THỦ TƯỚNG ĐỨC FRIEDRICH MERZ VẨN CÒN DÈ DẶT VỚI CHIẾN DỊCH QUÂN SỰ CỦA TRUMP 

Nguồn tin Frankfurter Allgemeine Zeitung - Ngay cả chuyến đi một ngày tới  Litauen hôm thứ Hai cũng không thể ngăn cản Ngoại trưởng Johann Wadephul bảo vệ lập trường của Thủ tướng Friedrich Merz (cả hai đều thuộc đảng CDU) về sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela. Hay nói đúng hơn, ông đã giải thích lý do tại sao chính phủ Đức vẫn chưa công khai đưa ra lập trường rõ ràng. 

Tại quốc gia Baltic này, vấn đề – như người ta có thể dự đoán, là mối đe dọa từ Nga. Một lập luận quan trọng cho việc Berlin lên án cuộc tấn công của Moskau vào Ukraine ngay từ đầu là vi phạm luật pháp quốc tế. Điều này càng làm nổi bật sự khó khăn mà Berlin đang gặp phải trong việc đánh giá cuộc tấn công của Mỹ theo luật pháp quốc tế.

Tình hình rất khó khăn đối với chính phủ Đức, nhất là vì chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng trong năm mới. Vào thứ Ba 6-1, ông Merz sẽ đến Paris tham dự hội nghị về Ukraine. Khi Mỹ gia tăng áp lực lên Venezuela trong những tuần gần đây, đặc biệt là với các cuộc tấn công vào các tàu buôn lậu bị cáo buộc, sự chỉ trích của Đức rất kiềm chế. Trong bối cảnh chính phủ Đức đang dồn nhiều tâm sức vào việc dung hòa những lo ngại của White House với nhu cầu an ninh của chính mình trong cuộc đấu tranh tìm giải pháp cho cuộc chiến ở Ukraine, họ không nên để bầu không khí căng thẳng trên một mặt trận khác bị ảnh hưởng.

Liên minh CDU/CSU đang giữ thái độ dè dặt.

Khi được hỏi về mối liên hệ này ở Litauen, ông Wadephul không trả lời. Thay vào đó, ông xử dụng từ mà ông Merz đã đưa ra vào cuối tuần để biện minh cho việc Berlin cần thời gian để đánh giá pháp lý các sự kiện ở Venezuela, và từ này cũng được chính phủ nhắc đi nhắc lại nhiều lần vào thứ Hai: phức tạp. "Đây là một tình huống phức tạp đòi hỏi sự phân tích kỹ lưỡng từ tất cả chúng ta," ông Wadephul nói. Ngay trước khi lên máy bay ở Berlin sáng hôm đó, ông đã tuyên bố trên đài phát thanh Deutschlandfunk, để trả lời câu hỏi về việc đánh giá theo luật quốc tế, rằng ông không đứng đầu một viện luật quốc tế, mà là "chuyên gia hàng đầu về chính sách đối ngoại."

Một lập luận được đưa ra ở Berlin để giải thích cho sự dè dặt trong việc đánh giá là chính phủ Venezuela không hợp pháp, và tổng thống nước này cũng không được Đức công nhận. Ông Wadephul cũng chỉ ra điều này. Nếu những diễn biến hiện tại dẫn đến các cuộc bầu cử công bằng, đó "cũng là một diễn biến tích cực", ông nói.

Trong khi bộ trưởng đã thể hiện sự thực dụng, các chuyên gia chính sách đối ngoại trong đảng của ông thậm chí còn thẳng thắn hơn. "Chúng ta đang tự gây bất lợi cho mình nếu bây giờ vội vàng đưa ra kết luận và do đó vướng vào tranh chấp với tổng thống Mỹ, người mà chúng ta muốn giành chiến thắng", phát ngôn viên chính sách đối ngoại của nhóm nghị sĩ CDU/CSU, đảng viên Dân chủ Cơ đốc giáo Jürgen Hardt, nói với Đài Phát thanh Bayern. Mặc dù có "một số dấu hỏi" theo luật quốc tế, ưu tiên của Đức phải là gây ảnh hưởng đến chính sách của Mỹ "ở những lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến chúng ta". Điều này đã thành công trong chính sách đối với Ukraine, ông nói thêm.

