TRANH CÃI LEO THANG:  TUYÊN BỐ CỦA ÔNG SELENSKYY GÂY CĂNG THẲNG NGOẠI GIAO

Nguồn: Lee Jae-myung / X, The Guardian, nif/red, ngày 5-10:  Một phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Selenskyy tại Liên Hợp Quốc đã châm ngòi cho một cuộc tranh cãi ngoại giao công khai với Nam Hàn. Tâm điểm của vấn đề là 2 binh sĩ Triều Tiên từng chiến đấu cho Nga, bị Ukraine bắt giữ và sau đó đã đến Nam Hàn.

Seoul yêu cầu lời xin lỗi

Theo tờ *The Guardian* của Anh, tuần trước, khi phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Selenskyy cho biết Ukraine đã gửi "2 tù binh Triều Tiên tới Hàn Quốc". Seoul đã phản ứng gay gắt: vào thứ Hai, Bộ Ngoại giao nước này đã triệu tập nhà ngoại giao cấp cao nhất của Ukraine tại Nam Hàn và yêu cầu một lời xin lỗi ở cấp chính phủ.

Hai người này bị quân đội Ukraine bắt giữ tại vùng Kursk của Nga vào tháng 1 năm 2025. Họ nằm trong số các binh sĩ được Triều Tiên khai triển để hỗ trợ Nga. Theo báo cáo, cả hai sau đó đều bày tỏ nguyện vọng muốn đến Nam Hàn. Vào tháng 7, ông Selenskyy và Tổng thống Nam Hàn Lee Jae-myung đã đồng ý giải quyết vấn đề này trên tinh thần tôn trọng "ý nguyện tự do" của các binh sĩ.

Tranh cãi về thỏa thuận bảo mật được cho là đã tồn tại

Theo phía Nam Hàn , Kyiew đã yêu cầu giữ kín thông tin về việc chuyển giao này. Phía Ukraine được cho là lo ngại vấp phải sự chỉ trích trong nước vì các tù binh này không được trao đổi lấy một "số lượng lớn" tù binh Ukraine. Tờ *The Guardian* đưa tin rằng Seoul đã đồng ý giữ bí mật vì lý do an ninh và ngoại giao.

Tranh cãi leo thang sau khi ông Selenskyy công khai vụ việc chuyển giao. Ông Lee tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Ukraine đã vi phạm "thỏa thuận bảo mật". Tuy nhiên, cố vấn của ông Zelenskyy là Dmytro Lytvyn sau đó đã bác bỏ điều này trên Facebook, khẳng định rằng không hề có thỏa thuận nào như vậy.

Văn phòng của ông Lee đã bác bỏ tuyên bố này. Theo tờ báo, hành động của Kiew đã gây tổn hại "nghiêm trọng" đến lòng tin giữa hai chính phủ. Bộ Ngoại giao Nam Hàn đã nói với nhà ngoại giao Ukraine rằng đã có một "thỏa thuận rõ ràng". Khi được hỏi liệu thỏa thuận này có được ghi lại bằng văn bản hay không, Bộ chỉ cho biết hai bên đã quyết định giải quyết vấn đề một cách bảo mật. Ông Lee đe dọa sẽ có thêm hành động

Sau đó, ông Lee đã tỏ thái độ cứng rắn hơn trên nền tảng X. Ông lưu ý rằng phía Ukraine ban đầu yêu cầu giữ kín thông tin nhưng sau đó lại gián tiếp ám chỉ Tổng thống Hàn Quốc là kẻ nói dối. "Chúng tôi bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc đối với Ukraine," ông Lee viết.

Vị chủ tịch đảng tuyên bố rằng nếu Kiew tiếp tục phủ nhận thỏa thuận và không đưa ra lời xin lỗi công khai, Nam Hàn sẽ thực hiện "các biện pháp tiếp theo". Ông không nêu rõ cụ thể những bước đi này sẽ bao gồm những gì.

