LỐI THOÁT CHO THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI: DUBAI LÊN KẾ HOẠCH XÂY CẢNG MỚI NHẰM TRÁNH XỬ DỤNG EO BIỂN HORMUZ

Nguồn tin từ Süddeutsche Zeitung: Việc Iran đóng cửa eo biển này đã gây thiệt hại nặng nề cho hoạt động kinh doanh tại cảng chính của Dubai. Giờ đây, UAE đang xây dựng một cảng mới ở một địa điểm khác.

Dubai lên kế hoạch xây cảng thay thế để tránh Eo biển Hormuz

Theo tờ *Financial Times* (FT), nhà điều hành cảng và Logistics DP World đang có kế hoạch xây dựng một cảng mới cùng bến Container tại bờ biển phía đông của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Dự án này sẽ giúp Dubai giảm bớt sự phụ thuộc vào trung tâm chính hiện tại là Jebel Ali (nằm ở bờ biển phía tây), nơi vốn phụ thuộc vào tuyến đường đi qua Eo biển Hormuz. Một cảng mới nằm bên Vịnh Oman, phía bên kia eo biển, sẽ cho phép các tàuContainer cập cảng và rời đi mà không cần phải đi qua Eo biển Hormuz.

Jebel Ali, cảng Container hiện tại của Dubai, là cảng lớn nhất trong khu vực. Theo FT dẫn các nguồn tin nội bộ, sau khi Iran đóng cửa Eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc tấn công từ Mỹ và Israel, lưu lượng hàng hóa tại đây đã sụt giảm từ 90 đến 95%. Hệ quả là DP World, nhà điều hành cảng do nhà nước kiểm soát có trụ sở tại Dubai, hiện đang đàm phán về việc phát triển một cảng đa năng mới tại khu vực ven biển Fujairah, cũng như xây dựng một bến mới tại cảng hiện có của tiểu vương quốc này.

Các kế hoạch của DP World nằm trong một chiến lược rộng lớn hơn của UAE: quốc gia này đặt mục tiêu giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào Eo biển Hormuz, qua đó tăng cường khả năng chống chịu trước các xung đột tiềm tàng với Iran trong tương lai. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và hỏa tiễn của Iran đã hạn chế nghiêm trọng hoạt động vận tải biển qua eo biển này. Trước khi xung đột nổ ra, có khoảng 135 tàu đi qua Eo biển Hormuz mỗi ngày; ngay cả sau khi tuyến đường được tuyên bố mở lại trong thời gian ngắn nhờ thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran, số lượng tàu qua lại hàng ngày cũng chỉ tăng lên mức hơn 40 chiếc một chút.

Theo thông tin ghi nhận, cảng mới có thể hoàn thành trong vòng một năm rưỡi.

Sự trỗi dậy của Dubai với tư cách là trung tâm thương mại và tài chính quốc tế gắn liền mật thiết với sự phát triển của cảng Container Jebel Ali. Khi xung đột với Iran mới bắt đầu, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại cảng này, dường như do các mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng thủ đánh chặn hỏa tiễn. Các đại diện từ khu vực vùng Vịnh nhấn mạnh rằng các khoản đầu tư ở bờ biển phía đông không nhằm mục đích thay thế cảng Jebel Ali. Khu vực này, vốn đã được mở rộng qua nhiều thập niên, sở hữu một khu thương mại tự do rộng lớn cùng năng lực kho bãi và công nghiệp quy mô. "Jebel Ali vẫn sẽ là Jebel Ali," một lãnh đạo cao cấp của công ty chia sẻ với tờ *Financial Times*. "Nó sẽ không bao giờ bị thu hẹp quy mô."

Tuy nhiên, dự án mới sẽ mở rộng sự hiện diện của DP World tại khu vực Vịnh Oman. Khi đó, việc vận chuyển Container ra vào đất nước sẽ có thể thực hiện được mà không cần đi qua eo biển này. Hàng hóa có thể được vận chuyển bằng xe tải trên đường bộ đến và đi từ Dubai, Abu Dhabi cũng như các quốc gia lân cận vùng Vịnh. ​​Báo cáo cho biết cảng mới có thể hoàn thành trong vòng một năm rưỡi. Dù vậy, vẫn chưa có quyết định cuối cùng nào về cơ cấu và phương án tài chính cho dự án. DP World từ chối xác nhận chi tiết về bất kỳ dự án tiềm năng nào ở bờ biển phía đông.

Iran từng gây chấn động thế giới khi phong tỏa eo biển này. Do lòng eo biển rất hẹp, việc gây gián đoạn giao thông hàng hải là điều dễ dàng. Hiện nay, các quốc gia trong khu vực đang nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc vào tuyến đường này. Iran cũng có thể tấn công một cảng ở bờ biển phía đông của UAE, nhưng tác động đối với hoạt động vận tải biển quốc tế sẽ không nghiêm trọng bằng việc phong tỏa Eo biển Hormuz. Về trung hạn, Iran sẽ mất đi một công cụ gây sức ép. Ả Rập Saudi, Iraq và Kuwait cũng đang tìm kiếm các tuyến đường thay thế.

Các quốc gia lân cận khác cũng đang có động thái ứng phó với cuộc khủng hoảng. Ả Rập Saudi đang lên kế hoạch xây dựng thêm một đường ống dẫn dầu đến Biển Đỏ nhằm giảm sự phụ thuộc của cơ sở hạ tầng xuất khẩu vào Eo biển Hormuz. Tuyến đường ống bổ sung này sẽ cho phép Vương quốc chuyển hướng một phần lớn lượng xuất cảng năng lượng qua các cảng ở bờ biển phía tây, qua đó mở ra một hành lang thay thế nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng trực tiếp của Iran. Iraq và Kuwait cũng đang cân nhắc các tuyến đường thay thế; các cuộc thảo luận chủ yếu tập trung vào những đường ống có thể dẫn tới Địa Trung Hải thông qua lãnh thổ Syrien.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 15-7-2027