ÔNG TRUMP YÊU CẦU HẢI QUÂN MỸ QUAY LẠI XỬ DỤNG HỆ THỐNG MÁY PHÓNG PHI CƠ KIỂU CŨ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ loại bỏ hệ thống phóng phi cơ chiến đấu tối tân khỏi các Hàng không mẫu hạm (HKMH) mới nhất và quay lại sử dụng hệ thống máy phóng hơi nước kiểu cũ mà ông vốn ưa thích từ lâu.

Trong một bản ghi nhớ được công bố hôm thứ Năm 13-8, ông chỉ đạo Pentagon và Hải quân đệ trình kế hoạch trong vòng 2 tháng về việc loại bỏ Hệ thống Phóng Điện từ (EMALS). Ngoài ra, các thang nâng vũ khí vận hành bằng điện từ trên các HKMH lớp *Ford* cũng sẽ bị thay thế.

Theo chỉ thị này, yêu cầu mới dự kiến ​​sẽ tiêu tốn hàng tỷ đô la. Nó sẽ đưa những con tàu tối tân nhất của Hải quân quay lại sử dụng một hệ thống đòi hỏi nhiều thủy thủ hơn và tốn nhiều công sức bảo trì hơn.

Quyết định này được đưa ra sau nhiều năm ông Trump chỉ trích công nghệ máy phóng vận hành bằng từ tính mới được sử dụng để phóng phi cơ chiến đấu từ boong tàu. Tuy nhiên, các chuyên gia lại chỉ ra những ưu điểm: EMALS có thể tăng tốc máy bay nhanh hơn, dễ bảo trì hơn, cần ít nhân sự hơn và chiếm ít không gian trên tàu hơn.

Động thái này diễn ra vào thời điểm Hải quân đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đủ nhân sự cho các tàu của mình, còn quân đội Mỹ đang vận động Quốc hội cấp thêm kinh phí cho các trang thiết bị mới.

Bản ghi nhớ của ông Trump quy định rằng HKMH lớp *Ford* thứ 4, chiếc USS *Doris Miller*, sẽ là con tàu đầu tiên áp dụng những thay đổi này. Tàu USS *Gerald R. Ford* và các tàu đang đượcđóng, chiếc USS *John F. Kennedy* và USS *Enterprise*, sẽ không bị ảnh hưởng.

Sự không hài lòng của ông Trump đối với công nghệ mới này đã bắt đầu từ năm 2017.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump từng phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí *Time* rằng hệ thống mới "không tốt" và thiếu "sức mạnh" so với các máy phóng hơi nước kiểu cũ.

"Hãy quay lại dùng hơi nước chết tiệt đó đi," ông Trump đã nói vào thời điểm đó. Kể từ đó, ông liên tục đề cập đến vấn đề này tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử và các sự kiện khác.

Tổng thống Mỹ có ý định loại bỏ công nghệ hiện đại nhất. Các HKMH mới nhất của Trung Quốc đã sử dụng máy phóng điện từ, và Pháp cũng đã công bố kế hoạch sử dụng hệ thống này trên HKMH mới của họ.

Tuy nhiên, việc cải tạo một con tàu vốn đã được thiết kế hoàn chỉnh để thích ứng với sự thay đổi mang tính nền tảng như vậy được coi là cực kỳ khó khăn. Trên tàu USS Gerald R. Ford, hệ thống EMALS đã giúp giảm số lượng thủy thủ cần thiết để vận hành các máy phóng phi cơ từ khoảng hơn 10 người xuống còn 2 người vào đầu năm nay.

Bản ghi nhớ của ông Trump yêu cầu lắp đặt hệ thống này cũng chỉ ra một vấn đề cốt lõi trong ngành đóng tàu: việc Hải quân liên tục thay đổi thiết kế, "dẫn đến chi phí tăng cao, chậm tiến độ và các dự án bị hủy bỏ."

Nhà sản xuất General Atomics tuyên bố rằng quyết định không lắp đặt hệ thống này trên tàu USS Doris Miller "cần được xem xét lại một cách kỹ lưỡng."

Công ty nhấn mạnh rằng công việc chế tạo hệ thống máy phóng và thiết bị hãm đà cho tàu Doris Miller đã hoàn thành được một nửa. Họ cho biết: "Việc thay đổi hướng đi vào thời điểm này sẽ kéo theo những rủi ro lớn về chi phí, tiến độ và khả năng tích hợp hệ thống."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 15-8-2026