CỰU TỔNG THỐNG NAM HÀN YOON SUK YEOL BỊ LÃNH ÁN TÙ CHUNG THÂN

Theo DPA - Năm 2024, Yoon Suk Yeol đã gây ra cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất ở Nam Hàn trong nhiều thập niên bằng việc tuyên bố thiết quân luật. Giờ đây, ông đã bị kết tội lãnh đạo cuộc nổi dậy.

Seoul – Cựu Tổng thống Nam Hàn Yoon Suk Yeol đã bị kết án tù chung thân vì tuyên bố thiết quân luật vào tháng 12 năm 2024. Tòa án Quận Trung tâm tại thủ đô Seoul đã tuyên bố ông, 65 tuổi, phạm tội lãnh đạo cuộc nổi dậy và do đó làm suy yếu hiến pháp của đất nước. Điều này đã khép lại bước đầu phiên tòa chính trị quan trọng nhất trong lịch sử gần đây của đất nước, vốn bị đẩy vào cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng bởi hành động của Yoon. Tuy nhiên, cựu tổng thống vẫn có thể kháng cáo bản án.

Trong phán quyết của mình, Thẩm phán Jee Kui Youn thừa nhận rằng các yếu tố của cuộc nổi dậy đã được đáp ứng. Tuy nhiên, ông đã bác bỏ cáo buộc của Viện Kiểm sát Đặc biệt rằng Yoon đã lên kế hoạch tỉ mỉ cho sắc lệnh thiết quân luật để thiết lập một "chế độ độc tài vĩnh viễn".

Trump như một ngọn hải đăng hy vọng

Hàng ngàn người ủng hộ chính trị gia bảo thủ này đã tập trung bên ngoài tòa án, lớn tiếng yêu cầu trả tự do cho ông. Một số người biểu tình vẫy cờ Mỹ, hy vọng rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể gây áp lực chính trị lên bộ máy nhà nước và tư pháp của Nam Hàn. Giờ đây, họ có lẽ đang trông chờ vào việc ông Yoon được ân xá sớm, điều được coi là khá khả thi.

Vào tối ngày 3 tháng 12 năm 2024, ông Yoon bất ngờ tuyên bố thiết quân luật, gây ra cuộc khủng hoảng hiến pháp nghiêm trọng nhất ở Nam Hàn  trong nhiều thập niên. Trong bài phát biểu trên truyền hình, ông biện minh cho bước đi chưa từng có này bằng cách tuyên bố rằng ông muốn bảo vệ trật tự tự do của đất nước khỏi phe đối lập, mà ông cho rằng đã bị những người cộng sản và những người ủng hộ nước láng giềng thù địch, Triều Tiên,xâm nhập.

Ông Yoon không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh cho tuyên bố này. Những người chỉ trích ông cáo buộc ông lạm dụng thiết quân luật như một công cụ chính trị để củng cố chức tổng thống đầy tai tiếng của mình và loại bỏ phe đối lập hùng mạnh, những người đã ngăn chặn các đề nghị lập pháp của ông tại quốc hội trong nhiều tháng.

Lính xông vào tòa nhà Quốc hội, xảy ra xô xát với các nghị sĩ

Sau đó, Yoon đã phái binh lính vũ trang phong tỏa Quốc hội. Một số binh lính đã đập vỡ cửa kính và xông vào tòa nhà, và cũng xảy ra những cuộc xô xát nhỏ giữa lực lượng an ninh và các nghị sĩ. Tuy nhiên, một cuộc leo thang lớn hơn đã được ngăn chặn, một phần là do, sau vài giờ, các nghị sĩ đã có thể bãi bỏ sắc lệnh thiết quân luật trong một cuộc bỏ phiếu được triệu tập vội vàng. Tuy nhiên, tổng thống vẫn bị cách chức, bắt giữ và truy tố.

Trong phần lập luận cuối cùng vào giữa tháng Giêng, Văn phòng Công tố Đặc biệt đã kêu gọi án tử hình đối với Yoon. Họ lập luận rằng bị cáo đã lên kế hoạch áp đặt thiết quân luật từ lâu nhằm phá hoại trật tự hiến pháp của đất nước. Hành động của ông ta đã gây ra “thiệt hại to lớn và đau khổ lớn lao cho nhà nước và xã hội”. Yoon cũng bị cáo buộc chưa bao giờ đưa ra lời xin lỗi chân thành trước công chúng và không hề tỏ ra hối hận.

Tuy nhiên, án tử hình có lẽ sẽ không được thi hành. Do lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình không chính thức, không ai bị hành quyết ở Nam Hàn  kể từ cuối những năm 1990.

Liệu ông ta có cố tình gây xung đột với Triều Tiên?

Bên công tố cáo buộc cựu tổng thống cố tình gây xung đột với Triều Tiên để giành lợi thế chính trị. Cụ thể, ông ta bị cáo buộc đã ra lệnh tấn công bằng máy bay không người lái bí mật vào lãnh thổ Triều Tiên vào mùa thu năm 2024, với mục đích khiêu khích phản ứng quân sự từ Bình Nhưỡng. Bằng cách này, ông ta bị cáo buộc muốn tạo cớ để hợp thức hóa kế hoạch thiết quân luật của mình. Tuy nhiên, kế hoạch bị cáo buộc đã thất bại: Triều Tiên đã không đáp trả bằng các biện pháp quân sự.

Liệu ông ta có cố tình gây xung đột với Triều Tiên? Trong những tuần gần đây, một số chính trị gia cao cấp trong nội các cũ của ông Yoon đã bị kết án tù dài hạn do vụ bê bối thiết quân luật. Cựu Thủ tướng Han Duck Soo nhận án 23 năm tù.

Ông Yoon luôn phủ nhận mọi cáo buộc. Trong lời tuyên bố cuối cùng trước tòa, ông khẳng định việc ban hành thiết quân luật nằm trong quyền hạn của tổng thống nhằm ngăn chặn cuộc khủng hoảng chính trị do phe đối lập gây ra và bảo vệ đất nước. Trong những tháng trước khi sắc lệnh định mệnh được ban hành, tranh chấp giữa chính phủ và phe đối lập về dự luật ngân sách đã leo thang, đề nghị của ông Yoon đưa đến bế tắc chính trị.

Cựu lãnh đạo phe đối lập nay đã trở thành tổng thống

Trong một phiên tòa riêng, Yoon bị kết án 5 năm tù vì tội cản trở công lý. Trong vụ án đó, tòa án đã chứng minh được rằng ông ta đã tiêu hủy bằng chứng chống lại mình và lạm dụng lực lượng an ninh của tổng thống để chống lại việc bắt giữ.

Kể từ mùa hè năm ngoái, Nam Hn được điều hành bởi Tổng thống trung tả Lee Jae-myung, người từng là lãnh đạo phe đối lập trong cuộc khủng hoảng chính trị. Ông Lee là đối thủ chính trị lâu năm của Yoon.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-2-2026