DẦU MỎ CỦA VENEZUELA GẦN NHƯ CÒN NGUYÊN VẸN

Khoảng 300 tỷ thùng dầu dự trữ, nhưng sản lượng mỗi ngày chỉ khai thác chưa đến một triệu thùng ở Venezuela, sản lượng gần như bị đình trệ.  Venezuela cần hàng tỷ đô la đầu tư kỹ nghệ để nâng cao tầm sản xuất. Từ Mỹ?

Khi thảo luận về các quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn trên thế giới, nhiều người nhanh chóng nghĩ đến các nước như Nga, Ả Rập Saudi, Iran và Mỹ. Điều này hoàn toàn đúng khi xét đến các nhà sản xuất lớn. Nhưng danh sách này bỏ qua nơi có trữ lượng lớn nhất. Venezuela đứng đầu bảng xếp hạng này, với trữ lượng dầu mỏ gần 304 tỷ thùng. Con số này tương đương với hơn 48,3 nghìn tỷ lít.

Toàn bộ sự việc dường như là một nghịch lý nghiệt ngã của lịch sử kinh tế: Không ai có nhiều dầu mỏ như Venezuela, vậy mà xăng dầu phải nhập khẩu nhiều năm trước vì các nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động. Chỉ một phần nhỏ trữ lượng dầu mỏ được khai thác , chưa đến một triệu thùng – được sản xuất mỗi ngày. Dù người ta có đánh giá hành động của Mỹ ở Nam Mỹ như thế nào, thì nhà lãnh đạo tiền nhiệm, Nicolás Maduro, đã phá hủy nền kinh tế vốn đã khó khăn trong suốt 12 năm cầm quyền, biến quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới thành một trong những nước nghèo nhất Mỹ La tinh. Chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21 đã đẩy Venezuela lún sâu hơn vào cảnh khốn cùng.

Tất nhiên, điều này cũng liên quan đến sự sụp đổ của giá dầu trong cuộc khủng hoảng kinh tế và tài chính toàn cầu những năm 2010. Việc quốc hữu hóa phần lớn ngành kỹ nghệ dầu mỏ và lệnh cấm vận của Mỹ sau đó đã làm tê liệt một phần của lĩnh vực này. Một mặt, đất nước có thể sử dụng ngoại tệ và các ngành kỹ nghệ khác để giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ. Đồng thời, "vàng đen" vẫn là nguồn thu nhập đáng tin cậy nhất, và chỉ riêng lý do đó thôi, ngành kỹ nghệ này cần được hồi sinh từ góc độ quốc gia. Do đó, đầu tư từ các công ty dầu mỏ quốc tế, dù từ Mỹ hay các nơi khác, đều sẽ có lợi.

Nhưng liệu họ điều ước mơ này có thực sự đến? “Chúng ta sẽ cử các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ đến Venezuela để họ đầu tư hàng tỷ đô la, sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại nặng nề, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, và bắt đầu kiếm tiền,” Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm Chủ nhật 4-1. Một bản tin của Sky News đã hé lộ những tham vọng của Trump, có thể đang nghĩ đến, trong đó có vấn đề dầu mỏ nặng của Venezuela, chính là nguyên liệu thô mà người Mỹ cần để duy trì hoạt động của các phương tiện chạy bằng động cơ đốt trong. Như mọi người đều biết, Donald Trump không mấy mặn mà với xe điện.

Trong số các tập đoàn dầu mỏ khổng lồ của Mỹ, chỉ có Chevron hiện đang hoạt động tại nước này, chiếm một 1/4 sản lượng hàng ngày. Sự nhiệt tình từ các tập đoàn khác vẫn chưa rõ ràng, có lẽ vì sản lượng dầu của Venezuela hiện nay không đáng kể trên quy mô sản lượng thế giới ?. Với sản lượng khoảng 2 triệu thùng mỗi ngày, nó chỉ chiếm chưa đến một phần trăm sản lượng thế giới. Và nếu đánh giá của các chuyên gia quốc tế, được nhiều phương tiện truyền thông đưa tin, là chính xác, cần hơn 100 tỷ đô la đầu tư để tăng gấp đôi thị phần, thì có vẻ như các tập đoàn dầu mỏ khổng lồ của Mỹ sẽ khó có thể quay trở lại nhanh chóng. 

Ít nhất là chừng nào tình trạng bất ổn chính trị còn tiếp diễn, khiến cho sự phát triển của cán cân quyền lực gần như không thể dự đoán được.

Trong mọi trường hợp, sản lượng dầu của Venezuela hiện tại hầu như không ảnh hưởng đến giá dầu. Giá dầu hầu như không thay đổi kể từ cuộc tấn công quân sự của Mỹ. Một thùng dầu thô Brent Biển Bắc gần đây có giá tương đương hơn 52 euro.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 6-1-2026