NGOÀI BUÔN BÁN MA TÚY : TRUMP ĐƯA LÝ DO "DẦU MỎ BỊ ĐÁNH CẮP" LÀM LÝ DO CAN THIỆP QUÂN SỰ

Với sự can thiệp vào Venezuela, Mỹ đang theo đuổi một số mục tiêu: ngăn chặn xuất cảng ma túy được cho là do Maduro cầm đầu và giành lại quyền kiểm soát ngành ckyx nghệ dầu mỏ của nước này. Theo Trump, các công ty Mỹ dự kiến ​​sẽ đầu tư mạnh vào nỗ lực này.

Mọi chuyện bắt đầu vào tháng 9 với các cuộc tấn công vào các tàu buôn lậu ma túy bị nghi ngờ, sau đó Mỹ chặn các tàu chở dầu của Venezuela, và giờ đây, trong một cuộc tấn công, họ đã bắt giữ nhà lãnh đạo lâu năm Nicolás Maduro và đưa ông ra khỏi đất nước. Chính phủ Caracas coi đây không gì khác ngoài một nỗ lực "nhằm chiếm đoạt các nguồn tài nguyên chiến lược của Venezuela, đặc biệt là dầu mỏ và khoáng sản."

Và Trump đã không ngần ngại tạo ấn tượng đó tại cuộc họp báo ở Mar-a-Lago. Ông liên tục nhắc đến các công ty dầu mỏ trong nước của mình, những công ty sẽ đầu tư hàng tỷ đô la vào Venezuela. Tổng thống Mỹ tuyên bố rằng họ muốn bảo vệ các mỏ dầu.

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới. Nguồn tài nguyên này từ lâu đã là nguồn gốc của xung đột trong quan hệ giữa hai nước.

Venezuela - Nhà cung cấp lâu năm cho Mỹ

Kể từ khi tìm thấy các mỏ dầu đầu tiên vào những năm 1920, các công ty Mỹ đã khai thác dầu từ Venezuela. Nhiều nhà máy lọc dầu ở Mỹ được chế tạo đặc biệt để giải quyết dầu thô nặng của Venezuela và vẫn đang phục vụ mục đích này cho đến ngày nay.

Cho đến năm 2005, Venezuela là một trong những nhà cung cấp dầu quan trọng nhất của Hoa Kỳ, với lượng nhập cảng hàng tháng lên tới 60 triệu thùng. Tình hình đã thay đổi đáng kể sau khi nhà lãnh đạo xã hội chủ nghĩa lúc bấy giờ là Hugo Chávez quốc hữu hóa ngành kỹ nghệ này vào năm 2007 và tịch thu tài sản của các công ty Mỹ.

Ông Trump và nội các của ông đã nhiều lần mô tả việc tịch thu này là hành vi trộm cắp. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói về "dầu đã bị đánh cắp từ chúng ta". Phó Tổng thống Mỹ cũng lập luận theo hướng này. Tổng thống Trump đã nhiều lần đề nghị với quốc gia Nam Mỹ này các giải pháp cho cuộc xung đột. Tuy nhiên, điều kiện là: "Việc buôn bán ma túy phải chấm dứt, và dầu bị đánh cắp phải được trả lại cho Hoa Kỳ", JD Vance nhấn mạnh.

Ông Trump đề xuất "Học thuyết Donroe"

Sau khi đạt đỉnh điểm hơn ba triệu thùng dầu mỗi ngày vào đầu những năm 2000, Venezuela gần đây chỉ sản xuất khoảng một triệu thùng dầu mỗi ngày, khoảng 2% tổng sản lượng dầu thế giới. Năm 2019, ông Trump đã cấm nhập cảng dầu từ Venezuela như một phần của các biện pháp trừng phạt chống lại Maduro. Tuy nhiên, công ty Chevron của Mỹ là một ngoại lệ: Với giấy phép đặc biệt, công ty này khai thác khoảng 19% tổng sản lượng dầu của Venezuela và là công ty duy nhất được phép vận chuyển dầu đến Hoa Kỳ.

Tham nhũng, thiếu đầu tư và các lệnh trừng phạt của Mỹ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành kỹ nghệ của quốc gia Nam Mỹ này. Chi phí sửa chữa các giàn khoan dầu xuống cấp của Venezuela sẽ rất lớn. Các nhà phân tích cho rằng những khoản đầu tư lớn này sẽ không đáng giá đối với các công ty Mỹ do nguồn cung toàn cầu ổn định và giá cả thấp.

