio phần lớn tránh xử dụng những lời lẽ mang tính kích động văn hóa như vậy. Thay vào đó, người con của những người nhập cư Cuba nh, thậm chí gọi Mỹ là "đứa con của Âu châu". Âu Châu đã sản sinh ra Mozart, Beethoven, Shakespeare và Da Vinci, ông Rubio tuyên bố. Mỹ có mối liên hệ với Âu châu không chỉ về chính trị và kinh tế, mà còn cả về tinh thần và văn hóa. "Chúng ta cùng nhau bảo vệ nền văn minh này."

Chính những điểm này trong bài phát biểu mà ông Rubio dường như muốn tạo sự tương phản với JD Vance năm ngoái. Trong khi Phó Tổng thống nhấn mạnh sự chia rẽ văn hóa đang mở ra giữa Mỹ và Âu châu, ông Rubio lại nhấn mạnh nguồn gốc văn minh chung của họ.

Chi tiết về "quan hệ đối tác mới" này sẽ được quyết định tại Washington.

Với bài phát biểu của mình, ông Rubio đã chìa tay hợp tác với người Âu châu. Tuy nhiên, Ngoại trưởng cũng đã đưa ra một kế hoạch chi tiết về cách thức hợp tác này nên diễn ra: Vị chính trị gia 54 tuổi này liên tục gọi việc bảo vệ khí hậu và việc tái cấu trúc công nghiệp liên quan là "ngu ngốc" trong bài phát biểu của mình, thậm chí còn sử dụng thuật ngữ "sùng bái khí hậu" ở một thời điểm.

Theo Rubio, Mỹ và Âu châu đã làm suy yếu các ngành kỹ nghệ của chính họ, và do đó làm suy yếu chính bản thân họ, thông qua việc bảo vệ khí hậu. Điều tương tự cũng áp dụng, ông nói, cho chính sách nhập cư, mà ông gọi là "di cư hàng loạt". Sau sự sụp đổ của Liên Xô, ông nói, họ đã mơ về sự kết thúc của lịch sử và một thế giới không biên giới. Đối với Rubio, đây là một sai lầm "ngu ngốc" thứ hai. Cả Mỹ và Âu châu đều mắc sai lầm này, ông khẳng định, và giờ đây nó phải được sửa chữa.

Ngoại trưởng cũng nhắc lại yêu cầu của mình rằng Âu châu phải mạnh mẽ hơn trong việc tự vệ. Mỹ không muốn những đối tác yếu kém, vị chính trị gia đảng Cộng hòa nhấn mạnh. Xét cho cùng, họ muốn bảo vệ một lối sống chung trên cả hai lục địa. Tuy nhiên, Rubio không giải thích cụ thể điều đó sẽ như thế nào.

Dù sao đi nữa, điều đó không giống như một lời đề nghị đối thoại bình đẳng và liệu Âu châu có đồng ý với tất cả các điểm đã nêu? Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) đã nhấn mạnh trong bài phát biểu hôm thứ Sáu rằng Đức sẽ tiếp tục tuân thủ các thỏa thuận về khí hậu. Bộ trưởng Môi trường Liên bang Carsten Schneider (SPD) cũng mới hôm qua cho biết chính sách môi trường hiện tại của Mỹ trái ngược với những gì Âu châu đang làm.

Nhiều vấn đề hiện tại hoàn toàn không được đề cập: Greenland, Ukraine, mối quan hệ với Trung Quốc: có rất nhiều chủ đề mà người ta đang tìm kiếm ý kiến ​​của Ngoại trưởng Mỹ. Không vấn đề nào trong số đó được đề cập trong bài phát biểu của Ngoại trưởng.

Ông Rubio chỉ được chủ tọa hội nghị Wolfgang Ischinger hỏi về tình trạng đàm phán Ukraine sau bài phát biểu của mình. Ngoại trưởng giải thích rằng các cuộc đàm phán đang tiến gần hơn đến một giải pháp. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng hiện tại họ đã đạt đến những điểm rất khó khăn với Nga. Ông Rubio cũng nhấn mạnh rằng Mỹ gần đây đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga.

Chủ nghĩa đa phương hầu như không được đề cập trong bài phát biểu của ông Rubio – và khi được đề cập, nó đã vấp phải một loạt chỉ trích: Theo quan điểm của ngoại trưởng, Liên Hợp Quốc không còn đủ khả năng giải quyết các vấn đề hiện tại của thế giới. Liên Hợp Quốc đã không giải quyết được cuộc chiến ở Gaza, chưa đưa ra câu trả lời cho cuộc chiến ở Ukraine, chưa cải thiện được tình hình ở Venezuela, và chưa ngăn chặn được chương trình hạt nhân của Iran.

