Chủ Nhật, 24 tháng 5, 2026

MỘT VỤ NỔ SÚNG XẢY RA NGAY TRƯỚC CỬA CỦA WHITE HOUSE - TRONG LÚC ÔNG TRUMP CÓ MẶT TRONG NHÀ  

Một sự việc nổ súng đã xảy ra ngay trước cửa White House tại Washington, D.C. Theo Cơ quan Mật vụ, một kẻ tấn công đã rút vũ khí từ trong túi và nổ súng. Lực lượng an ninh, sau khi nhận được cảnh báo về tình huống này, đã lập tức bắn trả. Sau đó, các bác sĩ đã xác nhận nghi phạm bị thương đã tử vong tại bệnh viện.

Một người qua đường không liên quan đến vụ việc đã bị thương trong cuộc đấu súng này. Hiện vẫn chưa rõ liệu người này bị trúng đạn từ phía kẻ nổ súng hay từ phía các sĩ quan an ninh. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang ở bên trong tòa nhà vào thời điểm của vụ việc nổ súng. Vào ngày thứ Bảy 23-5, ông đang tổ chức các cuộc đàm phán tại đây liên quan đến một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran.

Đây là một vụ nổ súng gây chết người đã diễn ra ngay trước White House giữa một kẻ tấn công có vũ trang và Cơ quan Mật vụ. Nghi phạm sau đó đã tử vong tại bệnh viện. Một người qua đường không liên quan đã bị thương.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump lúc đó đang ở bên trong tòa nhà vào thời điểm xảy ra vụ việc, nơi ông đang thảo luận về một thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran.

Ngay sau khi tiếng súng nổ, Cơ quan Mật vụ đã phong tỏa một khu vực rộng lớn bao quanh White House. Theo các báo cáo truyền thông, kẻ nổ súng được cho là một người đàn ông 21 tuổi; người này vốn đã nằm trong diện theo dõi của cơ quan chức năng và bị cấm tiếp cận khu vực White House.

Lực lượng an ninh hùng hậu phong tỏa khuôn viên tòa nhà

Ngay sau khi tiếng súng vang lên, Cơ quan Mật vụ đã điều động một lực lượng sĩ quan hùng hậu và phong tỏa các khu vực bao quanh trụ sở chính phủ này. Trên X , cơ quan này thông báo rằng không có sĩ quan nào bị thương vong.

Vụ việc xảy ra ngay sau 6 giờ chiều (giờ địa phương) tại ngã tư giữa Đại lộ Pennsylvania và Đường số 17. Tại địa điểm này, người đi bộ có thể nhìn thấy trụ sở chính phủ ở với khoảng cách rất gần, nó chỉ bị ngăn cách bởi một hàng rào kim loại. Hiện vẫn chưa rõ liệu kẻ nổ súng có ý định đột nhập vào khuôn viên tòa nhà hay không?. Hiện tại, vẫn chưa có thông tin chính xác nào về nguyên nhân gây án của người này.

Các phóng viên đang làm việc tại hiện trường đã báo cáo rằng họ nghe thấy tiếng súng nổ, một thực tế sau đó đã được Cục Điều tra Liên bang (FBI) xác nhận. Trong các bản tin của mình, đài CBS News cho biết đã có từ 15 đến 30 phát đạn được bắn ra. Theo đài ABC News, lực lượng an ninh đã tiến hành di tản khu vực bãi cỏ phía bắc. Do đó, các phóng viên có mặt tại hiện trường đã phải nhanh chóng chạy vào phòng họp báo để tìm nơi trú ẩn an toàn. Cơ quan Mật vụ kể từ đó đã mở một cuộc điều tra toàn diện.

Nghi phạm từng nằm trong tầm chú ý của giới chức

Các thông tin chính thức liên quan đến danh tính của kẻ nổ súng hiện vẫn chưa được công bố. Dẫn lời các nguồn tin ẩn danh, CNN đưa tin rằng cá nhân này được cho là một nam thanh niên 21 tuổi. Người này được cho là từng có những va chạm trước đó với Cơ quan Mật vụ.

Vào mùa hè năm 2025, người này bị cáo buộc đã chặn một con đường dẫn vào White House. Sau sự việc này, giới chức đã đưa người này vào một cơ sở điều trị tâm thần để giám định. Theo đài truyền hình này, một thẩm phán sau đó đã ban hành lệnh cấm người này đến gần khuôn viên của White House.