Vụ tranh cãi này ảnh hưởng đến mối quan hệ vốn được định hình bởi sự ủng hộ có chừng mực kể từ khi Nga bắt đầu cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine. Nam Hàn đã lên án cuộc tấn công, tham gia các biện pháp trừng phạt của Tây phương và cam kết một gói viện trợ trị giá 100 triệu USD (khoảng 86 triệu Euro) vào tháng 7. Tuy nhiên, Seoul vẫn tiếp tục giữ lập trường không cung cấp vũ khí trực tiếp cho Kiew. Một nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ của ông Lee hiện đã kêu gọi xem xét lại "ngay lập tức" việc hỗ trợ cho Ukraine.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-2026  

THỦ TƯỚNG ĐỨC MERZ THĂM KIEW TRONG TÌNH THẾ NGUY HIỂM -TRƯỚC CÁC CUỘC TẤN CÔNG CỦA NGA 

Artikel von Malte Hupach/AFP/dpa:  Một máy bay không người lái (UAV) của Nga đã tấn công trong khi ông Friedrich Merz đang viếng thăm Kiew. Trước đó, Moscow đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp về việc ở lại thủ đô này.

Kiew trở thành mục tiêu tấn công của Nga trong chuyến thăm của thủ tướng Đức, Friedrich Merz (thuộc đảng CDU). Theo giới chức trách, ít nhất một chiếc UAV đã đánh trúng một cây cầu tại thủ đô Ukraine vào Chủ nhật (ngày 4 tháng 10).

Báo động khi ông Merz đến thăm: Nga tấn công Kiew

Thị trưởng Kiew, ông Vitali Klitschko, thông báo trên Telegram rằng "mặt đường của Cầu Bắc" đã bị trúng đạn. "Các lực lượng khẩn cấp đang trên đường tới hiện trường." Hiện chưa có thông tin ngay lập tức về thương vong.

Vụ tấn công xảy ra chỉ vài giờ sau khi vị chính trị gia này bất ngờ đến nơi. Ông Merz đã di chuyển đến Kiew bằng một chuyến tàu đặc biệt vào sáng hôm đó, bất chấp những cảnh báo rõ ràng từ Moscow.

Nga cảnh báo về "nguy cơ chết người" tại Kiew

Bộ Ngoại giao Nga trước đó đã kêu gọi người nước ngoài và các nhà ngoại giao rời khỏi Kiew vào thứ Bảy (ngày 3 tháng 10). Bất kỳ ai phớt lờ cảnh báo này sẽ tự đặt mình vào "nguy cơ chết người" do các cuộc không kích "quy mô lớn" của Nga.

Tình hình an ninh tại thủ đô Ukraine đã xấu đi nghiêm trọng trong thời gian gần đây. Trong vài ngày qua, Nga đã tấn công các mục tiêu bao gồm những cây cầu bắc qua sông Dnieper và các cơ sở năng lượng trọng yếu.

Ông Merz cam kết Đức sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine

Ngay khi đến nơi, ông Merz đã lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của Nga. Nga được cho là đang ném bom các thành phố, khu dân cư và nhà máy nhiệt điện ngay trước thềm mùa đông thứ năm của cuộc chiến. Ông mô tả các cuộc tấn công này là hành động "khủng bố".

Ông Merz đã đưa ra cam kết rõ ràng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Selenskyy: "Các bạn có thể tiếp tục tin tưởng vào sự giúp đỡ của chúng tôi," ông nói. Đồng thời, ông cảnh báo: "Nếu Nga không bị ngăn chặn, cỗ máy chiến tranh của họ sớm muộn gì cũng sẽ quay sang chống lại chúng ta." Đức có kế hoạch cung cấp hàng nghìn máy bay không người lái đánh chặn cho Ukraine

Tháp tùng Thủ tướng trong chuyến đi Kiew này, là Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche cùng 10 lãnh đạo doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực quốc phòng và năng lượng. Tại Kiew, ông Merz dự định cam kết sẽ sớm bàn giao hàng nghìn máy bay không người lái đánh chặn.

Các nỗ lực đẩy mạnh sản xuất vũ khí tầm xa cũng sẽ được tăng tốc. Để thực hiện điều này, một tỷ Euro từ nguồn ngân sách đã được phê duyệt trước đó sẽ được giải ngân.

Ngoài ra, 350 triệu euro cũng được dành riêng cho việc sửa chữa và khôi phục các nhà máy điện bị phá hủy. Đức đặt mục tiêu sử dụng khoản kinh phí này để ổn định nguồn cung năng lượng cho Ukraine trước thềm mùa đông sắp tới.

