CÁC NHÀ NGHIÊN CỨU LO NGẠI: STARLINK ĐỐT CHÁY 260 VỆ TINH TRONG BẦU KHÍ QUYỂN

Hiện nay, mỗi ngày đều có một vệ tinh Starlink bị đốt cháy trong bầu khí quyển. Tuy nhiên, điều này không phải là không có hệ quả: các nhà khoa học tỏ ra lo ngại, trong khi giới chức trách lại tỏ thái độ thờ ơ.

Kỷ nguyên không gian đang bước vào một giai đoạn mới. NASA đang lên kế hoạch xây dựng căn cứ thường trực trên Mặt Trăng, SpaceX đang chuẩn bị cho sứ mệnh tới Sao Hỏa, và các công ty khởi nghiệp muốn phản chiếu ánh sáng Mặt Trời bằng những tấm gương khổng lồ. Tuy nhiên, khi các vệ tinh kết thúc vòng đời hoạt động, chúng sẽ bị đốt cháy trong khí quyển. Quá trình này có thể gây ra những hậu quả về mặt môi trường.

Các vệ tinh Starlink được chế tạo với tuổi thọ hoạt động là 5 năm; đây là khoảng thời gian lượng nhiên liệu cho phép duy trì quỹ đạo tầm thấp ổn định quanh Trái Đất. Sau đó, phần nhiên liệu còn lại được sử dụng để chủ động điều hướng vệ tinh đi vào khí quyển, khiến chúng bốc cháy hoàn toàn và không còn gây ra mối đe dọa nào nữa. Trong một báo cáo định kỳ 6 tháng một lần gửi Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ (FCC), công ty cho biết họ đã đốt cháy 260 vệ tinh kể từ tháng 12 năm 2025. Tuy nhiên, đây mới chỉ là sự khởi đầu, vì có thêm 349 vệ tinh khác đã ngừng hoạt động và cũng sẽ chịu chung số phận này.

260 vệ tinh Starlink đã bị đốt cháy trong vòng6 tháng

Xét đến việc hiện có hơn 10.000 vệ tinh Starlink đang hoạt động trên quỹ đạo, tất cả đều được lên kế hoạch đốt cháy trong khí quyển trong vòng 5 năm tới, tất nhiên con số này là rất đáng kể. Và điều này không chỉ áp dụng riêng cho các vệ tinh Starlink của SpaceX; các vệ tinh khác cũng được giải quyết theo cách tương tự. Trước sự gia tăng không ngừng về số lượng và kích thước của các vệ tinh, các nhà nghiên cứu đang cảnh báo về những hậu quả môi trường tiềm tàng và khó lường.

Việc giải quyết vệ tinh không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra vấn đề này. Kỷ nguyên không gian đang thúc đẩy sự tăng trưởng ổn định của ngành kỹ nghệ, và ngày càng nhiều hỏa tiễn được phóng vào không gian. Theo một nghiên cứu của Đài quan sát Nam Âu (ESO), hiện có hơn một triệu vệ tinh đang trong giai đoạn lên kế hoạch.

Tầng Ozone đang phục hồi có thể bị phá hủy trở lại.

Một nhóm nghiên cứu quốc tế đến từ Đại học Zurich và Đại học Cambridge đang tìm hiểu tác động của việc phóng hỏa tiễn đối với khí quyển. Họ kết luận rằng các chất ô nhiễm chắc chắn sẽ bị giữ lại ở tầng khí quyển trên trong thời gian dài và có thể làm suy giảm tầng Ozone. Họ nhấn mạnh rằng quá trình vệ tinh quay trở lại khí quyển vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ và chưa được tính đến trong các mô hình tính toán hiện tại. Tuy nhiên, các nhà khoa học nghi ngờ rằng quá trình này cũng gây tác động tiêu cực đến tầng Ozone.

Trong khi SpaceX đang chế tạo các vệ tinh Starlink thế hệ mới với kích thước ngày càng lớn, và thậm chí còn lên kế hoạch khai triển các vệ tinh mới phục vụ trung tâm dữ liệu cùng Internet di động, thì các nhà khoa học lại đang cảnh báo về những hệ quả từ các hoạt động không gian. Cho đến nay, Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) vẫn miễn trừ các hoạt động không gian khỏi quy trình đánh giá tác động môi trường nhằm tránh kìm hãm đà phát triển của ngành kỹ nghệ không gian Mỹ, nhưng điều này có thể sẽ thay đổi trong tương lai.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 11-7-2026