TRUMP MẤT BÌNH TỈNH VÀ TUYÊN BỐ CHẤM DỨT THỎA THUẬN VỚI IRAN

Nguồn tin Telepolis cho biết: Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào Iran trong khi ông Trump tỏ thái độ giận dữ tại hội nghị thượng đỉnh NATO. Các lời đe dọa nhắm vào châu Âu cũng được đưa ra trở lại. Trong khi đó, giá dầu đang tăng cao.

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã leo thang mạnh mẽ trong đêm trước ngày thứ Tư. Quân đội Mỹ đã tấn công hơn 80 mục tiêu tại Iran, một hành động được mô tả là nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz. Đáp lại, Iran đã dùng hỏa tiễn và máy bay không người lái tấn công các căn cứ của Mỹ tại Kuwait và Bahrain.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã tấn công 85 cơ sở quân sự của Mỹ tại hai quốc gia này và thông báo kế hoạch đáp trả mạnh mẽ hơn nữa trong những ngày tới.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, ông Trump tuyên bố chấm dứt thỏa thuận sơ bộ, một Biên bản ghi nhớ (MoU) vốn được thiết lập làm cơ sở cho các cuộc đàm phán sâu hơn nhằm chấm dứt xung đột, vốn đã có hiệu lực từ giữa tháng Sáu.

"Đối với tôi, mọi chuyện đã kết thúc," ông Trump nói. "Thật hoàn toàn lãng phí thời gian khi làm việc với họ. Họ là những kẻ bệnh hoạn," ông nói thêm. Tuy nhiên, ông vẫn để ngỏ khả năng đàm phán thêm: Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể ông, Jared Kushner, sẽ duy trì các kênh liên lạc. Dù vậy, trách nhiệm quay trở lại bàn đàm phán giờ đây thuộc về phía Iran.

Những lời cáo buộc lẫn nhau

Ông Trump cáo buộc giới lãnh đạo Iran đã công khai xuyên tạc các điều khoản của thỏa thuận. "Mọi người đều đã đồng ý: không có vũ khí hạt nhân. Chúng tôi đạt được thỏa thuận. Họ lại rút lui, đùa cợt với báo giới và nói rằng chúng tôi chưa bao giờ thảo luận về điều đó. Họ có vấn đề," ông nói. Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng Iran tuyệt đối không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phía Iran đổ lỗi hoàn toàn cho Mỹ về sự đổ vỡ của thỏa thuận. Đại sứ  Iran tại Nhật Bản đã công bố một danh sách chi tiết trên X, liệt kê các hành vi được cho là vi phạm MoU của Mỹ: Washington đã làm suy yếu Điều 5 của thỏa thuận, điều khoản trao cho Iran quyền kiểm soát sự lưu thông an toàn của tàu thương mại, bằng cách thiết lập một tuyến đường vận tải song song qua eo biển Hormuz. Tại Libanon cũng xuất hiện những cáo buộc cho rằng Mỹ đang tìm cách ép buộc Hisbollah giải giáp vũ khí thông qua một kênh đàm phán riêng biệt, qua đó làm suy yếu lệnh ngừng bắn vô điều kiện được quy định tại Điều 1. Ngoài ra, việc tái áp đặt các biện pháp trừng phạt dầu mỏ đối với Iran được cho là vi phạm Điều 10, trong khi việc Mỹ nối lại các hoạt động quân sự lại đi ngược lại các Điều 1 và 2.

"Sự kiên nhẫn của Iran đối với các hành động của Mỹ đã cạn kiệt," tuyên bố của đại sứ đã nêu rõ, đồng thời cho biết thêm rằng Washington đang có một "sự tính toán sai lầm nghiêm trọng."

Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cũng đồng tình với quan điểm này khi tuyên bố rằng việc tái áp đặt trừng phạt dầu mỏ, các cuộc tấn công vào miền nam Iran và hành động gây hấn liên tục của Israel tại Libanon đều tạo thành hành vi vi phạm Biên bản ghi nhớ (MoU). "Thời kỳ đe dọa và tống tiền đã qua rồi; điều đó chẳng mang lại kết quả gì cả," ông nói.

Ông Rutte coi các cuộc tấn công là "hoàn toàn cần thiết"

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã lên tiếng ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ, mô tả chúng là "hoàn toàn cần thiết." Phát biểu bên lề một hội nghị thượng đỉnh tại Ankara, ông Rutte lập luận rằng Iran đã vi phạm lệnh ngừng bắn hiện hành. Ông cho rằng "việc Mỹ đáp trả một cách dứt khoát là điều tối quan trọng."

Chính trị gia người Đức Johann Wadephul cũng bày tỏ sự thấu hiểu đối với các cuộc tấn công của Mỹ trong một cuộc phỏng vấn với đài NDR Info. "Iran thực sự cần hiểu rằng lúc này cần phải có các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh và việc tiếp tục các cuộc tấn công quân sự là hành động thích hợp," chính trị gia thuộc đảng CDU này nhận định. Teheran đã không nhận thức được rằng "họ phải từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân, và hiện họ có cơ hội chấm dứt cuộc chiến này bằng cách cam kết điều đó, đàm phán một cách hợp lý và thực hiện ngừng bắn."

Những lời đe dọa mới nhắm vào  Âu châu và giá dầu tăng cao

Phóng viên Tina Hassel của đài ARD cho biết từ hội nghị thượng đỉnh rằng, ông Trump tỏ ra "rất bực bội" đối với các chủ đề khác; chẳng hạn, ông nhắc lại lời đe dọa liên quan đến Greenland và tuyên bố chấm dứt hoàn toàn quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Các đối tác NATO khác đã hy vọng có thể giúp ông "vui vẻ hơn trong suốt buổi tối" , nhưng dường như không thành công.

Trong khi đó, Oman lên án các cuộc tấn công của Iran nhắm vào các mục tiêu tại Bahrain và Kuwait, cũng như các tàu thương mại của Ả Rập Saudi và Qatar. Bộ Ngoại giao nước này tuyên bố rằng việc leo thang căng thẳng quân sự đe dọa an ninh của Oman, cũng như các mạng lưới thương mại toàn cầu và nguồn cung năng lượng. Oman kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và quay trở lại con đường ngoại giao.

Các thị trường tài chính đã phản ứng ngay lập tức trước những tuyên bố của ông Trump. Giá dầu thô Brent tăng 6%, lên mức 78 USD/thùng. Chỉ số chứng khoán Âu châu giảm 1,6%, đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng khi các nhà đầu tư tính đến khả năng lạm phát gia tăng trở lại.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 9-7-2026