Ông Merz đặt niềm tin vào việc gây áp lực quân sự lên Moscow

Thông qua chuyến đi này, ông Merz muốn thể hiện sự ủng hộ kiên định của Đức đối với Ukraine. Bất chấp những ý kiến ​​chỉ trích ngày càng tăng liên quan đến các khoản viện trợ trị giá hàng tỷ Euro, chính phủ liên bang vẫn kiên định với lộ trình của mình.

Đồng thời, Thủ tướng cũng đặt niềm tin vào việc gây áp lực quân sự để buộc Nga phải bước vào đàm phán. Sau những nỗ lực ngoại giao không thành công gần đây, ông Merz nhận thấy một con đường chủ chốt phía trước: "Sự đoàn kết và sức mạnh vẫn là những điều kiện tiên quyết để đàm phán thành công với Moscow. 

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-2026    

 ĐẢNG CẦM QUYỀN THÂN TÂY PHƯƠNG ĐÃ CHIẾN THẮNG TRONG CUỘC BẦU CỬ TẠI LETTLAND

Nguồn tin RND/dpa, ngày 4-10:  Trong cuộc bầu cử quốc hội Lettland, cử tri đã đưa đảng của vị lãnh đạo chính phủ có quan điểm thân Tây phương trở thành lực lượng chính trị mạnh nhất, với động lực chính là những lo ngại về an ninh quốc gia và các vấn đề chính sách xã hội. Liên minh "United List" (Danh sách Thống nhất) của ông Andris Kulbergs đã giành chiến thắng tại quốc gia vùng Baltic , thành viên của EU và NATO,  với cách biệt lớn hơn dự kiến. Kết quả này cho thấy chính trị gia 47 tuổi này sẽ có thể tiếp tục lộ trình hiện tại và duy trì sự ủng hộ kiên quyết đối với Ukraine trước hành động gây hấn của Nga. Tuy nhiên, thành phần cụ thể của chính phủ tương lai tại quốc gia vùng Baltic này, nơi có chung đường biên giới với Nga và Belarus cùng dân số khoảng 1,9 triệu người, vẫn còn là điều chưa thể xác định ngay lúc này.

Ông Kulbergs mới chỉ tiếp quản chính phủ vào tháng 5, lãnh đạo một liên minh gồm 4 đảng thuộc phe bảo thủ và trung dung sau khi chính quyền tiền nhiệm sụp đổ vì tranh cãi liên quan đến các sự kiện về các máy bay không người lái. Các nhà khoa học chính trị hiện coi đây là "thời khắc quyết định" đối với ông Kulbergs. Ngay trong nội bộ đảng trung hữu của mình, nhiều người cũng cho rằng thành công trong cuộc bầu cử phần lớn là nhờ vào vị cựu doanh nhân này.

"Kulbergs là giải pháp"

Với kết quả kiểm phiếu từ gần như tất cả các điểm bỏ phiếu, "United List" – một liên minh bao gồm các nhóm đảng Xanh, đảng bảo thủ và các nhóm ủng hộ doanh nghiệp, dự kiến ​​sẽ giành được 42 trong tổng số 100 ghế tại Saeima (quốc hội). Điều này đồng nghĩa với việc số ghế đại diện của họ tại quốc hội tăng gần gấp 3 lần. Dù mới chỉ gia nhập quốc hội cách đây 4 năm, đảng này hiện đã đạt được kết quả bầu cử tốt nhất so với bất kỳ đảng nào tại Lettland kể từ khi đất nước giành lại độc lập từ Liên Xô vào năm 1991.

Trong phản ứng ban đầu, ông Kulbergs mô tả kết quả này là một sự thể hiện niềm tin mạnh mẽ từ cử tri. Ông cho biết kết quả này thể hiện mong muốn thay đổi của người dân Lettland, đặc biệt là sự quan tâm đến các vấn đề kinh tế và an ninh. Ông cũng biến điều này thành trọng tâm trong chiến dịch tranh cử của mình, với khẩu hiệu "Kulbergs là giải pháp". Với vóc dáng cao gần hai mét, vị lãnh đạo chính phủ này xây dựng hình ảnh một người hành động quyết liệt và thẳng thắn. Ông ủng hộ cách tiếp cận chú trọng mạnh mẽ vào doanh nghiệp và đặt mục tiêu chấn chỉnh tài chính quốc gia. Sự trỗi dậy của các lực lượng dân túy

Các lực lượng dân túy cũng đạt được những kết quả đáng kể. Đảng "Lettland First" đã vươn lên trở thành lực lượng mạnh thứ hai (giành được 17 ghế), xếp trên đảng "Sovereign Power" (14 ghế); tuy nhiên, cả hai đảng này đều không được kỳ vọng sẽ tham gia chính phủ. Các cam kết tranh cử của họ đặc biệt thu hút cử tri thuộc cộng đồng thiểu số gốc Nga, những người thường có quan điểm khác biệt so với đa số xã hội về nước láng giềng rộng lớn ở phía Đông.