Ông Trump bình luận về vụ việc này

Trên mạng "Truth Social", ông Trump viết: "Xin cảm ơn Cơ quan Mật vụ tuyệt vời của chúng ta cùng các cơ quan thực thi pháp luật vì phản ứng nhanh chóng và chuyên nghiệp tối nay trước một cá nhân có vũ trang ở gần White House, một kẻ có quá khứ bạo lực và có thể đã bị ám ảnh bởi công trình được coi là báu vật quý giá nhất của đất nước chúng ta. Kẻ nổ súng đã thiệt mạng sau một cuộc đấu súng với các đặc vụ Mật vụ ngay gần cổng White House."

Ông đã đưa ra sự so sánh với vụ đấu súng từng xảy ra trong khuôn khổ Bữa tiệc tối của các Phóng viên White House chỉ mới một tháng trước đó. Ông lưu ý rằng sự việc này cho thấy "tầm quan trọng thiết yếu của việc tất cả các đời Tổng thống tương lai phải duy trì những gì được xem là cơ sở an toàn và được bảo vệ nghiêm ngặt nhất. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026

Thứ Bảy, 23 tháng 5, 2026

 EU VÀ MEXICO  ĐÃ HOÀN TẤT THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI TỰ DO

Với một thỏa thuận thương mại tự do mới, EU và Mexico đặt mục tiêu thắt chặt hơn nữa mối quan hệ kinh tế và giảm bớt sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ. Lần đầu tiên, hiệp ước này cũng bao trùm các lĩnh vực dịch vụ, thương mại nông nghiệp và thương mại điện tử.

Mexico và Liên minh Âu Châu đã ký kết một thỏa thuận thương mại tự do vốn đã bị đình trệ trong một thời gian rất dài. Thông qua việc làm này, hai bên đều tìm cách giảm bớt sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ, đồng thời tự bảo vệ mình trước các mức thuế quan do Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump áp đặt. "Mục tiêu rất đơn giản: Chúng tôi muốn tạo thêm nhiều việc làm và tạo ra nhiều giá trị hơn cho cả hai bờ Đại Tây Dương," Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu hôm thứ Sáu 22-5-2026, tại Thành phố Mexico. "Thỏa thuận này chắp cánh cho chúng ta." Hiệp ước này nhằm mở rộng phạm vi của một thỏa thuận được ký kết từ những năm 2000, vốn chỉ tập trung độc quyền vào các mặt hàng kỹ nghệ. Giờ đây, phạm vi áp dụng đã được mở rộng sang các lĩnh vực dịch vụ, mua sắm công, thương mại điện tử, đầu tư và các sản phẩm nông nghiệp.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum tuyên bố rằng thỏa thuận này mở ra những cơ hội và con đường to lớn để mở rộng thương mại cho cả hai khu vực. Bà đặc biệt nhấn mạnh vào các ngành kỹ nghệ dược phẩm, nông nghiệp, phát triển kỹ nghệ và giao thông điện. "Thỏa thuận này thực sự là một tuyên bố mang tầm vóc địa chính trị," Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Antonio Costa nhận định. Cả hai bên đều đặt mục tiêu đa dạng hóa thị trường xuất cảng nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ. 

Vào tháng 4 năm 2025, EU đã phải đối mặt với các khoản thuế mới phát sinh từ chính sách thuế quan điên cuồng của ông Trump và đã chuẩn bị sẵn các biện pháp đáp trả; tuy nhiên, các biện pháp này đã được tạm hoãn khi cả hai bên tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại. Trong khi đó, Mexico cũng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các mức thuế quan cao do Hoa Kỳ áp đặt lên các mặt hàng xuất cảng như ô tô, thép và nhôm.

Bộ Kinh tế Mexico ước tính rằng thỏa thuận mới này có thể giúp tổng sản lượng xuất cảng của quốc gia này sang EU gia tăng từ mức hiện tại (khoảng 24 tỷ USD mỗi năm) lên mức 36 tỷ USD vào năm 2030. Hàng năm, EU xuất cảng sang Mexico lượng hàng hóa trị giá xấp xỉ 65 tỷ USD. tổng sản lượng thương mại giữa hai bên đã tăng trưởng tới 75% chỉ trong vòng một thập niên. Thỏa thuận mới quy định việc tiếp xúc thị trường miễn thuế đối với hầu hết các mặt hàng, bao gồm thịt gà và măng tây của Mexico, cũng như sữa bột, phô mai và thịt heo của Âu châu, mặc dù vẫn phải tuân thủ một số hạn ngạch nhất định.