Armin Laschet (CDU), chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Đức, cũng đồng tình với quan điểm này. “Liệu việc các nước Âu châu đơn phương lên án Tổng thống Mỹ Donald Trump có phải là một quyết định khôn ngoan?” ông Laschet đặt câu hỏi. Kết quả có thể xảy ra là họ sẽ mất ảnh hưởng trong chính sách đối với Ukraine. Thông điệp từ các chuyên gia chính sách đối ngoại của đảng CDU rất rõ ràng: Kiew gần gũi hơn Caracas.

Đảng SPD ủng hộ chính sách của ông Merz đối với Ukraine.

Đối tác liên minh Dân chủ Xã hội (SPD) lại không nhìn nhận vấn đề một cách bình tĩnh như vậy. Chủ tịch SPD Lars Klingbeil, đồng thời là Bộ trưởng Tài chính và Phó Thủ tướng, đã đưa ra một tuyên bố vào cuối tuần chỉ trích mạnh mẽ chế độ Maduro, nhưng sau đó lại nói thêm rằng điều này “không thể là lý do để coi thường luật pháp quốc tế”. Từ đó, có thể suy ra rằng ông cho rằng chính luật pháp quốc tế này đang bị coi thường. Hôm thứ Hai, phe của ông Merz chỉ ra rằng cả Klingbeil và Merz đều nhấn mạnh việc tuân thủ luật pháp quốc tế, và do đó họ không khác biệt nhau nhiều. Cả hai bộ, Văn phòng Thủ tướng và Bộ Tài chính, đã phối hợp các tuyên bố của mình trước khi công bố.

Bên cạnh chủ tịch đảng Klingbeil, các chính trị gia khác của đảng SPD cũng bày tỏ quan điểm rõ ràng , trái ngược với CDU/CSU. Ví dụ, phó chủ tịch nhóm nghị sĩ Siemtje Möller cho biết: “Cách tấn công này, là không thể chấp nhận được và cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế”. Bà đã phản ánh quan điểm phổ biến trong nội bộ đảng SPD.

Tuy nhiên, đảng này dễ dàng hơn đối tác liên minh của mình trong việc chỉ trích Trump về hành động của ông ta ở Venezuela. Xét cho cùng, chỉ có một người trong chính phủ Đức chịu trách nhiệm duy trì mối quan hệ tương đối ổn định với tổng thống Mỹ, đó là Friedrich Merz. Điều này được thừa nhận rộng rãi trong nội bộ đảng SPD. Do đó, điều đáng chú ý là trong tất cả các tuyên bố về Venezuela, Trump và Maduro đều được nhắc đến, nhưng Thủ tướng Đức thì không.

Hơn nữa, ngay cả trong nội bộ đảng SPD, có vẻ như ông Merz cảm thấy gần gũi với Ukraine hơn là với Venezuela. Đảng Dân chủ Xã hội ủng hộ ông Merz mạnh mẽ nhất chính sách đối với Ukraine. Khi ông đưa hai phía Ukraine và Mỹ xích lại gần nhau tại Berlin vào cuối năm ngoái, các đối tác liên minh của ông đã hết lời ca ngợi và ghi nhận. Ngược lại, nhóm của ông Merz biết và chấp nhận rằng có áp lực lớn hơn trong nội bộ đảng SPD để đánh giá một cách nghiêm chỉnh các hành động của ông Trump. Vì vậy, vấn đề Venezuela dường như không phải là cuộc xung đột liên minh đầu tiên trong năm nay.

Tuy nhiên, phe đối lập có thể tự do hành động. Bà Deborah Düring, người phát ngôn chính sách đối ngoại của đảng Xanh, nói với tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung rằng ông Merz đã không theo sát được "mức độ nghiêm trọng của tình hình". "Trật tự quốc tế, dựa trên luật pháp quốc tế, đang tan rã. Bất cứ ai không giải quyết vấn đề này đều góp phần làm xói mòn luật pháp quốc tế."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-1-2026