DƯỚI ÁP LỰC CỦA MỸ, IRAN RÚT LUI VÀO PHÚT CHÓT KHỎI CÁC CUỘC                    TẬP TRẬN HẢI QUÂN VỚI NGA VÀ TRUNG QUỐC

Theo truyền thông địa phương, Iran đã được yêu cầu rút khỏi các cuộc tập trận hải quân sắp tới với Trung Quốc và Nga tại Nam Phi.

Đài  News24 của Nam Phi đưa tin rằng Iran sẽ không còn tham gia cuộc tập trận hàng hải chung BRICS "Ý chí vì hòa bình 2026", vốn cũng bao gồm các tàu hải quân của Nga, Trung Quốc và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Điều này diễn ra trong bối cảnh áp lực ngày càng tăng từ Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến quan hệ giữa các nước và Iran. Ông đang đe dọa áp thuế 25% đối với bất kỳ quốc gia nào giao dịch với chế độ này, vốn đã xác nhận rằng khoảng 2.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc.

Việc rút quân của Iran khỏi cuộc tập trận hải quân chung nhấn mạnh, ít nhất một phần, ảnh hưởng ngày càng tăng của chính sách kinh tế và đối ngoại của Mỹ đối với các liên minh và hoạt động quân sự trên toàn thế giới.

Đối với Nam Phi, một quốc gia hàng đầu trong khối BRICS, sự kiện này làm nổi bật sự cân bằng mong manh giữa việc mở rộng hợp tác quốc tế với các cường quốc mới nổi và duy trì quyền tiếp giáp các lợi ích thương mại quan trọng của Tây phương như Đạo luật Tăng trưởng và Cơ hội Châu Phi (AGOA).

Theo chính phủ Nam Phi, cuộc tập trận “Ý chí vì hòa bình 2026” do Trung Quốc dẫn đầu dự kiến ​​diễn ra từ ngày 9 đến 16 tháng 1, với chủ đề đảm bảo “an ninh hàng hải và các hoạt động kinh tế trên biển”.

Tuy nhiên, theo News24 loan báo, Teheran được yêu cầu chỉ tham gia với tư cách quan sát viên chứ không được trực tiếp tham gia.

Điều này trùng hợp với cùng ngày mà Trump viết trên Truth Social: “Có hiệu lực ngay lập tức, bất kỳ quốc gia nào giao dịch với Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ phải trả thuế suất 25% cho tất cả các giao dịch thương mại với Hoa Kỳ. Lệnh này là cuối cùng và ràng buộc.”

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trước đó đã cảnh báo rằng trong khi Trump sẽ theo đuổi ngoại giao, các cuộc không kích “vẫn là một lựa chọn”.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết Teheran “sẵn sàng cho chiến tranh” và chuẩn bị tốt hơn để đối đầu với Mỹ so với cuộc chiến trước, nhưng cũng tuyên bố rằng họ “sẵn sàng đàm phán”.

Nam Phi vốn đã có mối quan hệ mong manh với Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Ông Trump đề nghị cấp quy chế tị nạn cho những nông dân da trắng gốc Boer ở Nam Phi, viện dẫn những "hành vi lạm dụng" như bạo lực và tịch thu đất đai, điều mà Nam Phi đã phủ nhận. Chính quyền của ông cũng tẩy chay hội nghị thượng đỉnh G20 được tổ chức tại đó năm ngoái.

Trong khi đó, Pretoria đang cố gắng gia hạn Đạo luật Tăng trưởng và Cơ hội Phi Châu (AGOA), đạo luật cho phép một số mặt hàng xuất cảng của Phi châu được miễn thuế khi vào thị trường Mỹ. Thỏa thuận này đã hết hạn vào tháng 9 năm ngoái, nhưng Hạ viện Mỹ đã đưa ra dự luật vào tháng 12 để gia hạn nó.

Tờ báo Daily Maverick của Nam Phi đưa tin rằng một quan chức chính phủ Nam Phi cho biết quyết định loại trừ Iran khỏi cuộc tập trận đã được đưa ra trước khi các cuộc biểu tình nổ ra ở đó khoảng hai tuần trước.

Một quan chức Iran nói với Reuters hôm thứ Ba 13-1, khoảng 2.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc bất ổn và đổ lỗi cho những cá nhân mà ông mô tả là khủng bố.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-1-2026