Mặc dù thỏa thuận này đã được hoàn tất, phải mất hơn một năm sau đó văn kiện này mới được ký kết. EU đã ưu tiên đàm phán một thỏa thuận thương mại tự do với khối Mercosur tại Nam Mỹ, và trong những tháng gần đây, đã ký kết các thỏa thuận tương tự với Indonesia, Ấn Độ và Úc. Trong bối cảnh các cuộc đàm phán tế nhị về việc gia hạn thỏa thuận thương mại giữa Hoa Kỳ, Mexico và Kanada đang diễn ra, Mexico đã thể hiện sự kiềm chế nhằm tránh gây bất hòa với chính quyền Tổng thống Trump. Hiện nay, hơn 80% lượng hàng xuất cảng của Mexico được đưa tới Hoa Kỳ.

Thỏa thuận này vẫn cần được quốc hội Âu Châu phê chuẩn. Giai đoạn cuối này  dự kiến ​​sẽ được hoàn tất trong vòng vài tháng tới.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026

GIÁM ĐỐC TÌNH BÁO QUỐC GIA HOA KỲ TỪ CHỨC

Nguồn tin từ các hãng thông tấn dpa, Reuters và AFP cho biết: Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard, từng gây nhiều tranh cãi. Giờ đây, người ủng hộ Trump này đang từ chức, vì lý do cá nhân. Gabbard đã thông báo điều này trong một tuyên bố cá nhân vào thứ Sáu 22-5. Theo tuyên bố, Gabbard muốn chăm sóc chồng mình, người đang chiến đấu với bệnh ung thư. Việc từ chức sẽ có hiệu lực vào ngày 30 tháng 6.

Với tư cách là Giám đốc Tình báo Quốc gia, Gabbard đứng đầu các cơ quan tình báo Hoa Kỳ và là cố vấn chính của tổng thống về các vấn đề tình báo. Bà đảm nhiệm vị trí này vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của Trump vào đầu năm 2025, cho tới nay.

Gabbard đã chuyển từ đảng Dân chủ sang đảng Cộng hòa.

Trong thư từ chức, bà cảm ơn Tổng thống Donald Trump vì sự tin tưởng của ông. Gabbard là người được Trump đề cử cho chức vụ này nhưng phải đối mặt với sự chỉ trích từ phe đối lập do mối quan hệ thân thiết của bà với chế độ Assad cũ ở Syria. Gabbard cũng bị cáo buộc có mối quan hệ không phù hợp với Nga.

Bà Gabbard từng là một binh sĩ chiến đấu ở Iraq và sau đó là nghị sĩ Hạ viện thuộc đảng Dân chủ. Năm 2022, bà rời đảng Dân chủ, cáo buộc đảng này đã biến mình thành một "nhóm người ưu tú hiếu chiến" thông qua việc ủng hộ quân sự cho Ukraine. Bà cũng tuyên bố rằng đảng Dân chủ đang kích động chủ nghĩa phân biệt chủng tộc chống lại người da trắng.

Gần đây, Trump và Gabbard có những bất đồng.

Quan điểm của Gabbard và Trump về cuộc chiến tranh Iran gần đây đã khác biệt công khai. Tổng thống nhấn mạnh rằng bà có lập trường ôn hòa hơn ông về việc làm giàu Uranium. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng điều này không loại trừ bà khỏi việc giữ chức vụ.

Trên TruthSocial của mình, Trump viết rằng Gabbard đã làm "công việc tuyệt vời", nhưng giờ đây bà muốn ở bên chồng và giúp ông hồi phục. Phó Giám đốc Tình báo Quốc gia Aaron Lukas sẽ đảm nhiệm vai trò này tạm thời.

Vào tháng 3, Trump đã sa thải Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem, tiếp theo là Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi vào tháng 4. Vài tuần sau, Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer cũng tuyên bố từ chức.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026  

TRUMP ĐÃ THUA KIỆN TRONG VỤ KIỆN TRỤC XUẤT NGƯỜI NHẬP CƯ CỦA CHÍNH QUYÊN HOA KỲ

Nguồn tin từ NEWS.de: Một trong những nạn nhân nổi bật nhất của chính sách trục xuất hà khắc của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giành chiến thắng tại tòa án. Theo tài liệu tòa án, một thẩm phán liên bang tại bang Tennessee của Mỹ đã bác bỏ vụ kiện của Mỹ chống lại Kilmar Abrego Garcia. Ông bị cáo buộc tham gia vào một âm mưu vận chuyển người di cư từ năm 2016 đến năm 2025 và vận chuyển người di cư không có giấy tờ nhập cư hợp lệ trong một vụ dừng xe kiểm soát giao thông năm 2022.

