NHỮNG GÌ TRUMP LO SỢ ĐÃ ĐẾN - TRẬN ĐỘNG ĐẤT VỀ TÀI CHÍNH, CÁC NHÀ ĐẦU TƯ BÁN THÁO NGHÌN TỶ USD TRÁI PHIẾU MỸ TRÊN THỊ TRƯỜNG

Tranh chấp Greenland gây ra trận động đất tài chính: Các nhà đầu tư nghìn tỷ đô la đang bán tháo trái phiếu Mỹ trên thị trường. Đây chính là điều mà Trump lo lắng sẽ xảy ra, giờ đã đến. Các nhà đầu tư lớn đang bán tháo trái phiếu Mỹ trên thị trường. Đồng đô la có thể giảm mạnh hơn nữa giá trị. Điều này sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho người tiết kiệm ở Đức.

New York/Munich – Tập đoàn đầu tư khổng lồ Pimco, quỹ hưu trí Thụy Điển Alecta và quỹ hưu trí Đan Mạch Akademiker Pension: Trong bối cảnh tranh chấp Greenland, ngày càng nhiều nhà đầu tư lớn đang bán tháo trái phiếu Mỹ trên thị trường. Pimco muốn tái cấu trúc danh mục đầu tư nhiều nghìn tỷ đô la của mình do sự khó lường của chính phủ Mỹ, Alecta đang giảm 8 tỷ đô la trái phiếu Mỹ vì lý do tương tự, và người Đan Mạch đang bán 100 triệu đô la trái phiếu Mỹ. Ngoài ra, nhiều ngân hàng trung ương đã và đang giảm vị thế của đồng đô la như một loại tiền tệ dự trữ trong một thời gian và thay vào đó tập trung vào vàng. 

Nợ nần như một phương tiện gây áp lực mới?

Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, các khoản đầu tư của Mỹ đã chịu áp lực trên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu Mỹ hoạt động kém hơn đáng kể so với các cổ phiếu Âu châu vì các nhà đầu tư thích đầu tư vào Âu châu hơn là vào vùng đất của cơ hội, một hiện tượng hiếm gặp. Đồng thời, đồng đô la đã mất hơn 10% giá trị so với đồng Euro chỉ trong một năm, và lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng lên. Lý do: các chính sách tài khóa ngày càng thiếu khôn ngoan của chính phủ Mỹ và các cuộc tấn công ngày càng công khai vào tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Tất cả những điều này đang làm xói mòn vị thế của đồng đô la với tư cách là đồng tiền hàng đầu thế giới. 

Tranh chấp Greenland càng làm trầm trọng thêm sự suy giảm này. Vàng, tài sản trú ẩn an toàn có giá tăng 75% trong mười hai tháng, cũng đã phá kỷ lục mới vào thứ Tư, đạt gần 4.900 đô la một Ounce.

Đồng thời, đồng đô la đã mất hơn 10% giá trị so với đồng Euro chỉ trong một năm, và lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng lên. Lý do: các chính sách tài chính ngày càng thiếu khôn ngoan của chính phủ Mỹ và những cuộc tấn công ngày càng công khai vào tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Trong bối cảnh phức tạp này, cuộc tranh luận nổ ra về việc liệu người châu Âu có thể sử dụng nợ của Mỹ như một đòn bẩy để ngăn chặn Trump chiếm Greenland hay không ?. Ý tưởng này được đưa ra thảo luận bởi, trong số những người khác, một nhà phân tích tại Deutsche Bank. Ông viết rằng Âu châu là bên cho vay lớn nhất đối với Mỹ và đã đầu tư 8.000 tỷ đô la vào trái phiếu và cổ phiếu của Mỹ. Ông lập luận rằng đây là "điểm yếu chí mạng" của Mỹ. 

Những cân nhắc của nhà phân tích này dường như đã đến tai Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Theo Bloomberg, Bessent được cho là đã gọi điện cho Christian Sewing, Giám đốc điều hành của Deutsche Bank, và khiển trách ông ta. Sau đó, Sewing đã giữ khoảng cách với nhà phân tích của mình, báo cáo cho biết.

Câu chuyện này thể hiện được mức độ lo lắng cao của chính sách tài chính của Hoa Kỳ; Trump cũng nhận thức được điểm yếu của mình. Người nước ngoài nắm giữ khoảng 30% trái phiếu kho bạc Mỹ và 60% cổ phiếu của Mỹ. Nếu họ ngừng mua trái phiếu, quốc gia đang gánh khoản nợ 38.000 tỷ đô la sẽ phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng và phải trả lãi suất cắt cổ. Nợ của Mỹ không còn được coi là an toàn như trước đây nữa. Và nếu người Âu châu bán tháo cổ phiếu Mỹ trên thị trường, giá của chúng sẽ giảm mạnh, gây nguy hiểm cho khoản tiết kiệm hưu trí của hàng triệu triệu người Mỹ.