Trong số 3 đối tác liên minh trước đây của ông Kulbergs, chỉ có 2 đảng giành được ghế trong quốc hội: đảng Liên minh Quốc gia (National Alliance) theo đường lối bảo thủ dân tộc (11 ghế) và đảng Thống nhất Mới (*Jaunā Vienotība*) theo đường lối bảo thủ tự do (7 ghế). Đảng Tiến bộ (Progressives) với khuynh hướng cánh tả (9 ghế) cũng sẽ có đại diện tại quốc hội, trở thành một trong 6 lực lượng chính trị hiện diện tại đây. Liên minh United List tuyên bố sẽ ưu tiên thảo luận về việc thành lập liên minh với các đối tác hiện tại của mình.

Máy bay Eurofighter của Đức bảo đảm an toàn cho cuộc bầu cử

An ninh và quốc phòng là những vấn đề trọng tâm trong chiến dịch tranh cử. Kể từ mùa xuân, Lettland liên tục phải đối mặt với tình trạng báo động do máy bay không người lái xâm nhập không phận trong bối cảnh cuộc chiến tại Ukraine đang diễn ra. Lo ngại về các mối đe dọa tiềm tàng từ trên không, Riga đã đề nghị các đồng minh NATO hỗ trợ đảm bảo an toàn cho cuộc bầu cử. Quân đội Đức (Bundeswehr) đã khai triển 4 chiếc  chiến đấu cơ Eurofighter tới Lettland.

Các vấn đề về chính sách xã hội và kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Do Lettland đang đầu tư mạnh cho an ninh, nguồn lực tài chính ở các lĩnh vực khác bị thiếu hụt. Hệ thống y tế đang gặp nhiều khó khăn, đồng thời đất nước cũng phải đối mặt với tình trạng di cư và già hóa dân số. Nhiều người dân phàn nàn về giá cả leo thang và mức lương thấp; nền kinh tế đang có dấu hiệu đình trệ.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-1026

VỤ THI HÀNH ÁN TỬ HÌNH VỚI CHRISTA PIKE BẤT THÀNH - NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ TÙ TỪ CHỨC

Nguồn DER SPIEGEL, ngày 3-10: Ông Frank Strada, người đứng đầu cơ quan quản lý nhà tù bang Tennessee và là nhân vật gây nhiều tranh cãi, đã xin từ chức, chỉ vài ngày sau vụ thi hành án tử hình bất thành đối với Christa Pike. Thống đốc Bill Lee đã công bố quyết định này vào thứ Bảy 3-10.

"Tôi trân trọng tinh thần sẵn sàng đặt lợi ích của người dân Tennessee lên hàng đầu trong giai đoạn khó khăn này của ông ấy," Thống đốc Lee phát biểu, theo một bản tin của tờ *New York Times*. "Tôi đã chấp thuận quyết định từ chức của ông ấy và ghi nhận cam kết của ông trong việc đảm bảo đảm quá trình chuyển giao quyền lãnh đạo diễn ra suôn sẻ."

Hiện chưa có thông tin về người kế nhiệm. Theo các nguồn tin, ông Strada dự kiến ​​sẽ rời nhiệm sở vào cuối tháng này. Thống đốc Lee đã tạm hoãn mọi vụ hành quyết trong tương lai và ra lệnh mở một cuộc điều tra độc lập về vụ thi hành án bất thành đối với Pike.

Vì "lợi ích tốt nhất" của bang Tennessee

Trong một tuyên bố, ông Strada cho biết việc ông từ chức là vì "lợi ích tốt nhất" của bang trong bối cảnh cuộc điều tra độc lập đang được tiến hành. Ông vẫn giữ quan điểm rằng cơ quan này đã tuân thủ đúng quy trình tiêm thuốc độc. Ông cũng khẳng định sẽ hợp tác với các điều tra viên. "Tôi muốn làm mọi cách có thể để tìm ra chính xác chuyện gì đã xảy ra," ông Strada nói.

