LÁ CỜ EU LẠI ĐƯỢC TUNG BAY TRỞ LẠI TRƯỚC HẠ VIỆN HUNGARY
Đến trưa, nữ Chủ tịch Nghị viện mới nhậm chức đã đưa ra tuyên bố mang tính biểu tượng rõ nét nhất của mình. Là hành động chính thức đầu tiên trên cương vị mới, bà Ágnes Forsthoffer đã ra sắc lệnh rằng lá cờ Âu Châu (EU) một lần nữa phải được treo trước tòa Nhà Hạ viện Hungary. Người tiền nhiệm của bà, ông László Kövér, đồng sáng lập đảng Fidesz, đã từng ra lệnh hạ lá cờ xanh với những ngôi sao vàng này xuống từ nhiều năm trước.
Trong khoảng thời gian nghỉ giải lao ngay sau đó, chỉ thị của nữ Chủ tịch mới đã được thực thi. Bên ngoài, tại Quảng trường Kossuth nằm ngay trước tòa nhà Nghị viện, một bầu không khí lễ hội tưng bừng, nhộn nhịp tựa như một ngày hội chợ đã bắt đầu bao trùm.
Ngày thứ Bảy 9-5 vừa qua, đánh dấu một ngày trọng đại: ngày chuyển giao quyền lực sau thắng lợi áp đảo của đảng Tisza, trước đây vốn là đảng đối lập, trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary diễn ra vào ngày 12 tháng 4. Vào buổi sáng, các nghị sĩ mới đắc cử, trong đó hơn hai phần ba thuộc về đảng Tisza, đã lần đầu tiên xuất hiện trên cương vị mới tại các sảnh đường mang kiến trúc Gothic nằm bên bờ sông Danube ở Budapest.
Người chiến thắng trong cuộc bầu cử, ông Péter Magyar, đã xuất hiện cùng với ba người con trai của mình, những đứa trẻ mà ông hiếm khi có dịp gặp gỡ trong suốt nhiều tháng diễn ra chiến dịch tranh cử; một phần lý do là bởi mẹ của các cháu, bà Judit Varga, cựu Bộ trưởng Tư pháp dưới thời ông Viktor Orbán, vẫn giữ lòng trung thành với đảng Fidesz.
Ông Orbán thậm chí còn không xuất hiện
Chính bản thân ông Orbán, người đã nắm giữ cương vị Thủ tướng với quyền lực gần như tuyệt đối trong suốt hơn 16 năm qua, thậm chí còn chẳng buồn đến tham dự phiên họp tại Quốc Hội. Mặc dù vẫn còn giữ chức Chủ tịch đảng Fidesz, ông lại chọn phương án không nhận ghế nghị sĩ của mình tại Quốc Hội mới. Có ý kiến cho rằng ông muốn tránh tạo cơ hội cho người kế nhiệm mình, ông Péter Magyar, chĩa mũi dùi chỉ trích về phía ông trong mỗi phiên tranh luận, qua đó biến ông Orbán trở thành "bia đỡ đạn" hứng chịu mọi lời phê phán nhắm vào chính phủ tiền nhiệm.
Thay vào đó, trọng trách lãnh đạo nhóm nghị sĩ của đảng, và cũng đồng nghĩa với việc đảm nhận vị trí tuyến đầu trong các cuộc đấu tranh chính trị ngay tại Quốc Hội, đã được giao phó cho ông Gergely Gulyás, cựu Chánh Văn phòng Thủ tướng dưới thời ông Orbán. Ông Gulyás không chỉ hoàn toàn trong sạch, không vướng mắc bất kỳ cáo buộc tham nhũng nào, mà trước đây còn từng là một người bạn thân thiết của thủ lĩnh đảng Tisza, ông Magyar, trước khi ông Magyar dứt áo rời khỏi đảng Fidesz và vươn lên trở thành người đi đầu trong phong trào đối lập chống lại ông Orbán. Tổng thống Sulyok kêu gọi Hợp tác
Thái độ mà Hạ viện có thể mong đợi đã trở nên rõ ràng ngay trong ngày đầu tiên của kỳ họp. Tổng thống Tamás Sulyok, người được bầu vào chức vụ bởi đảng Fidesz của ông Orbán và là người mà ông Magyar đã nhiều lần kêu gọi từ chức, đã tuyên bố trong bài diễn văn khai mạc rằng, sau một chiến dịch tranh cử đầy gay gắt, nền chính trị cần phải trở về "môi trường tự nhiên của nó": "trong khuôn khổ của luật công." Ông chúc mừng ông Magyar về một "chiến thắng bầu cử chưa từng có tiền lệ" và chủ trương thúc đẩy "sự hợp tác mang tính xây dựng," đồng thời dẫn chứng công tác chuẩn bị cho kỳ họp khai mạc như một ví dụ điển hình.