Đồng đô la có thể giảm giá hơn nữa.

Nhưng liệu một chiến dịch mua ồ ạt do chính phủ chỉ đạo như vậy có khả thi không? Các chuyên gia như Jürgen Michels, nhà kinh tế trưởng tại BayernLB, tin là không. Xét cho cùng, hầu hết các chủ nợ của Mỹ là các thực thể tư nhân như quỹ đầu tư hoặc quỹ hưu trí. "Và EU không thể đơn giản ra lệnh cho họ ngừng mua chứng khoán Mỹ," ông nói. Ngay cả khi muốn làm vậy, những thay đổi quy định kéo dài sẽ là cần thiết.

Nhưng liệu một chiến dịch mua ồ ạt do chính phủ chỉ đạo như vậy có khả thi không? Các chuyên gia như Jürgen Michels, nhà kinh tế trưởng tại BayernLB, tin là không. Tuy nhiên, điều Michels nhận thấy là sự mất niềm tin chung vào Mỹ, điều này cũng ảnh hưởng đến dòng vốn: "Với các chính sách của Donald Trump, nhiều nhà đầu tư lớn đang đặt câu hỏi liệu họ có còn có thể đầu tư hợp pháp vào Mỹ hay không?  và đang rút vốn khỏi đó."

 Điều này ảnh hưởng đến cổ phiếu Mỹ, vốn có nhu cầu thấp hơn so với cổ phiếu từ Âu châu hoặc Á châu trong năm qua. Nhưng nó cũng gây áp lực lên đồng đô la, vốn từ lâu được coi là nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ khủng hoảng. Như Michels đã nói: "Ai lại tìm nơi trú ẩn trong một cảng đang bốc cháy?".

Do đó, BayernLB dự đoán đồng đô la sẽ tiếp tục giảm. Trong kịch bản cơ bản, họ dự báo đồng đô la sẽ giảm 5% so với đồng Euro xuống còn 1,22 đô la/Euro trong năm nay, viện dẫn những nghi ngờ về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và triển vọng giảm lãi suất của Mỹ. Kể từ khi nhậm chức, Trump đã gây áp lực lên Chủ tịch Fed Jerome Powell, gọi ông là "kẻ đầu rỗng" và yêu cầu cắt giảm lãi suất. 

Tổng thống Mỹ sẽ bổ nhiệm người kế nhiệm Powell trong năm nay. Nỗi lo ngại là người kế nhiệm này có thể ưu tiên những ý thích bất chợt của Trump hơn là nhu cầu kinh tế và đẩy lãi suất xuống thấp hơn mức cần thiết, điều này sẽ làm suy yếu đồng đô la. "Nếu tranh chấp Greenland leo thang hơn nữa, sự sụp đổ của đồng đô la từ 10 đến 15% xuống còn 1,30 hoặc 1,35 đô la cũng có thể xảy ra, cùng với sự sụp đổ song song trên thị trường chứng khoán," Michels giải thích.

Những người tiết kiệm ở Đức cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Điều này cũng sẽ có những hậu quả đối với những người tiết kiệm ở Đức. Ngày càng nhiều người Đức tham gia vào thị trường chứng khoán, đặc biệt là giới trẻ, những người thường đầu tư thông qua các quỹ chỉ số theo dõi MSCI World. Cổ phiếu Mỹ chiếm khoảng 2/3 chỉ số này, khiến nó đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi các đợt điều chỉnh. Và do số lượng lớn cổ phiếu Mỹ trong chỉ số, người Âu châu  đã cảm nhận được tác động của đồng đô la yếu kém. Trong 12 tháng qua, chỉ số chứng khoán toàn thế giới đã tăng khoảng 20%, nhưng người Âu châu chỉ nhận được 7% lợi nhuận đó khi tính bằng Euro.

Tuy nhiên, có một chút an ủi: Michels chỉ ra rằng hàng hóa cũng được giao dịch bằng đô la. Điều này áp dụng cho đồng và nhôm, cũng như dầu mỏ. Ở đây, đồng đô la yếu lại là một lợi thế cho người Âu châu. "Nếu đồng đô la tiếp tục suy yếu, việc tiếp nhiên liệu sẽ trở nên dễ dàng hơn một chút," Michels nói. "Nhưng bạn có lẽ không thể chỉ đổ đầy bình xăng và làm cho tình hình thế giới trở nên tốt hơn."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-1-2026