Theo các luật sư, Pike vẫn trong tình trạng bất tỉnh và phải thở máy sau nỗ lực thi hành án bất thành. Các luật sư cho biết trong một văn bản gửi tòa án vào thứ Sáu rằng bà đã được đặt ống nội khí quản và đang được hỗ trợ hô hấp nhân tạo tại một bệnh viện ở Nashville.

Người phụ nữ 50 tuổi này dự kiến ​​sẽ bị tử hình bằng phương pháp tiêm thuốc độc vào tối thứ tư 30-9 (giờ địa phương). Tuy nhiên, theo thông tin từ giới chức trách, sau khi được tiêm hai liều thuốc Pentobarbital theo quy định, bà vẫn còn sống.

Được biết, Pike đang trong tình trạng nguy kịch kể từ sau vụ thi hành án bất thành. Các luật sư của bà cho biết nhân viên y tế đang nỗ lực cứu mạng bà và loại bỏ lượng thuốc Pentobarbital đã tiêm ra khỏi cơ thể.

Pike bị kết án tử hình vào năm 1996 vì tội sát hại Colleen Slemmer, 19 tuổi; bà mới 18 tuổi vào thời điểm gây án. Trong những năm gần đây, các luật sư của Pike ngày càng chú trọng vào những tổn thương tâm lý thời thơ ấu, tình trạng bệnh tâm thần và sự thay đổi của bà trong hơn ba thập niên bị giam giữ.

(Có sự trợ giúp của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-2026  

 BẦU CỬ SƠ BỘ TẠI GEORGIA (MỸ): AI DƯỜNG NHƯ ĐÃ TIẾT LỘ CÁCH CỬ TRI BỎ PHIẾU 

Nguồn DER SPIEGEL, ngày 4-10: Một nhà nghiên cứu từ Đại học Princeton tuyên bố đã chứng minh rằng một lỗ hổng trong hệ thống bỏ phiếu của bang Georgia có thể bị khai thác một cách có hệ thống bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Một bài viết trên Blog được đăng tải tháng trước bởi Max Springer, thuộc Trung tâm Chính sách Công nghệ Thông tin, đã khiến ủy ban bầu cử của bang phải tổ chức một cuộc họp khẩn cấp.

Springer khẳng định rằng, đối với cuộc bầu cử sơ bộ gần đây, ông đã xác định được thứ tự bỏ phiếu của 98,9% số phiếu tại các khu vực bầu cử được chọn. Ông đạt được kết quả này bằng cách kết hợp phân tích AI với các hồ sơ bỏ phiếu được công khai.

Ở bước tiếp theo, theo các báo cáo, trong một số trường hợp, người ta có thể xác định cá nhân nào đã bỏ một lá phiếu cụ thể, qua đó tiết lộ cách họ đã bỏ phiếu. "Tính bảo mật của lá phiếu hoàn toàn bị mất," Springer viết.

Nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân nằm ở phương pháp ẩn danh hóa phiếu bầu mà ông đánh giá là chưa thỏa đáng. Bỏ phiếu tại Georgia là một quá trình phức tạp, như tờ báo Anh *The Guardian* đã đưa tin: Cử tri thực hiện lựa chọn trên các máy bỏ phiếu màn hình cảm ứng, sau đó máy sẽ in ra phiếu bầu bằng giấy. Các phiếu bầu này được đưa vào máy quét để thực hiện giai đoạn kiểm phiếu cuối cùng.

Theo quy định, mỗi lá phiếu sẽ được gán một con số ngẫu nhiên, nhưng liệu thực tế có đúng như vậy không?

Khi lá phiếu được giải quyết, một hồ sơ kỹ thuật số ẩn danh sẽ được tạo ra; hồ sơ này chứa thông tin về các lựa chọn bỏ phiếu cũng như một con số trông có vẻ ngẫu nhiên. Hồ sơ này có thể được cung cấp khi có yêu cầu, một hệ thống được thiết kế để cho phép xác minh độc lập kết quả bầu cử mà không làm ảnh hưởng đến tính ẩn danh của cử tri. Theo lời kể của chính mình, Springer đã thu thập các hồ sơ này từ một số khu vực bầu cử để thực hiện thử nghiệm.

