PAKISTAN TẤN CÔNG AFGHANISTAN TỪ TRÊN KHÔNG: CUỘC"CHIẾN TRANH CÔNG KHAI" NÀY NGUY HIỂM ĐẾN MỨC ĐỘ NÀO?

Thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh, và giờ đây Pakistan đang leo thang bạo lực chống lại Afghanistan. Islamabad từ lâu đã ủng hộ Taliban. 

Các cuộc không kích vào thành trì của Taliban ở Kandahar và Kabul: Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Muhammad Asif đã tuyên bố "chiến tranh công khai" với Afghanistan. Giao tranh giữa hai quốc gia láng giềng đã xảy ra vào tháng 10. Giờ đây, thỏa thuận ngừng bắn, vốn đã được thiết lập từ đó và vốn đã mong manh, đã chính thức chấm dứt.

Trong đêm, Taliban đã phát động các cuộc tấn công ban đầu chống lại Pakistan, và nước láng giềng đã đáp trả bằng các cuộc phản công. Theo Pakistan, 274 chiến binh Taliban đã thiệt mạng. 12 binh sĩ Pakistan cũng được báo cáo là đã chết. Những con số này chưa thể được xác minh.

Một bên là cường quốc hạt nhân Pakistan, bên kia là Taliban Hồi giáo: Cuộc xung đột này nguy hiểm đến mức nào?

Cán cân quyền lực giữa hai quốc gia khó có thể bất cân xứng hơn. Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), quân đội Pakistan có hơn 600.000 binh sĩ tại ngũ. Trong khi đó, Taliban chỉ có khoảng 172.000 chiến binh.

Sự khác biệt về vũ khí quân sự thậm chí còn rõ rệt hơn. Pakistan sở hữu hơn 6.000 xe bọc thép và hơn 400 chiến đấu cơ. Taliban thậm chí không có một chiếc chiến đấu cơ nào. Tuy nhiên, lực lượng Hồi giáo này là những chiến binh du kích dày dạn kinh nghiệm, đã chiến đấu hàng chục năm chống lại các đối thủ có kỹ nghệ quốc phòng vượt trội hơn nhiều.

Trong nhiều năm, Pakistan đã ủng hộ Taliban. Khi Taliban trở lại nắm quyền ở Afghanistan vào tháng 8 năm 2021, giới lãnh đạo chính trị Pakistan ban đầu đã bày tỏ sự ủng hộ. Họ hy vọng rất lớn vào việc có được một đối tác chiến lược, nếu không muốn nói là phụ thuộc, trong khu vực bất ổn này. Xét cho cùng, Taliban đã được coi là cánh tay nối dài của Pakistan trong nhiều thập niên. Cơ quan tình báo Islamabad đã liên tục ủng hộ lực lượng Hồi giáo này trong cuộc chiến chống lại chính phủ Afghanistan được Tây phương hậu thuẫn.

Nhưng hy vọng của Pakistan nhanh chóng trở nên hão huyền. Mặc dù khủng bố đã là vấn đề trọng tâm ở Pakistan trong nhiều thập niên, số vụ tấn công đã tăng vọt kể từ khi Taliban nắm quyền ở nước láng giềng. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Pakistan, đã có hơn 2 vụ tấn công mỗi ngày trong năm 2025 – tăng khoảng một phần ba. Viện nghiên cứu này thống kê tổng cộng 1.034 người chết và 1.366 người bị thương, trong đó có 354 thường dân.

Pakistan cáo buộc Taliban hỗ trợ các nhóm khủng bố.

Trong khi Taliban cáo buộc Pakistan chứa chấp các chiến binh từ tổ chức đối địch "Nhà nước Hồi giáo", thì giới lãnh đạo ở Islamabad lại cáo buộc chính phủ Taliban hỗ trợ một số nhóm khủng bố Hồi giáo.

Christian Wagner, một chuyên gia về chính sách an ninh và quốc phòng cũng như khu vực, cho rằng cáo buộc của giới lãnh đạo Pakistan là chính xác. Trả lời câu hỏi của báo Tagesspiegel, ông dẫn lại báo cáo của Liên Hợp Quốc hồi đầu tháng Hai. Báo cáo nêu rõ rằng các nhóm khủng bố như Taliban Pakistan (TTP) và al-Qaeda có thể hoạt động tự do ở Afghanistan và nhận được sự hỗ trợ từ các nhóm Hồi giáo ở Kabul.