Tuy nhiên, mối quan tâm chính của Washington có lẽ không chỉ là dầu mỏ, mà là "tuyên bố chủ quyền toàn bộ lục địa", theo lời ông Carlos Mendoza Potella, một giáo sư kinh tế dầu khí người Venezuela, trước khi Mỹ tấn công. Vấn đề là "chia nhau thế giới" giữa Hoa Kỳ và các đối thủ Nga và Trung Quốc. Theo đó, Trump cũng đề cập đến học thuyết an ninh mới của Mỹ và tuyên bố chủ quyền đối với bán cầu của mình, bao gồm cả Mỹ Latinh. Nhắc đến Học thuyết Monroe năm 1823, vốn đóng vai trò là rào cản ngăn chặn sự can thiệp của Âu châu vào lục địa này, ông đã nói về "Học thuyết Donroe". Tổng thống tuyên bố rằng sự thống trị của Mỹ sẽ "không bao giờ bị nghi ngờ nữa".

"Tôi không biết liệu lợi ích chỉ nằm ở dầu mỏ của Venezuela hay không," Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva, nhà lãnh đạo cánh tả từng đề nghị làm trung gian hòa giải trong cuộc tranh chấp leo thang, nói vào giữa tháng 12.

Venezuela xuất cảng dầu sang thị trường chợ đen

Theo Juan Szabo, cựu phó chủ tịch của công ty dầu khí nhà nước PDVSA, Venezuela xuất cảng khoảng 500.000 thùng dầu mỗi ngày qua thị trường chợ đen, chủ yếu sang Trung Quốc và các nước Á châu khác.

Ngày 16 tháng 12, Trump tuyên bố phong tỏa các tàu chở dầu bị trừng phạt khi ra vào Venezuela. Vài ngày trước đó, lực lượng Mỹ đã bắt giữ tàu chở dầu "Skipper", một tàu được gọi là "tàu ma". Theo các quan chức Mỹ, tàu này đang chở hơn một triệu thùng dầu của Venezuela, được cho là đến Cuba.

Cách đây hơn hai tuần, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ đã bắt giữ tàu chở dầu "Centuries", mà trang web Tankertrackers.com xác định là tàu thuộc sở hữu của Trung Quốc mang cờ Panama. Ngay sau đó, các quan chức chính phủ Mỹ thông báo rằng Lực lượng Bảo vệ bờ biển đang theo dõi một tàu chở dầu thứ ba.

PDVSA khẳng định rằng việc xuất cảng của họ sẽ không bị ảnh hưởng bởi lệnh phong tỏa. Nếu công ty nhà nước không thể xuất cảng dầu nữa, đó sẽ là một vấn đề lớn, ông Szabo cho biết, vì dung lượng kho chứa chỉ đủ dùng trong vài ngày.

Việc phong tỏa đang gây thêm áp lực lên nền kinh tế Venezuela vốn đã suy yếu nghiêm trọng. Ông Szabo ước tính rằng xuất cảng sẽ giảm 45% trong bốn tháng tới, cùng với nguồn thu ngoại tệ quan trọng từ việc bán hàng trên thị trường chợ đen. Điều này sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho người dân, như chuyên gia dầu mỏ Venezuela đã cảnh báo: "Đồng Bolivar sẽ mất giá nhanh hơn nữa, và chi phí sinh hoạt sẽ tăng lên đáng kể." Tuy nhiên, với cuộc tấn công của Mỹ, đây có lẽ không phải là những thách thức duy nhất mà người dân Venezuela phải đối mặt.

“Học thuyết Donroe” là gì?: đó là nỗ lực kiểm soát Tây bán cầu của Trump

Trump đã siết chặt sự kiểm soát của Mỹ đối với châu Mỹ bằng cách thưởng cho các đồng minh và trừng phạt các đối thủ. Điều đó đã làm đảo lộn chính trị khu vực.

Hậu quả là sự sắp xếp lại chính trị trên khắp châu Mỹ. Nhiều nhà lãnh đạo đã tự điều chỉnh để liên minh với ông Trump , thường nhận được những lợi ích lớn đổi lại, hoặc đặt cược vào việc chính phủ của họ chống lại ông.

Nhiều nhà quan sát đã bắt đầu gọi cách làm này của Trump là “Học thuyết Donroe” , một thuật ngữ từ một sự bắt chước, của Trump từ một ý tưởng đã có ở thế kỷ 19. Đó là vào năm  1823, Tổng thống James Monroe đã khao khát ngăn chặn các cường quốc Âu châu can thiệp vào bán cầu.

Đến năm 2025, một cường quốc cạnh tranh là Trung Quốc, quốc gia đã xây dựng được sức mạnh chính trị và kinh tế khổng lồ ở Mỹ Latinh trong vài thập niên qua.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4 -1-2026