CÓ HAY KHÔNG VIỆC NHẬT BẢN CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ HẠT NHÂN CHO VN, NHƯ TRUYỀN THÔNG VN LOAN TIN ?
Gần như chắc chắn một điều là Nhật và bất cứ nước nào trên thế giới sẽ không bao giừ chuyển giao công nghệ cốt lõi cho VN, kể cả các đồng minh cật ruột của VN như Nga, Trung cộng.... Đám đầu lĩnh Pắc Pó từ lâu cứ nằm mơ về việc trao công nghệ hạt nhân. Khi mới vừa đạt được thỏa thuận với Nhật, thì đã tung tin là Nhật sẽ chuyển giao công nghệ. Đúng là truyền thông đảng Pắc Pó, một thứ bịp bợm và nổ. Nhật sẽ chuyển giao thứ gì, cần phải biết rõ, đừng để bị đảng bịp.
Cần phân biệt 3 cấp độ Nhật hợp tác hạt nhân với VN:
1. Cấp 1 - Cái Việt Nam đang có với Nhật: Đào tạo, nghiên cứu chung, chia sẻ tiêu chuẩn an toàn
2. Cấp 2 - Cấp phép thương mại: Bán lò, xây dựng, vận hành, cung cấp nhiên liệu, VN trả tiền để mua.
3. Cấp 3 - Chuyển giao lõi công nghệ: Giao bản thiết kế chi tiết bình áp lực lò, thiết kế bó nhiên liệu, hệ thống an toàn thụ động, công nghệ rèn thép cỡ lớn, để Việt Nam tự chế tạo và xuất cảng. Đây là thứ không ai có thể cho VN.
Hiện trạng Việt Nam - Nhật Bản về SMR đang ở cấp 1:
Ngày 22/07/2026, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định gặp đoàn IETDSO của Nhật do ông Kiyoki Soramoto dẫn đầu, hai bên thống nhất "tăng cường đồng nghiên cứu, đào tạo nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm quản lý và bảo đảm an toàn đối với công nghệ lò phản ứng module nhỏ (SMR)". Các chuyên gia Nhật đề xuất khai triển chương trình đồng nghiên cứu kết hợp đào tạo cán bộ trẻ.
- Tháng 8/2026, VINATOM phối hợp với JAEA (Cơ quan Năng lượng nguyên tử Nhật Bản) tổ chức khóa đào tạo về công nghệ SMR cho kỹ sư PECC2 tại Hà Nội.
- Về phần cứng, công nghệ được nhắc nhiều nhất là BWRX-300. Đây thực chất là lò của liên doanh Mỹ - Nhật GE Vernova & Hitachi. Hai hãng này vừa ký MOU để nghiên cứu khai triển BWRX-300 tại Đông Nam Á, ký tại Tokyo, chứ không phải là chuyển giao riêng cho Việt Nam.
- Vì sao Nhật không chuyển giao lõi?
Lõi SMR là tài sản quốc gia và tư nhân. Nhật Bản có LWR, BWR, PWR nhưng các công nghệ SMR tối tân như BWRX-300, iBR, High-Temperature Gas-cooled Reactor (HTGR) do Hitachi, Mitsubishi Heavy Industries nắm bằng sáng chế. Luật Nhật và hiệp định hợp tác hạt nhân với VN cấm phổ biến công nghệ làm giàu nhiên liệu và chế tạo bình áp lực.
Việt Nam mới ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu. Báo cáo ngành nói rõ: "Đối với SMR, Việt Nam hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu và chưa có chương trình quốc gia riêng cho loại hình công nghệ này". Viện Năng lượng Nguyên tử định hướng đến 2035 mới có 8-10 SMR nghiên cứu và 2040 mới làm chủ công nghệ.
Bài học Ninh Thuận 2. Năm 2011 Nga và Nhật đồng ý tài trợ xây 2 nhà máy ở Ninh Thuận, nhưng 2016 Quốc hội hủy. Bây giờ VN đang nối lại đàm phán, nhưng phía Nhật chỉ cam kết tiếp tục hợp tác, không cam kết cho lõi.
- Vậy thực tế Việt Nam sẽ nhận được gì từ Nhật?
- Có: Đào tạo 100-200 chuyên gia vận hành, an toàn, thanh sát; bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn cho Luật Năng lượng Nguyên tử sửa đổi có hiệu lực 1/1/2026; cơ hội được chọn làm nơi đặt lò BWRX-300 đầu tiên ở ĐNA theo hình thức EPC + O&M (Nhật xây, Nhật vận hành, VN mua điện).
- Không có: Bản vẽ chế tạo lõi lò, công nghệ rèn bình áp lực 600 tấn, công nghệ làm chủ chu trình nhiên liệu. Kể cả Nga (ROSATOM) hay Mỹ (NuScale) cũng chỉ bán theo mô hình "black box".
- Cộng sản VN đang tuyên truyền "Nhật chuyển giao toàn bộ công nghệ SMR cho VN" thì đó là sự phóng đại quá mức từ các buổi "hợp tác nghiên cứu SMR".
Nhìn vào chiến lược thực tế của đảng cộng hiện nay là muốn đa dạng hóa: việc học tiêu chuẩn Nhật, xem xét BWRX-300 của Nhật-Mỹ, nhưng đồng thời làm việc với Nga, Nam Hàn (POSCO đã ngỏ ý sẵn sàng đầu tư và chuyển giao SMR), để tránh phụ thuộc một nguồn.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 7-11-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét