KHỦNG HOẢNG SỨC KHỎE TÂM THẦN TRÊN CHIẾC USS LINCOLN - ĐÔ ĐỐC BRAD COOPER ĐẾN THĂM ĐỂ VỰC VẬY TINH THẦN

Có thể coi đây là chuyến thăm nhằm khích lệ tinh thần. Đô đốc Brad Cooper, một đô đốc 4 sao và là người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (US Central Command), cơ quan giám sát các hoạt động liên quan đến xung đột với Iran, đã bay đến hàng không mẫu hạm (HKMH) USS Abraham Lincoln vào thứ Bảy 15-8. Ông đã dành vài giờ trên con tàu vốn đang thu hút sự chú ý tiêu cực của dư luận trong nhiều tuần qua; ông phát biểu trước khoảng 5.000 thủy thủ, gặp gỡ riêng các thành viên trẻ trong thủy thủ đoàn và trao tặng các danh hiệu khen thưởng. Thông điệp của ông là: "Lịch sử sẽ ghi nhận đợt triển khai này là một trong những nhiệm vụ có cường độ hoạt động cao nhất và mang ý nghĩa quan trọng nhất trong kỷ nguyên hiện đại."

Những lời lẽ nghe như sự ghi nhận và cảm kích này thực chất lại là một biện pháp can thiệp khủng hoảng, đặc biệt là sau những phát biểu gây lo ngại từ chính Tổng tư lệnh.

Ông Cooper đến vào thời điểm mà Tổng tư lệnh Donald Trump vẫn khẳng định chính thức rằng không hề có cuộc khủng hoảng thực sự nào trên con HKMH Lincoln đã được điều động gần 9 tháng này. Ông Trump bác bỏ những lời phàn nàn nghiêm trọng từ gia đình các thủy thủ về tình trạng của họ, giữa lúc có thông tin cho rằng một số thủy thủ đã nảy sinh ý định tự tử. Khi được hỏi liệu đợt triển khai này, vốn đã kéo dài hơn 260 ngày, có phải là quá dài hay không, ông Trump trả lời: "Không, không. Vẫn chưa đủ lâu đâu." Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng từng bác bỏ các báo cáo về tình trạng tồi tệ (có lúc ở mức thảm họa) trên tàu và gọi đó là những thông tin "hoàn toàn sai lệch".

Các gia đình đã cảnh báo về tình hình này từ nhiều tuần trước

Tuy nhiên, những hành động thực tế của Hải quân lại cho thấy một câu chuyện khác. Quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao lần đầu tiên xác nhận rằng một "số lượng nhỏ" các ca khủng hoảng sức khỏe tâm thần đã được điều trị ngay trên tàu. Đồng thời, Hải quân đang nỗ lực cử thêm các chuyên gia tư vấn về khả năng phục hồi tâm lý và nhân viên công tác xã hội đến tàu Lincoln. Một thủy thủ rơi xuống biển vào đầu tháng 8 đã được cứu vớt, điều trị y tế và sau đó được đưa rời khỏi tàu; Hải quân hiện đang điều tra vụ việc này. Họ phủ nhận việc có sự gia tăng chung về các vụ tự tử hoặc ý định tự tử. Tất cả những điều này sẽ không gây chú ý đến vậy nếu như gia đình các thủy thủ không lên tiếng cảnh báo chính xác về những vấn đề này từ nhiều tuần trước đó. Trong các cuộc họp với giới chức Hải quân tại San Diego, các gia đình đã mô tả về tình trạng kiệt quệ tinh thần hoàn toàn của quân nhân, sự thiếu hụt thực phẩm và nhu yếu phẩm vệ sinh, các vấn đề về nước và hệ thống vệ sinh, cũng như tâm trạng của thủy thủ đoàn, những người sau hơn 240 ngày lênh đênh trên biển liên tục, đang thiếu hụt một điều quan trọng nhất: một ngày trở về chắc chắn để họ có thể trông đợi.

Hiện tại, tàu USS Lincoln đã được lên kế hoạch trở về căn cứ sớm hơn dự kiến.

Hải quân cho rằng một số vấn đề về tiếp tế bắt nguồn từ cuộc xung đột liên quan đến Iran. Các tuyến đường tiếp tế thông thường được cho là đã bị gián đoạn do các hoạt động tác chiến; trong đó, việc cung cấp thực phẩm được ưu tiên hơn so với các sản phẩm vệ sinh và thư từ. Các quan chức khẳng định hiện không có tình trạng thiếu nước uống sạch, hệ thống điều hòa không khí hay các bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng.

Tuy nhiên, con tàu này, vốn có thời gian điều động mà ông Trump cho rằng "chưa hề kéo dài đủ lâu", nay lại được lên kế hoạch trở về sớm.

Thời điểm chính xác vẫn chưa được xác định; ông Hung Cao chỉ nói chung chung là "sớm". Theo các thông tin thống nhất, tàu USS George Washington, hiện đang đóng quân tại Nhật Bản, đã lên đường để thay thế vị trí của tàu này.

Điều này tạo ra một mâu thuẫn ngày càng khó lý giải: giới lãnh đạo chính trị dưới thời ông Trump khăng khăng cho rằng các vấn đề đã bị thổi phồng quá mức, trong khi giới lãnh đạo quân sự lại hành động như thể họ đang thực sự coi trọng những vấn đề này.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 17-8-2026