LO NGẠI TRUNG QUỐC HẠN CHẾ XUẤT CẢNG : TRUMP KÊU GỌI 50 QUỐC GIA THÚC ĐẨY KÝ KẾT HIỆP ĐỊNH VỀ NGUYÊN LIỆU THÔ  

Một nhà ngoại giao EU nói với tờ Handelsblatt rằng tổng thống Mỹ gần như bị ám ảnh bởi vấn đề này. Âu Châu đang ngày càng lo ngại rằng Mỹ có thể ép buộc các quốc gia thành viên EU riêng lẻ ký kết các thỏa thuận.

Đây đã là hội nghị thượng đỉnh về nguyên liệu thô thứ hai do Mỹ tổ chức trong năm nay. Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, các phái đoàn từ "hơn 50 quốc gia" dự kiến ​​sẽ đến Washington vào thứ Tư 4-2,  bao gồm Đức, Pháp và Úc.

Mục tiêu là "thúc đẩy các nỗ lực chung nhằm tăng cường và đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng", theo một tuyên bố. Bộ Ngoại giao Mỹ mô tả cuộc họp này là "lịch sử".

"Tổng thống Mỹ Trump gần như bị ám ảnh bởi vấn đề này," một nhà ngoại giao EU nói với tờ Handelsblatt. "Người của ông ấy đã đầu tư vào các dự án không sinh lời và giờ họ muốn các đối tác của mình gánh chịu chi phí."

Phía Mỹ đang cử một phái đoàn cao cấp  tham dự hội nghị thượng đỉnh về hàng hóa: Ngoài Ngoại trưởng Marco Rubio, Phó Chủ tịch J.D. Vance cũng dự kiến ​​sẽ tham dự. Theo nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Liên bang Đức, ông Florian Hahn sẽ đại diện cho chính phủ Đức. Ngoại trưởng Johann Wadephul (CDU) hiện đang có chuyến công du dài ngày tới khu vực Thái Bình Dương. Ủy ban Âu châu cử Ủy viên Kỹ Nghệ Stéphane Séjourné, người cũng chịu trách nhiệm về các nguyên liệu thô quan trọng.

Chính phủ Mỹ đang gây áp lực đáng kể lên các quốc gia thành viên EU để ký kết các thỏa thuận song phương về các dự án khai thác mỏ, điều này có nguy cơ dẫn đến các thỏa thuận không bình đẳng, mang động cơ chính trị. Do đó, các quốc gia thành viên đã yêu cầu Ủy ban Âu châu tiến hành các cuộc đàm phán thay mặt cho toàn bộ EU.

"Người Mỹ muốn ép buộc các quốc gia thành viên EU ký kết các thỏa thuận," một nhà ngoại giao EU cho biết. "Đó là hành vi giống như mafia." Ban đầu, Mỹ, Kanada, EU và các quốc gia kỹ nghệ hóa khác đã thống nhất thúc đẩy hợp tác đa phương về các nguyên liệu thô quan trọng ở cấp độ G7. Tuy nhiên, hiện nay, ông Trump quyết tâm theo đuổi các thỏa thuận song phương.

Để tránh làm phật lòng tổng thống Mỹ, các quốc gia thành viên đã yêu cầu Ủy ban đàm phán một thỏa thuận song phương EU-Mỹ với Mỹ. Theo các nguồn tin nội bộ, một bản ghi nhớ không ràng buộc, một tuyên bố về ý định, là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Tuy nhiên, cuộc gặp sắp tới chỉ là bước khởi đầu của các cuộc đàm phán; một tuyên bố chung từ cả hai phía để đánh dấu sự bắt đầu của các cuộc đàm phán là điều khả thi, các nhà ngoại giao EU nói với tờ Handelsblatt.

