TRUMP THÚC DỤC CÁC CÔNG TY DẦU MỎ ĐẦU TƯ MẠNH VÀO VENEZUELA 

Donald Trump muốn mở cửa ngành dầu mỏ rộng lớn của Venezuela cho các công ty Mỹ. Ngành này sở hữu trữ lượng lớn nhất thế giới và trị giá hàng tỷ đô la. Ai sẽ được hưởng lợi nhiều nhất?

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm thứ Bảy ngày 3-1,  Mỹ muốn kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela. Các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ nên đầu tư hàng tỷ đô la để tối tân hóa cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela, mà ông Trump mô tả là "bị hư hại nghiêm trọng".

Ông Trump đang hứa hẹn điều gì?

Một mối quan hệ đối tác với Hoa Kỳ sẽ giúp Venezuela "giàu có, độc lập và an toàn", ông Trump nói. Hàng triệu người Venezuela sống lưu vong - bao gồm cả những người ở Mỹ, cũng sẽ được hưởng lợi từ các biện pháp đã được lên kế hoạch. Tổng thống Mỹ không cung cấp chi tiết cụ thể về cách ông dự định thực hiện những lời hứa sâu rộng này. Kể từ đầu năm nay, tập đoàn dầu khí khổng lồ Chevron của Mỹ đã hoạt động trở lại tại Venezuela, khai thác dầu mỏ trong nước.

Theo phân tích của tờ báo Pháp "Le Monde", Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn các công ty Mỹ tham gia vào ngành kinh doanh dầu mỏ của Venezuela trên quy mô lớn và hồi sinh các cơ sở dầu mỏ xuống cấp của nước này.

Hãng tin Reuters, dẫn lời các nguồn tin nội bộ, đưa tin rằng chính phủ Mỹ đang gây áp lực lên các công ty dầu mỏ Mỹ để đầu tư đáng kể vào Venezuela. Đây là điều kiện để nhận được bồi thường cho các tài sản bị quốc hữu hóa hai thập kỷ trước. Vào thời điểm đó, các công ty như ExxonMobil và ConocoPhillips đã rời khỏi Venezuela.

Do đó, thỏa thuận liên doanh giữa PDVSA và công ty con Roszarabezhneft của Nga dường như đã bị hủy bỏ. Công ty dầu khí Rosneft của Nga đã hoạt động tại Venezuela trong nhiều năm. Igor Sechin, Giám đốc điều hành của công ty dầu khí Venezuela và là người thân cận của Tổng thống Putin, đã nhấn mạnh tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg vào tháng 6 năm 2025 rằng Nga, Venezuela và Iran cùng nhau sở hữu hơn 1/3 trữ lượng dầu mỏ của thế giới. Quan hệ đối tác năng lượng này giờ đây đã trở nên mong manh.

Việc Mỹ sẽ khai thác các mỏ dầu của Venezuela cũng có thể tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng thế giới. Nếu Washington thành công trong việc khởi động lại sản xuất, giá dầu sẽ sụp đổ ngay lập tức, điều này sẽ ảnh hưởng đặc biệt nặng nề đến các nước xuất cảng hàng hóa như Nga, một quốc gia vốn đã suy yếu về kinh tế do chi phí chiến tranh và lệnh trừng phạt. Trên một thông tin của Nga, Igor Yushkov, một chuyên gia tại Quỹ An ninh Năng lượng Quốc gia có trụ sở tại Moskau, đã tuyên bố trước cuộc tấn công của Mỹ: "Đối với chúng tôi, việc Maduro giữ vững lập trường là rất quan trọng về kinh tế và chính trị." Một cuộc lật đổ nhanh chóng nhà độc tài sẽ là "kịch bản tồi tệ nhất," Yushkov nói.

Nhà tư vấn chính trị Peter Rough của viện nghiên cứu bảo thủ Hudson Institute của Mỹ coi chiến dịch này là một cuộc tấn công có chủ đích vào phạm vi ảnh hưởng của Nga. Maduro là một đối tác chủ chốt của Putin trong khu vực, nhà phân tích nói với tờ báo "Le Monde". Mới đây nhất là vào tháng 5 năm 2025, Maduro đã tham gia lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng của Liên Xô trong Thế chiến II tại Moskau, một sự xuất hiện được xem là tín hiệu thể hiện rõ ràng với Tây phương vào thời điểm đó. Ông Rough cho biết, vụ bắt cóc Maduro gửi một thông điệp rõ ràng: hệ thống phòng không của Venezuela, chủ yếu bao gồm các hệ thống vũ khí của Nga, và các thỏa thuận chính trị đã trở nên không hiệu quả trước sức mạnh của Mỹ.

"Một cú tát chính trị vào mặt Putin."

Bộ Tài chính Nga đã dự báo giá dầu Urals ở mức 59 đô la/thùng vào năm 2026. Nếu giá giảm hơn nữa, lương công chức, tài trợ chiến tranh và các quỹ nhà nước khác sẽ chịu áp lực. Giá dầu giảm ngay sau khi Mỹ can thiệp quân sự. Một thùng dầu Brent (159 lít) có giá khoảng 51,60 euro khi bắt đầu giao dịch tại Á châu vào thứ Hai  5-1,  giảm khoảng 0,6%. Giá một thùng dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ giảm 0,7% xuống còn dưới 51,20 Euro.

Moskau tiếp tục sử dụng doanh thu từ dầu mỏ như một nguồn tài trợ quan trọng cho cuộc chiến tranh xâm lược chống lại Ukraine. Chuyên gia quân sự Ukraine Andrii Ryzhenko mô tả hành động của Mỹ trên truyền thông Ukraine là "một cú tát chính trị vào mặt Putin." Trong nhiều năm, Nga đã đầu tư nguồn lực, vốn chính trị và sự hỗ trợ ngoại giao vào Venezuela. Tất cả đã bị lãng phí bởi cuộc tấn công quân sự.

Báo "Le Monde" dẫn lời nhà khoa học chính trị Nga Kirill Rogov nói rằng sự can thiệp của Mỹ sẽ có những hậu quả sâu rộng đối với Điện Kremlin: "Trump đã thể hiện quyết tâm và sẵn sàng leo thang , điều này sẽ khiến giới cầm quyền Nga lo ngại."

Việc Trump không chỉ bắt giữ Maduro mà còn đe dọa can thiệp vào Iran hoặc Kolumbien đang gây thêm bất ổn. Trên Truth Social của mình, tổng thống Mỹ viết rằng sự can thiệp cũng sẽ diễn ra ở Teheran nếu bạo lực chống lại người biểu tình leo thang hơn nữa. Iran giống như Venezuela, một đối tác thân cận của Mosckau, một lần nữa lại trở thành tâm điểm của căng thẳng địa chính trị.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-1-2026