Quả thực, trái với một số lo ngại, ông Sulyok đã không xử dụng bất kỳ chiến thuật trì hoãn nào nhằm cản trở hay ngăn chặn việc chuyển giao quyền lực cho Đảng Tisza. Tuy nhiên, đối với người chiến thắng trong cuộc bầu cử là ông Magyar, chừng đó vẫn chưa đủ. Ngay sau 3 giờ chiều, ông đã làm nên điều kỳ diệu: với 140 trên tổng số 199 phiếu bầu, ông đã được bầu làm Thủ tướng mới của Hungary, đánh dấu một cuộc chuyển giao quyền lực chính phủ trong hòa bình sang tay phe đối lập cũ, sau 16 năm cầm quyền gần như tuyệt đối của đảng Fidesz.
Tuy nhiên, ông Magyar đã tận dụng bài phát biểu của mình để một lần nữa thanh toán ân oán với chế độ cũ. Ông Magyar khẳng định rằng người dân mong muốn "không chỉ đơn thuần là một sự thay đổi chính phủ, mà là một sự thay đổi về hệ thống." Ông tuyên bố rằng mình không mong muốn cai trị, mà là phục vụ, "chừng nào việc đó còn mang lại lợi ích cho quốc gia." Thế nhưng, ông Magyar cũng tuyên bố rằng một sự khởi đầu mới đòi hỏi không chỉ sự hòa giải, mà còn cả trách nhiệm giải trình và sự đối đầu.
"Hãy từ chức trong tư thế ngẩng cao đầu!"
Lời thách thức này được nhắm thẳng vào Tổng thống Sulyok, người vào thời điểm đó đã ngồi vào vị trí dành cho khách mời trên khán đài. Ông Magyar nhắc lại yêu cầu Tổng thống Sulyok từ chức, một yêu cầu mà trước đó ông đã nhấn mạnh kèm theo lời đe dọa rằng, nếu yêu cầu này bị phớt lờ, ông sẽ xử dụng quyền lực từ thế đa số hai phần ba phiếu bầu của mình tại Quốc hội để loại bỏ khỏi chức vụ những trụ cột quyền lực cũ của ông Orbán, bao gồm Tổng Công tố viên cùng các Chủ tịch của Tòa án Hiến pháp, Tòa án Tối cao và Cơ quan Kiểm toán Nhà nước.
Tổng thống Sulyok đã đích thân cáo buộc ông Magyar rằng ông chưa bao giờ lên tiếng chống lại nạn tham nhũng và sự lạm dụng quyền lực. "Hãy từ chức trong tư thế ngẩng cao đầu, khi mà điều đó vẫn còn có thể thực hiện được," ông Magyar nói, khi trực tiếp hướng lời về phía Tổng thống Sulyok. Toàn bộ đất nước đã phải trả một cái giá đắt cho các chính sách của đảng Fidesz do ông Orbán lãnh đạo, ông Magyar tuyên bố, đồng thời tính toán mức độ thiệt hại mà người dân phải gánh chịu chỉ riêng từ nguồn quỹ của EU. Hungary đã trở thành "quốc gia tham nhũng nhất trong EU," ông lập luận; đất nước này không thể tiếp tục là nơi mà các hành vi sai trái lại không phải chịu bất kỳ hậu quả nào.
Trong tương lai, những sai phạm của giới tinh hoa quyền lực cũ sẽ được các thể chế độc lập điều tra, các thể chế dân chủ sẽ được củng cố, và Hungary sẽ một lần nữa hội nhập sâu rộng hơn với EU. Ông nhấn mạnh rằng mỗi cá nhân đều phải đối diện với trách nhiệm riêng của chính mình.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 12-5-2026