"Cuộc gặp ở Washington là một phép thử đối với sự đoàn kết của châu Âu," Sandra Detzer, người phát ngôn về chính sách kinh tế của Đảng Xanh tại Quốc hội Đức, nói với Handelsblatt. Một mặt trận thống nhất từ ​​Ủy ban EU là điều cần thiết để chống lại chiến lược "chia để trị" của Mỹ bằng một phản ứng hiệu quả của Âu châu . "Chúng ta cần một chiến lược chung, chứ không phải là một loạt các thỏa thuận song phương chắp vá."

Các quốc gia thành viên đã trao cho Ủy ban quyền đàm phán một bản ghi nhớ như vậy. Thỏa thuận này nhằm mục đích thiết lập hợp tác song phương trong các dự án khai thác mỏ, cụ thể là các dự án của Mỹ để khai thác nguyên liệu thô ở Âu châu và các dự án của EU để khai thác nguyên liệu thô ở Mỹ, cũng như các liên doanh ở các nước thứ ba.

EU có những lợi ích riêng trong vấn đề này: Họ muốn tiếp cận tốt hơn các nguyên liệu thô quan trọng từ Mỹ , trong khi các đại diện EU cũng chỉ ra rằng bản thân Âu châu giàu nguyên liệu thô hơn nhiều so với nhận định thông thường. Hơn nữa, cuộc họp sẽ thảo luận về cách EU và Mỹ có thể cùng nhau kiềm chế sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực nguyên tố đất hiếm.

Chính phủ Mỹ đã nhiều lần thúc đẩy việc áp giá tối thiểu cho các nguyên liệu thô quan trọng. Các nhà ngoại giao EU cho biết EU không phản đối về cơ bản, nhưng các chi tiết rất quan trọng. Theo EU, Washington đang hành động vì lợi ích riêng của mình. Chính quyền Trump đã đầu tư vào một số dự án nguyên liệu thô không sinh lời mà hiện nay không thể bán được. Do đó, họ đang cố gắng buộc người Âu châu và các nước G7 khác phải mua những nguyên liệu thô này với giá cao hơn.

Đồng thời, các đại diện EU thừa nhận rằng Trung Quốc đang tích cực đẩy các nhà cung cấp thay thế ra khỏi thị trường bằng cách bán phá giá; do đó, việc áp giá tối thiểu hoặc thuế quan có thể là hợp lý, nhưng không được quá cao.

Trong một tuyên bố trước khi khởi hành đến Washington, Ngoại trưởng Hahn đã bày tỏ sự hoan nghênh cam kết của Mỹ trong việc xây dựng các hợp tác mới , nhưng cũng chỉ ra rằng đã có những sáng kiến ​​xuyên biên giới. Ông Hahn cho biết Mỹ là "một động lực quan trọng". "Đối với Đức, trọng tâm vẫn là sự trao đổi toàn diện trong khuôn khổ G7+, cũng như, như mọi khi, khuôn khổ EU, trong đó chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ trước chuyến đi này."

Bảo đảm nguồn nguyên liệu thô thiết yếu là một trong những vấn đề lớn đã gây khó khăn cho nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump cho đến nay. Cuộc tranh chấp với Trung Quốc năm ngoái đã cho thấy rõ ràng mức độ phụ thuộc của Mỹ vào Trung quốc. Khi Bắc Kinh ngừng xuất  cảngmột số nguyên liệu thô thiết yếu vào tháng 4, chỉ vài tháng sau, Trump đã phải nhượng bộ để khôi phục nguồn cung các khoáng sản này, vốn rất cần thiết cho các ngành kỹ nghệ như ngành ô tô.

Liên minh Âu châu cũng đặt mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, một nhà cung cấp nguyên liệu thô lớn, với "Đạo luật Nguyên liệu thô thiết yếu". Tuy nhiên, một báo cáo được Tòa án Kiểm toán Âu châu công bố hôm thứ Hai đã đưa ra một kết luận đáng lo ngại. Báo cáo nêu rõ rằng EU chưa phát triển đủ các nguồn nguyên liệu thô của riêng mình. Hơn nữa, EU đang thất bại trong việc đáp ứng các mục tiêu tái chế và chưa đa dạng hóa đầy đủ chuỗi cung ứng của mình.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-2-2026