EU THỐNG NHẤT KHOẢN VAY 90 TỶ EURO CHO UKRAINE - VÀ KHOẢN NỢ CHUNG

Các quốc gia thành viên Liên minh Âu châu đã đồng ý khoản vay 90 tỷ Euro để trang trải các nhu cầu tài chính và quân sự của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Brüssels dự kiến ​​sẽ thực hiện khoản thanh toán đầu tiên vào đầu tháng Tư để tránh việc Kiew bị giảm đột ngột viện trợ nước ngoài.

Các đại sứ đã đạt được thỏa thuận pháp lý vào chiều thứ Tư 4-2, sau khi Zypern, quốc gia đang giữ chức chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh Âu châu, trình bày một văn bản sửa đổi.

"Thỏa thuận ngày hôm nay thể hiện cam kết liên tục của EU trong việc hỗ trợ Ukraine và người dân nước này. Khoản tài trợ mới này sẽ giúp đất nước chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của Nga", Bộ trưởng Tài chính Zypern Makis Keravnos cho biết.

"Đồng thời, chúng ta đang gửi một tín hiệu mạnh mẽ rằng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia phải được tôn trọng đầy đủ theo luật pháp quốc tế."

Khoản vay 90 tỷ euro, được nhất trí về mặt chính trị tại hội nghị thượng đỉnh ở Brüssels, sẽ được tài trợ thông qua việc phát hành trái phiếu nợ chung, với ngân sách EU đóng vai trò là bảo đảm cho các nhà đầu tư.

Theo thỏa thuận, Ungarn, Slowakei và Tiệp Khắc sẽ được miễn hoàn toàn mọi trách nhiệm tài chính, bao gồm cả các khoản thanh toán lãi hàng năm.

Ủy ban Âu châu ước tính rằng 24 quốc gia thành viên còn lại sẽ phải trả từ 2 tỷ đến 3 tỷ Euro mỗi năm để trang trải các chi phí liên quan.

Tổng số tiền 90 tỷ Euro sẽ được chia thành hai phần chính: 30 tỷ Euro viện trợ ngân sách và 60 tỷ Euro viện trợ quân sự. Cán cân có thể thay đổi sau khi chiến tranh kết thúc.

Việc mua sắm vũ khí và đạn dược là điểm bất đồng cuối cùng trong các cuộc đàm phán giữa các đại sứ EU. Pháp, một quốc gia ủng hộ mạnh mẽ chính sách "Sản xuất tại châu Âu", đã nhấn mạnh việc hạn chế tối đa việc mua hàng từ bên ngoài lục địa.

Cuối cùng, khoản vay sẽ được giải ngân theo nguyên tắc "phân cấp": vũ khí và đạn dược sẽ được mua ở Ukraine, EU, Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ. Nếu các trang thiết bị không có sẵn ở bất kỳ đâu, Kiew có thể mua những gì cần thiết cho chiến đấu từ các thị trường khác, chẳng hạn như Mỹ.

Các quốc gia duy trì quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng với EU, như Vương quốc Anh, Nhật Bản, Nam Hàn và Canada, cũng sẽ được hưởng ưu tiên mua sắm nếu họ đóng góp "công bằng và hợp lý" vào chi phí vay.

Quyết định này trùng hợp với sự xích lại gần nhau giữa Brüssels và London.

"Điều quan trọng là phải có sự tham gia của Vương quốc Anh," một quan chức EU giấu tên cho biết. "Đối với cả tình hình địa chính trị và Âu châu, việc xích lại gần nhau với Anh là tốt hơn. Và nó sẽ làm cho mọi thứ linh hoạt hơn đối với Ukraine."

90 tỷ Euro sẽ được giải ngân theo từng giai đoạn và phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt. Ví dụ, bất kỳ trở ngại nào trong cuộc chiến chống tham nhũng ở Ukraine sẽ dẫn đến việc đình chỉ viện trợ.

Ukraine sẽ chỉ phải trả lại 90 tỷ Euro nếu Nga chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược và đồng ý bồi thường thiệt hại chiến tranh cho Kiew. Vì Moskau đã kiên quyết bác bỏ khả năng bồi thường, Brüssels dự kiến ​​sẽ gia hạn khoản vay vô thời hạn.

Thỏa thuận đạt được hôm thứ Tư 4-2, vẫn cần sự chấp thuận của Nghị viện Âu châu, cơ quan đang thúc đẩy một quy trình nhanh chóng. Mục tiêu là thực hiện khoản thanh toán đầu tiên vào đầu tháng Tư, thời điểm do Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj đề nghị.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-2-2026