Thông điệp ngầm: Mỹ mới là bên đưa ra câu trả lời, chứ không phải Liên Hợp Quốc. Chính phủ Mỹ muốn cải cách Liên Hợp Quốc, chứ không phải phá hủy nó. Tuy nhiên, ông Rubio không đề cập đến việc điều này phù hợp như thế nào với "Hội đồng Hòa bình" mới được thành lập gần đây của Mỹ. EU và NATO cũng vắng mặt một cách rõ rệt trong bài phát biểu của ông: Ngoại trưởng Mỹ hoàn toàn không đề cập đến bất kỳ liên minh nào.

Những tiếng thở phào nhẹ nhõm thận trọng trong chính trường Đức

Bài phát biểu của Marco Rubio nhìn chung được đón nhận tích cực trong chính trường Đức. Ít nhất, đó là những phản ứng ban đầu từ liên minh cầm quyền của đảng Dân chủ Cơ đốc giáo và đảng Dân chủ Xã hội (CDU/CSU và SPD). Adis Ahmetović, người phát ngôn về chính sách đối ngoại của đảng SPD tại Quốc hội Đức, nói với t-online: "Tại Munich, Marco Rubio, trái ngược với Chiến lược An ninh Quốc gia của Mỹ, đã đưa ra những lời lẽ hòa giải về quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương. Như vậy, ông ấy đang gửi một tín hiệu quan trọng trong thời điểm khó khăn."

Đồng thời, chính trị gia đảng SPD này cũng chỉ ra rằng lời nói của Rubio cần phải được theo sau bởi hành động: "Tuy nhiên, điều quan trọng là những lời lẽ này phải được theo sau bởi chính sách đáng tin cậy." Tương lai của quan hệ xuyên Đại Tây Dương phụ thuộc vào sự đáng tin cậy và hành động có thể dự đoán được.

Ahmetović cũng cảnh báo chống lại việc đi chệch khỏi con đường hiện tại về chủ quyền của Âu châu. Đối với Đức và Âu châu, điều sau đây vẫn đúng: "Chúng ta, những người Âu châu, phải tiếp tục làm tốt công việc của mình và nhanh chóng trở nên mạnh mẽ hơn trong các lĩnh vực an ninh, chủ quyền kỹ thuật số và quan hệ thương mại."

Chuyên gia chính sách đối ngoại của đảng CDU, Norbert Röttgen, bày tỏ quan điểm tương tự. Bài phát biểu của Rubio "đã tạo ra một khuôn khổ để thảo luận về những khác biệt trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương," phó chủ tịch nhóm nghị sĩ CDU/CSU tại Quốc hội Đức nói với hãng thông tấn Đức tại Munich.

Rubio nhấn mạnh mối liên hệ lịch sử và những thành công chung của Mỹ và Âu châu. "Điều tích cực là ông ấy đã nhấn mạnh vận mệnh không thể tách rời của Mỹ và Âu châu," chính trị gia CDU nói thêm. Tuy nhiên, các chủ đề như chiến tranh ở Ukraine đã bị bỏ qua trong bài phát biểu.

Tác động lâu dài của những lời nói của Rubio vẫn còn phải chờ xem.

Ngay cả sau bài phát biểu hòa giải của Ngoại trưởng Mỹ, nhiều câu hỏi vẫn chưa được giải đáp. Mặc dù gần đây Mỹ đã có những phát ngôn hòa giải hơn đối với Âu châu, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu 13-2 đã mô tả mối quan hệ với NATO là "tuyệt vời", đồng thời nói thêm rằng các quốc gia thành viên đều là bạn của ông, nhưng chính phủ Mỹ cũng từng có những phát ngôn hoàn toàn khác trong quá khứ. Thậm chí, Trump còn gọi NATO là "lỗi thời". Mới chỉ hồi tháng 12, Washington đã xây dựng một chiến lược an ninh quốc gia miêu tả Âu châu không phải là đối tác mà là kẻ thù. Và chỉ vài tuần trước, Trump đã công khai thảo luận về việc sáp nhập Greenland, lãnh thổ của một quốc gia thành viên NATO và EU. Điều gì sẽ xảy ra nếu các quốc gia Âu châu không chấp nhận đề nghị của Rubio, là sự việc vẫn còn phải chờ xem.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 17-2-2026