Tuy nhiên, Springer giải thích rằng con số đó chỉ *có vẻ* được gán ngẫu nhiên; trên thực tế, nó hoàn toàn không ngẫu nhiên chút nào. "Nếu tôi xào một bộ bài bằng cách lấy từng lá bài từ trên cùng rồi đặt vào giữa, trong khi vẫn thông báo chính xác cách tôi đang xào bài, thì bạn sẽ dễ dàng đánh bại tôi trong trò chơi Blackjack." Bằng cách sử dụng các tác nhân AI, ông nhận thấy việc giải mã thuật toán và xác định thứ tự tiếp nhận phiếu bầu trực tiếp là tương đối dễ dàng trong nhiều trường hợp, cụ thể là đối với 98,9% số phiếu tại 114 trong số 139 hạt được khảo sát. Con số này tương đương với 1,5 triệu phiếu bầu.

Theo Springer, AI còn có khả năng làm được nhiều hơn thế: nó có thể xác định danh tính những cá nhân đã đến điểm bỏ phiếu vào các thời điểm cụ thể, từ đó đối chiếu thời gian bỏ phiếu với cử tri tương ứng. Để thực hiện việc này, hệ thống đã sử dụng, cùng nhiều dữ liệu khác, các nhật ký bầu cử do nhân viên tại điểm bỏ phiếu ghi lại.

Springer cho biết việc liên kết cử tri với phiếu bầu đặc biệt dễ dàng trong những khoảng thời gian ít người bỏ phiếu, chẳng hạn như tại các khu vực bầu cử nhỏ hơn hoặc đối với những cử tri bỏ phiếu sớm vài ngày trước ngày bầu cử chính thức. Ví dụ, tại Hạt Heard, một trong những hạt nhỏ nhất của bang Georgia, việc này đã được thực hiện thành công đối với phần lớn trong số 650 cử tri bỏ phiếu sớm.

Thử nghiệm của Springer rõ ràng đang được xem xét nghiêm chỉnh tại Georgia: cả tờ *The Guardian* và cơ quan báo chí điều tra khu vực *The Current* đều đã đưa tin về một cuộc họp khẩn cấp của hội đồng bầu cử diễn ra trong tuần này. Tại cuộc họp, các bên đã thảo luận về việc AI giúp xác định danh tính cử tri dễ dàng hơn thông qua các mã số trên phiếu bầu như thế nào.

Ngoài ra, thông tin cũng được ghi nhận rằng Bộ trưởng Nội vụ bang Georgia, ông Brad Raffensperger, đã ra lệnh che bớt các con số trên hồ sơ phiếu bầu; đây là biện pháp giúp "khắc phục đáng kể" lỗ hổng nói trên. Tuy nhiên, các thành viên hội đồng đã không thể đạt được sự đồng thuận về việc xáo trộn thủ công các phiếu bầu trước khi đưa chúng vào máy quét.

(Có sự hỗ trợ củ AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-2026    

 IRAN KHẲNG ĐỊNH: CHỈ MỞ LẠI EO BIỂN HORMUZ SAU KHI CÁC ĐIỀU KIỆN CỦA THỎA THUẬN TẠM THỜI ĐƯỢC ĐÁP ỨNG

Nguồn DER SPIEGEL, ngày 4-10: Iran một lần nữa khẳng định lập trường về việc mở lại eo biển Hormuz: chính quyền nước này chỉ có ý định mở lại tuyến đường thủy vốn đóng vai trò then chốt đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ này sau khi 7 điều kiện trong thỏa thuận tạm thời đạt được với Mỹ hồi tháng 6 được đáp ứng. Theo hãng tin Nournews (có quan hệ với nhà nước Iran), Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã đưa ra tuyên bố này vào Chủ nhật 4-10.

"Phía Mỹ, dù tuyên bố khác trên truyền thông, gần đây đã gửi các đề nghị thông qua một bên trung gian. Tuy nhiên, họ cần hiểu rằng thời kỳ họ có thể trì hoãn quy trình và áp đặt các yêu cầu đơn phương đã chấm dứt," ông Ghalibaf phát biểu. "Eo biển Hormuz sẽ chỉ được mở lại khi bảy điều kiện của chúng tôi, dựa trên Bản ghi nhớ Islamabad, được thực hiện đầy đủ."

