LÀM THẾ NÀO ĐỂ LOẠI MỘT TỔNG THỐNG KHỎI CHỨC VỤ MÀ KHÔNG CẦN LUẬN TỘI? 

Wie Donald Trump ohne Amtsenthebung aus dem Amt entfernt werden könnte

Vụ tranh cãi mới nhất xoay quanh Donald Trump đã làm dấy lên cuộc tranh luận về một cơ chế hiến pháp ít được biết đến nhưng rất mạnh mẽ.

Sau một thông điệp khiêu khích gửi tới một nhà lãnh đạo Âu châu , các nhà phê bình lại đặt câu hỏi liệu có cách nào để loại bỏ một tổng thống khỏi chức vụ mà không cần tiến hành thủ tục luận tội hay không ?.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng khả năng này tồn tại trên lý thuyết, nhưng việc áp dụng nó trong thực tế sẽ vô cùng khó khăn.

Tranh chấp Greenland

Sự chú ý một lần nữa lại hướng về Tu chính án thứ 25 sau khi Trump gửi thư cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, nhắc lại rằng Hoa Kỳ cần “quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland”.

Trong thư, Trump cũng tuyên bố rằng ông không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải “chỉ nghĩ đến hòa bình” và phàn nàn rằng Na Uy đã không trao cho ông giải Nobel Hòa bình, một quyết định được đưa ra bởi một ủy ban độc lập.

Những phát ngôn này đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt, đặc biệt là vì Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một thành viên khác của NATO.

Ông Trump đã nhiều lần khẳng định hòn đảo này rất quan trọng đối với an ninh của Mỹ và không loại trừ khả năng xử dụng vũ lực , một kịch bản mà các chuyên gia tin rằng sẽ làm lung lay liên minh NATO.

Yêu cầu từ phía đảng Dân chủ

Sau bức thư, một số thành viên đảng Dân chủ đã kêu gọi viện dẫn Tu chính án thứ 25, cho phép bãi nhiệm tổng thống nếu người này bị coi là không đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ của mình.

Các nghị sĩ Yassamin Ansari và Sydney Kamlager-Dove, cũng như Thượng nghị sĩ Ed Markey, đã công khai nêu lên khả năng này.

Kể từ khi trở lại nắm quyền một năm trước, ông Trump đã tăng cường luận điệu về việc sáp nhập Greenland, điều này một lần nữa làm nổi bật các biện pháp bảo vệ hiến pháp được thiết kế để hạn chế quyền lực tổng thống.

Điều khoản của tu chính án

Tu chính án thứ 25 được phê chuẩn vào năm 1967 sau vụ ám sát John F. Kennedy. Mục đích của điều khoản này là giải quyết các trường hợp tổng thống không đủ năng lực điều hành, đặc biệt là trong các trường hợp khẩn cấp về y tế.

Điều khoản 4 cho phép phó tổng thống và đa số thành viên nội các quyết định rằng tổng thống không thể thực hiện nhiệm vụ của mình.

Phó tổng thống sau đó trở thành tổng thống lâm thời.

Nếu tổng thống phản đối, Quốc hội phải quyết định. Cần có đa số hai phần ba ở cả Hạ viện và Thượng viện để truất phế tổng thống.

Giới hạn pháp lý

Mark Graber, giáo sư luật tại Đại học Maryland ở Baltimore, nói với Newsweek rằng điều khoản sửa đổi này nhằm mục đích giải quyết các trường hợp không đủ năng lực về y tế, chẳng hạn như bất tỉnh.

Mặc dù hành vi của Trump có thể khiến một số người cho rằng ông ta không đủ tư cách chính trị, nhưng theo Graber, nó không đạt đến ngưỡng pháp lý do điều khoản sửa đổi đặt ra.

Brian Kalt của Đại học bang Michigan cho biết nội các của Trump khó có thể coi những phát ngôn về Greenland là đủ căn cứ để can thiệp. Quyết định hoàn toàn nằm trong tay các phụ tá thân cận nhất của tổng thống.

Các chuyên gia đồng ý rằng Tu chính án thứ 25 khó có thể được viện dẫn.

Tuy nhiên, Trump vẫn có thể phải đối mặt với các thủ tục luận tội. Dân biểu đảng Cộng hòa Don Bacon của Nebraska cảnh báo rằng một nỗ lực chiếm Greenland bằng vũ lực có thể chấm dứt nhiệm kỳ tổng thống của Trump, vì đảng Cộng hòa sẽ không dung thứ cho những hành động như vậy.

Nguồn: Newsweek

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026