Tuy nhiên, Garcia cho rằng vụ kiện mang tính chọn lọc và trả thù, xuất phát từ việc ông đã thắng kiện trong vụ trục xuất về El Salvador.

Các cuộc điều tra đã khép lại

Theo tài liệu tòa án, Garcia bị dừng xe để kiểm soát giao thông vào năm 2022. Ông bị bắt giữ tại bang Maryland của Mỹ vào năm 2025. Ngay sau đó, ông bị trục xuất trái phép về El Salvador, và các nhà điều tra đã khép lại vụ án. Garcia đến từ quốc gia này và bị đưa đến một nhà tù an ninh tối cao khét tiếng như một phần của nhóm người di cư lớn hơn. Sau một cuộc chiến pháp lý kéo dài, ông đã bị trục xuất về Mỹ vào tháng 6 năm 2025. Đồng thời, cuộc điều tra trước đó đã khép lại đối với ông được mở lại, dẫn đến vụ kiện.

Cáo buộc trả thù

Tòa án nhận thấy không có đủ bằng chứng về hành vi trả thù thực sự, nhưng chính phủ cũng không bác bỏ được nghi ngờ này. Tòa án cũng đề cập đến việc lạm dụng quyền lực thực thi pháp luật. Theo tòa án, chính phủ sẽ không khởi tố hình sự đối với Garcia nếu ông vẫn ở ngoài nước.

Vụ án trở thành biểu tượng cho chính sách trục xuất gây tranh cãi của Mỹ

Vụ án của Abrego Garcia là một ví dụ điển hình cho cuộc tranh luận rộng hơn về các hoạt động trục xuất của chính quyền Trump. Cốt lõi của vấn đề là liệu những người bị ảnh hưởng có được cung cấp đủ biện pháp pháp lý trước đó hay không.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026

 ĐẠI DIỆN BOSNIEN TẠI LIÊN HIỆP QUỐC, ÔNG SCHMIDT TỪ CHỨC - ĐẢNG XANH NGHI NGỜ CÓ ÁP LỰC TỪ TRUMP

Nguồn in từ  Frankfurter Rundschau cho biết:  Christian Schmidt từ chức khỏi vị trí Đại diện cao cấp của Liên Hợp Quốc tại  và Herzegowina. Đảng Xanh tin rằng Donald Trump đã ép buộc ông rời khỏi chức vụ.

Việc này đã được kêu gọi nhiều lần, nhưng cuối cùng vẫn gây bất ngờ khi Đại diện cao cấp của Liên Hợp Quốc tại Bosnien và Herzegowina, Christian Schmidt, tuyên bố từ chức vài ngày trước tại New York. Ông viện dẫn lý do cá nhân, nhưng từ chối nêu rõ. Tuy nhiên, nhiều người tin rằng ông từ chức theo sự thúc giục của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ngược lại, Trump cũng có thể có những lý do cá nhân cho hành động này.

Vấn đề xoay quanh kế hoạch xây dựng đường ống dẫn dầu, được cho là có sự tham gia của một công ty do anh trai của Cố vấn An ninh Quốc gia Michael Flynn, người từng giữ chức vụ ngắn ngủi dưới thời Trump và là cựu tướng tình báo bị cáo buộc có quan hệ với Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, đứng đầu. Tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung đã loan tin về một thỏa thuận vận động hành lang giữa Republika Srpska (RS) và một công ty Israel-Kanada, trong đó độc lập của RS được nêu là mục tiêu chính. Điều này rõ ràng mâu thuẫn với Hiệp định Hòa bình Dayton và do đó, trái với nhiệm vụ của một Đại diện cao cấp.

Sự im lặng đầy ẩn ý

Ông Schmidt, người không tránh khỏi những tranh cãi ở Bosnien và Herzegowina, đã không bình luận về lý do từ chức của mình. Nghị sĩ Đảng Xanh Boris Mijatovic hiện đã cố gắng làm sáng tỏ vấn đề này trong một văn bản yêu cầu chính phủ Đức , nhưng không có kết quả.