Mặc dù TTP cùng tên với chính quyền Afghanistan, nhưng nó hoạt động độc lập. Trong nhiều năm, nó đã chiến đấu cùng với Taliban Afghanistan chống lại lực lượng do Mỹ dẫn đầu ở Afghanistan.

Từ góc nhìn của chính phủ Islamabad, TTP được coi là "thách thức an ninh đặc biệt nghiêm trọng", theo Wagner. "Chỉ riêng năm ngoái, chúng được cho là đã thực hiện khoảng 600 vụ tấn công." Tuy nhiên, đồng thời, "Nhà nước Hồi giáo" cũng là một mối đe dọa lớn.

Các nguồn tin an ninh Pakistan hiện đang nói về "bằng chứng không thể chối cãi" rằng các phần tử cực đoan ở Afghanistan chịu trách nhiệm cho làn sóng đánh bom tự sát hiện nay ở Pakistan. Chỉ tuần trước, đã có một vụ tấn công khiến 13 người thiệt mạng, được cho là do một người Afghanistan thực hiện. Taliban đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công này.

Tại sao Pakistan hiện đang leo thang quân sự

Wagner cho rằng sự leo thang bạo lực hiện nay là do các vụ tấn công gần đây. "Ngoài ra, Pakistan đã nhiều lần hoạt động chính trị tích cực trong thời gian gần đây và đã tổ chức các cuộc đàm phán với Kabul," chuyên gia này nói. Nước này cũng đã cố gắng gia tăng áp lực kinh tế lên Afghanistan, ví dụ, bằng cách đóng cửa các cửa biên giới sau các vụ tấn công. Tuy nhiên, những biện pháp này hầu như không có hiệu quả. "Đó là lý do tại sao Pakistan hiện đang đáp trả bằng các biện pháp quân sự," Wagner nói.

Theo Wagner, Islamabad nhằm đạt được hai mục tiêu với các cuộc tấn công và những lời lẽ gay gắt: "Thứ nhất, nâng cao nhận thức trong cộng đồng quốc tế về mức độ nguy hiểm của tình hình. Thứ hai, buộc Taliban phải tham gia vào các cuộc đàm phán thực chất." Mục tiêu là giảm đáng kể các cuộc tấn công ở Pakistan.

Ấn Độ như một tuyến xung đột thứ hai

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Pakistan kêu gọi Taliban ở Afghanistan từ bỏ liên minh với các phần tử cực đoan ở nước láng giềng. Chừng nào điều này chưa xảy ra, chiến dịch quân sự đang diễn ra sẽ không bao giờ kết thúc.

Người phát ngôn của Taliban đe dọa sẽ có thêm bạo lực nếu Pakistan tiếp tục tấn công. "Nếu họ tiếp tục chiến tranh, chúng tôi có đủ sức mạnh để tiếp tục các hoạt động", Zabihullah Mujahid nói. Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng Afghanistan muốn chấm dứt xung đột thông qua đàm phán.

Liệu các dấu hiệu hiện nay có đang chỉ ra chiến tranh? Wagner thấy khó có thể tưởng tượng điều này. "Có lẽ sẽ có các chiến dịch quân sự lặp lại của Pakistan. Nhưng chính phủ ở Islamabad biết rằng Taliban khó có thể bị đánh bại bằng vũ lực", ông nói. Ông chỉ ra những thất bại của cả Liên Xô và cộng đồng các quốc gia Tây phương. Theo ông, Islamabad cũng không thể đạt được điều này. "Do đó, Pakistan có khả năng sẽ rất quan tâm đến một giải pháp chính trị", Wagner nói.

Tuy nhiên, việc Taliban ở Afghanistan từ bỏ liên minh với TTP dường như khó xảy ra. "Taliban không coi TTP là khủng bố. Họ đã thề trung thành với thủ lĩnh Taliban ở Afghanistan và chia sẻ chung một hệ tư tưởng," nhà phân tích chính trị Afghanistan Ahmad Saeed gần đây nói với Deutsche Welle.

Và sau đó là một tuyến xung đột thứ hai. Ấn Độ, kẻ thù không đội trời chung của Pakistan, gần đây đã xích lại gần hơn với chính phủ Taliban. Islamabad được cho là lo ngại rằng Ấn Độ muốn biến Afghanistan thành một "thuộc địa". Cũng có những cuộc đụng độ quân sự tái diễn giữa Pakistan và Ấn Độ. Islamabad quyết tâm tránh một cuộc chiến tranh trên hai mặt trận.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-2-2026