IRAN BẤT ỔN LEO THANG VỚI ÍT NHẤT 17 NGƯỜI ĐẪ THIỆT MẠNG 

DER SPIEGEL: Các cuộc biểu tình trên toàn quốc ở Iran ngày càng có nhiều bạo lực, và đôi khi gây chết người, giữa cảnh sát và người biểu tình. Tình trạng bất ổn này bắt nguồn từ các sự kiện đã xảy ra ở Venezuela mới đây.

Theo các nhân chứng, các cuộc đối đầu giữa người biểu tình và cảnh sát cùng lực lượng an ninh lại bùng phát vào Chủ nhật 4-1-2026 tại thủ đô Teheran của Iran. Hãng thông tấn Đức (dpa) loan tin, các khẩu hiệu như "Cái chết cho nhà độc tài" đã được hô vang.

Tình trạng bất ổn chống lại chế độ Iran đã diễn ra trong 8 ngày liên tiếp  trên khắp cả nước. Cuối tuần qua, người biểu tình cũng nhắc đến các sự kiện gần đây ở Venezuela và việc Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro. "Các người sẽ là người tiếp theo", một số người biểu tình hô vang, nhắm vào chế độ và Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Theo các nhân chứng, một số người biểu tình đã bị bắt giữ và đưa đi bằng xe buýt nhỏ.

Theo các báo cáo, những cảnh tượng kịch tính đã diễn ra trước nhà hát thành phố cũ ở trung tâm Teheran. Người biểu tình phớt lờ lệnh của cảnh sát yêu cầu giải tán ngay lập tức. Cảnh sát sau đó đã dùng dùi cui chống lại đám đông, trong đó có nhiều phụ nữ trẻ. Một số người biểu tình bị kéo lên xe buýt nhỏ và đưa đi, trong khi những người khác tìm nơi trú ẩn trong các cửa hàng.

Không được phép chụp ảnh, không nhà báo được phép vào.

Ít nhất 19 người biểu tình đã thiệt mạng trong cuộc bất ổn ở Iran, theo một tổ chức nhân quyền. Hàng trăm người khác bị thương và bị bắt giữ, tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Oslo báo cáo trong báo cáo mới nhất của mình. Chính quyền cũng được cho là đã xử dụng vũ khí hạng nặng để đàn áp các cuộc biểu tình ở ít nhất một số khu vực. Tổ chức nhân quyền người Kurd Hengaw, cũng có trụ sở tại Na Uy, báo cáo 17 người thiệt mạng và 500 người bị bắt giữ. Thông tin này dựa trên các báo cáo trên mạng xã hội và tuyên bố từ các nhà hoạt động nhân quyền ở nước ngoài. Nó không thể được xác minh độc lập. Chính phủ Iran không công bố bất kỳ thông tin chính xác nào.

Các nhà báo bị cấm đưa tin trực tiếp về các cuộc biểu tình, bất kể họ làm việc cho các phương tiện truyền thông Iran hay nước ngoài. Các nhiếp ảnh gia đã được thông báo rõ ràng rằng họ không được phép chụp ảnh – nếu không, họ sẽ bị cấm làm việc. Các ấn phẩm trên các phương tiện truyền thông Iran đều chịu sự kiểm duyệt của chính quyền.

Trên mạng X, nhiều người Iran cũng so sánh những diễn biến ở Iran với tình hình ở Venezuela. Hình ảnh của ông Maduro bị bắt giữ đã được thay thế bằng hình ảnh của Ayatollah Khamenei. Người dùng cảnh báo chế độ Iran rằng họ có thể phải đối mặt với số phận tương tự. Chế độ Iran đã mạnh mẽ lên án cuộc tấn công của Mỹ vào thủ đô Caracas của Venezuela hôm thứ Bảy 3-1-2026. Bên cạnh những lời chỉ trích mạnh mẽ đối với giới lãnh đạo hiện tại, còn có những lời kêu gọi khôi phục lại chế độ quân chủ đã bị lật đổ bởi Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Các cuộc biểu tình chống lại chế độ và bày tỏ sự đoàn kết với những người biểu tình ở Iran đã diễn ra vào cuối tuần tại thủ đô Washington, D.C. của Mỹ, cũng như tại nhiều thành phố Âu châu, bao gồm Berlin, London và Paris.

Tình trạng bất ổn ban đầu bắt đầu như một cuộc biểu tình của các thương nhân ở Teheran chống lại chính sách giá cả và kinh tế hà khắc của chế độ, nhưng các cuộc biểu tình kể từ đó đã lan rộng ra toàn bộ dân chúng và hiện đang nhắm vào chính phủ nói chung. Hôm thứ Bảy, Khamenei bày tỏ sự thông cảm với các yêu cầu kinh tế của người biểu tình nhưng cũng đưa ra lời cảnh báo đối với "những kẻ nổi loạn".

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-1-2026