Ông Mijatovic đã hỏi chính phủ Đức có thông tin gì về "áp lực chính trị hoặc ngoại giao có thể xảy ra từ chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump" đối với vị đại diện này và liệu chính phủ Đức có dự đoán bất kỳ tác động nào đến sự ổn định của khu vực sau khi ông từ chức hay không?. Câu trả lời khá ngắn gọn: Thứ trưởng Géza Andreas von Geyr viết rằng Đại diện cao cấp đã tuyên bố từ chức vì lý do cá nhân vào ngày 12 tháng 5 năm 2026, trong báo cáo thường kỳ của ông trước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. "Chính phủ Đức tôn trọng quyết định này và bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Christian Schmidt vì những đóng góp của ông cho hòa bình, ổn định và thống nhất của Bosnien và Herzegowina." Trọng tâm hiện nay là " bảo đảm quá trình chuyển giao nhanh chóng và suôn sẻ cho người kế nhiệm của Christian Schmidt."

Tuy nhiên, Mijatovic không cho rằng lời giải thích này có thể xua tan nghi ngờ "rằng lợi ích kinh tế từ vòng tròn thân cận của Tổng thống Mỹ và các thỏa thuận chính trị với (cựu) Tổng thống Cộng hòa Srpska, Milorad Dodik, đã dẫn đến tình trạng Đại diện cao cấp bị buộc phải rời chức vụ." Dodik, một người theo chủ nghĩa dân tộc Serbien cực đoan, đã nhiều lần phủ nhận tội ác diệt chủng do người Serbien gây ra trong Chiến tranh Bosnien. Ông ta được cho là đã điều hành Cộng hòa Srpska như một doanh nghiệp gia đình và bị coi là một người tham nhũng hạng gộc. Christian Schmidt coi sự cai trị của Dodik trong hai thập niên qua là một trở ngại đáng kể cho sự hòa giải giữa người Bosnien và người Serbien.

Nghị sĩ Đảng Xanh này kêu gọi chính phủ Đức làm rõ ràng rằng biên giới trong khu vực là bất khả xâm phạm. "Tham vọng ly khai không được nhận bất kỳ sự ủng hộ chính trị nào," Mijatovic tuyên bố. "Lập trường này phải được thể hiện trong quyết định về người kế nhiệm Christian Schmidt và trong tầm nhìn Âu châu đối với chức vụ này."

Schmidt giữ chức đại diện Liên Hợp Quốc từ tháng 8 năm 2021. Nga và Trung Quốc không công nhận tính hợp pháp của cuộc bầu cử này.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026  

ÔNG WARSH TÂN CHỦ TỊCH CỤC DỰ TRỮ LIÊN BANG NHẬM CHỨC - NGƯỜI ĐƯỢC TRUMP ĐỀ CỬ VÀO VỊ TRÍ NÀY 

Chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Kevin Warsh, đã chính thức nhậm chức. Ông Warsh, 56 tuổi, đã tuyên thệ nhậm chức vào thứ Sáu 22-5, trước sự chứng kiến ​​của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump đã nói rõ rằng ông kỳ vọng vào sự thay đổi chính sách hướng tới lãi suất thấp hơn mà ông Warsh sẽ công bố. Nhiều chính trị gia và lãnh đạo doanh nghiệp đã tham dự buổi lễ tại White Híue, bao gồm cả cựu Ngoại trưởng Condoleezza Rice.

Ông Warsh là ứng cử viên được ông Trump ưa thích để đứng đầu Cục Dự trữ Liên bang (Fed) và đã được Thượng viện Mỹ phê chuẩn với đa số phiếu bầu vào tuần trước. Ông kế nhiệm Jerome Powell, người đã lãnh đạo ngân hàng trung ương trong 8 năm.

Fed, vốn được cho là độc lập, đang phải đối mặt với áp lực chưa từng có dưới thời Trump để giảm lãi suất và do đó làm cho các khoản vay rẻ hơn. Phe đối lập Dân chủ đang cáo buộc chủ tịch Fed mới là "con rối" của Trump. Và Trump, trước đó, đã nhiều lần chỉ trích cựu chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang trước đó, Kevin Powell, vì không giảm lãi suất đủ nhanh, theo yêu cầu của Trump.

Trong bài phát biểu của mình, Trump nhấn mạnh rằng ông muốn tôn trọng sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trong tương lai: "Tôi muốn Kevin hoàn toàn độc lập," tổng thống nói về cố vấn kinh tế cũ của mình. Chủ tịch Fed mới chỉ cần "làm tốt công việc của mình."

