BÀ YOTOVA CHIẾN THẮNG TRONG CUỘC BẦU CỬ TỔNG THỐNG BULGARIA LÀ MỘT NHÂN VẬT THÂN THIỆN VỚI NGA 

Artikel von WELT, ngày 2-11:  Iliana Yotova, nguyên thủ quốc gia Bulgaria và là người thân thiện với Nga, đã giành chiến thắng quyết định trước đối thủ thân Tây phương, Andrey Gyurov. Trong suốt chiến dịch tranh cử, bà tự xây dựng hình ảnh là một "tổng thống của hòa bình".

Một lựa chọn mang tính bước ngoặt trong cuộc bầu cử tổng thống Bulgaria: ứng viên đương nhiệm thân Nga, Iliana Yotova, đã giành chiến thắng với cách biệt rõ ràng trong vòng bỏ phiếu quyết định hôm Chủ nhật 1-11, tại quốc gia thành viên EU và NATO này. Theo các dự báo, bà đã đánh bại đối thủ thân Tây phương , Andrey Gyurov, với khoảng cách đáng kể. Ông Gyurov đã thừa nhận thất bại ngay trong tối hôm đó. Chủ tịch Ủy ban Âu châu Ursula von der Leyen đã gửi lời chúc mừng tới bà Yotova.

Bà Yotova, người ủng hộ đối thoại với Moscow và phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine , đã giành được từ 57,4% đến 58,2% số phiếu bầu, theo các dự báo mới nhất. Trong khi đó, ông Gyurov nhận được từ 38,6% đến 39,6% số phiếu.

Với chiến thắng trong vòng bỏ phiếu này, bà Yotova trở thành người phụ nữ đầu tiên được bầu làm nguyên thủ quốc gia; trước đó, bà từng đảm nhiệm vai trò này với tư cách là người kế nhiệm ông Rumen Radev mà không thông qua bầu cử trực tiếp.

Cuộc bỏ phiếu được xem là quyết định quan trọng về định hướng chính sách đối ngoại của Bulgaria, đặc biệt là liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine và mối quan hệ của quốc gia này với Moscow. Bà Yotova, 62 tuổi, ủng hộ tư cách thành viên của Bulgaria trong EU và NATO nhưng phản đối việc cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine. Trong chiến dịch tranh cử, bà tự định vị mình là một "tổng thống của hòa bình", người chủ trương đối thoại với Moscow.

Ngay sau khi các dự báo được công bố, bà Yotova tuyên bố mình là người chiến thắng. Đứng cạnh người đứng đầu chính phủ Rumen Radev, bà nhấn mạnh thông điệp của mình tập trung vào "thu nhập, hòa bình và những thách thức phía trước". Ông Radev đã chúc mừng ứng viên mà ông ủng hộ, đồng thời nhận định: "Hôm nay, người dân Bulgaria đã chọn tương lai thay vì quá khứ".

Chủ tịch Ủy ban Âu châu  Ursula von der Leyen cũng đã gửi lời chúc mừng tới bà Yotova. "Từ an ninh, quốc phòng cho đến năng lực cạnh tranh và sự độc lập về năng lượng, tôi mong muốn chúng ta tiếp tục hợp tác cùng nhau," bà von der Leyen viết trên nền tảng trực tuyến X, đồng thời nói thêm: "Vì một Bulgaria vững mạnh trong một Âu châu vững mạnh."

Cuộc bầu cử bị phủ bóng bởi các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (Drohne)

Sau khi bỏ phiếu tại Sofia, bà Yotova bày tỏ mong muốn "Bulgaria sẽ vững mạnh trong một Âu châu vững mạnh" và duy trì "quyền tự quyết trong các quyết định của mình."

Trong khi đó, sau thất bại, ứng cử viên phe đối lập Gyurov tuyên bố: "Chúng ta đã đặt một nền tảng vững chắc để tiếp tục xây dựng." Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nỗ lực hướng tới sự đoàn kết.

Cuộc bầu cử bị phủ bóng bởi một số vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái nhắm vào các tàu thương mại trên Biển Đen trong vài tuần qua. Trước vòng bỏ phiếu quyết định, ông Gyurov đã chỉ trích người đương nhiệm vì không chỉ đích danh Nga là bên chịu trách nhiệm cho các cuộc tấn công này.

Vào đầu và giữa tháng 10 , được cho là có liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine, 4 tàu thương mại đã bị thiết bị bay không người lái tấn công ngoài khơi bờ biển Bulgaria trên Biển Đen. Kể từ đó, 21 người vẫn đang mất tích và được cho là đã thiệt mạng. Người đứng đầu chính phủ, ông Radev, đã triệu tập đại sứ Nga nhưng không chính thức nêu tên bên chịu trách nhiệm.

Trong vòng bỏ phiếu đầu tiên một tuần trước đó, bà Yotova giành được 35% số phiếu, vượt nhẹ so với ông Gyurov, người nhận được 32%. Kết quả này cho thấy người đương nhiệm đạt kết quả thấp hơn đáng kể so với các dự báo thăm dò trước đó.

Bà Yotova, một cựu nhà báo và là nghị sĩ thuộc đảng Xã hội tại Nghị viện Âu châu, mới nhậm chức Phó Tổng thống vào tháng 1, kế nhiệm người tiền nhiệm là ông Radev, người hiện là người đứng đầu chính phủ. Ông Radev đã từ chức, sau đó giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội và đảm nhận cương vị Thủ tướng.

Vào tháng 6, chính phủ đã ngừng cung cấp vũ khí từ kho dự trữ của quân đội Bulgaria cho Ukraine, đồng thời rút khỏi "liên minh các quốc gia tự nguyện" quốc tế đang hỗ trợ Kiew. Tuy nhiên, ngành công nghiệp quốc phòng Bulgaria vẫn tiếp tục cung cấp vũ khí cho Kiew. Quốc gia vùng Balkan với 6,4 triệu dân này vốn duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Nga, nhưng hiện vẫn đang chia rẽ sâu sắc về vấn đề này. Nhà xã hội học Borjana Dimitrova từ viện nghiên cứu Alpha Research lưu ý rằng, trước những lo ngại và bất ổn trong công chúng sau các cuộc tấn công ở Biển Đen, bà Yotova đã thu hút cử tri bằng cách xây dựng hình ảnh một "tổng thống vì hòa bình". "Nỗi sợ chiến tranh đã bị lợi dụng." Đối với ông Radev và đảng của ông, cuộc bầu cử này mang ý nghĩa "sống còn để duy trì sự ổn định trong việc tiếp tục nắm giữ quyền lực".

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong vòng đầu tiên đạt mức thấp kỷ lục là 23%. Theo các dự báo ban đầu, tỷ lệ cử tri tham gia vòng bỏ phiếu quyết định cao hơn một chút, dao động từ 27 đến 29%.

Trong hệ thống chính trị của Bulgaria, nguyên thủ quốc gia chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ mang tính đại diện. Tuy nhiên, vị trí này có quyền phủ quyết các văn bản luật và giữ vai trò tổng tư lệnh quân đội của quốc gia thành viên NATO này.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-11-2026