Tuy nhiên, đồng thời, Trump nhắc lại rằng ông kỳ vọng sẽ có những chuẩn bị cho việc giảm lãi suất. "Không giống như bất kỳ người tiền nhiệm nào của mình, Kevin hiểu rằng đó là một điều tốt khi nền kinh tế bùng nổ," Trump nói. Tăng trưởng mạnh cũng giúp việc trả nợ của Mỹ dễ dàng hơn. Nợ quốc gia đã đạt mức cao kỷ lục dưới thời Trump.

Warsh gọi đó là một "vinh dự" khi Trump đề cử ông vào vị trí lãnh đạo cao nhất của Fed. "Để đáp ứng thách thức này, tôi sẽ lãnh đạo một Cục Dự trữ Liên bang theo định hướng cải cách, học hỏi từ những thành công và thất bại trong quá khứ, thoát khỏi các khuôn khổ và mô hình cứng ngắc, và duy trì các tiêu chuẩn rõ ràng về tính liêm chính và hiệu quả hoạt động," ông tuyên bố.

Vị luật sư này trước đây từng là thành viên Hội đồng Thống đốc của Fed cho đến năm 2011. Ông đã từ chức vào thời điểm đó để phản đối chính sách tiền tệ rẻ. Tuy nhiên, gần đây ông đã thay đổi quan điểm và đồng ý với Trump rằng cần phải hạ lãi suất.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026

 LIÊN HIỆP QUỐC KHÔNG ĐẠT ĐƯỢC THỎA THUẬN VỀ VIỆC CỦNG CỐ HIỆP ƯỚC "KHÔNG PHỔ BIẾN VŨ KHÍ HẠT NHÂN"

Bất chấp nhiều tuần đàm phán liên quan đến Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT), các quốc gia thành viên đã không thể đạt được thỏa thuận về việc củng cố văn kiện này. Hội nghị rà soát lần thứ 11 diễn ra tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York đã kết thúc vào thứ Sáu 22-5 (theo giờ địa phương), mà không đạt được kết quả nào. "Mặc dù chúng tôi đã nỗ lực hết sức, tôi tin rằng hội nghị không thể đạt được sự đồng thuận về các mục tiêu thực chất," Chủ tịch Hội nghị Đỗ Hùng Việt phát biểu. Do đó, ông tuyên bố sẽ không trình văn kiện cuối cùng ra để bỏ phiếu thông qua.

Các cuộc đàm phán về tương lai của hiệp ước đã diễn ra từ cuối tháng 4; các chủ đề thảo luận bao gồm, trong số những vấn đề khác, các chương trình hạt nhân của Iran và Bắc Hàn, cũng như những lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân. Theo các nguồn tin từ phía những người tham dự, các dự thảo thỏa thuận ngày càng bị "làm loãng" nội dung trong quá trình đàm phán, tuy nhiên, rốt cuộc, các quốc gia vẫn không thể thống nhất về một văn kiện cuối cùng. Quá trình đàm phán trở nên phức tạp bởi thực tế là các quyết định liên quan đến Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân bắt buộc phải được thông qua dựa trên nguyên tắc đồng thuận.

Các quốc gia thành viên cũng đã không đạt được thỏa thuận về các vấn đề thực chất trong hai Hội nghị rà soát trước đó, được tổ chức vào các năm 2022 và 2015. Tuy nhiên, bất chấp thất bại lặp lại trong các cuộc đàm phán hiện tại, hiệp ước này vẫn tiếp tục có hiệu lực.

Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân của Liên Hợp Quốc, vốn bắt đầu có hiệu lực từ năm 1970 và được khởi xướng bởi 5 cường quốc hạt nhân thời bấy giờ gồm: Hoa Kỳ, Liên Xô, Trung Quốc, Pháp và Anh, hiện có khoảng 190 quốc gia thành viên tham gia. Thỏa thuận này ràng buộc các quốc gia thành viên không sở hữu vũ khí hạt nhân phải cam kết không tìm cách sở hữu chúng. Hơn nữa, hiệp ước nhằm mục đích ngăn chặn sự phổ biến thêm của vũ khí hạt nhân, thúc đẩy việc giải trừ quân bị toàn diện, và tăng cường hợp tác quốc tế trong các dự án hạt nhân vì mục đích dân sự. Trung bình, một Hội nghị rà soát về hiệp ước này được tổ chức định kỳ 5 năm một lần.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026