Nằm giữa Vịnh Ba Tư ở phía tây và Vịnh Oman, eo biển này là tâm điểm của cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, đồng thời đóng vai trò sống còn đối với thương mại dầu khí toàn cầu. Kể từ khi xung đột liên quan đến Iran bùng phát vào cuối tháng 2, Teheran phần lớn đã phong tỏa eo biển này và thường xuyên tấn công các tàu thuyền tại đây. Đáp lại, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Giá dầu toàn cầu đã tăng vọt do các lệnh phong tỏa này.

Mới đây, vào thứ Bảy 3-10, một tàu chở dầu thô được cho là đã bị tấn công gần mũi phía bắc của Oman. Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) trích lời thuyền trưởng, con tàu đã bị một vật thể lạ bắn trúng vào mạn trái. Toàn bộ thủy thủ đoàn được cho là vẫn an toàn. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, bất chấp lệnh phong tỏa, hoạt động xuất cảng dầu thô từ khu vực này đã quay trở lại mức gần bằng thời điểm trước chiến tranh. Một mặt, các nhà sản xuất dầu thô lớn hiện đang chuyển hướng vận chuyển sang các đường ống dẫn dầu và các cảng thay thế. Mặt khác, lưu lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz cũng tăng mạnh. 

Nguyên nhân là do Mỹ đã thực hiện thành công việc hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển này, trong khi hoạt động vận chuyển của Iran gần như bị đình trệ hoàn toàn. Mỹ trục xuất các thành viên phái đoàn Iran

Hai thành viên thuộc phái đoàn Iran, những người đã tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc gần đây tại New York, đã bị trục xuất khỏi Mỹ. Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Bảy 3-10, thông báo rằng 2 người Iran này đã phớt lờ yêu cầu rời khỏi đất nước.

Theo các báo cáo, 2 thành viên phái đoàn Iran này vẫn ở lại New York "một thời gian dài sau khi kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc kết thúc". Tuần trước, đại diện của Mỹ và Iran đã có cuộc gặp bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York. Theo tin từ trang tin Axios, một thành viên phái đoàn Iran đã rời đi vào tối thứ Sáu 2-10, trong khi thành viên còn lại rời khỏi đất nước vào sáng thứ Bảy.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-2026  

 VIỆC G7 XẢ KHO NHIÊN LIỆU DỰ TRỮ CHỈ CÓ THỂ GIÚP GIẢM GIÁ TRONG THỜI GIAN NGẮN. 

Nguồn DER SPIEGEL, ngày 3-10: Các nước G7 có kế hoạch xả 100 triệu thùng dầu thô và dầu Diesel, tương đương 15,9 tỷ lít, từ kho dự trữ của họ trong vòng 4 tháng tới. Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Samina Sultan, động thái này nhiều nhất cũng chỉ mang lại sự giảm bớt gánh nặng cho người lái xe trong một thời gian ngắn.

Chuyên gia đến từ Viện Kinh tế Đức (IW) ví việc xả kho dự trữ này như biện pháp hoàn thuế nhiên liệu, một giải pháp tình thế ("chiếc băng cá nhân") chỉ có tác dụng xoa dịu tạm thời: "Nó có thể làm giảm nhẹ tác động trong một thời gian, nhưng vấn đề cốt lõi vẫn còn đó."

Bà Sultan nói thêm rằng một yếu tố quan trọng đối với người lái xe là tỷ trọng dầu Diesel trong lượng dự trữ được xả ra, một chi tiết không được nêu cụ thể trong thông báo của G7. Tình hình tại eo biển Hormuz không chỉ hạn chế xuất cảng dầu mà còn cắt đứt sự kết nối của các nhà máy lọc dầu chủ chốt với thị trường thế giới.

Ngoài Đức, nhóm G7 còn bao gồm Mỹ, Anh, Pháp, Ý, Nhật Bản và Canada. Chủ tịch Ủy ban Âu Châu , bà Ursula von der Leyen và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng tham gia vào quá trình ra quyết định này. G7 cũng thông báo kế hoạch thảo luận về khả năng xả thêm nguồn cung dầu điesel trong những ngày tới.

Không có rủi ro đối với nguồn cung năng lượng

Tuy nhiên, bà Sultan lưu ý rằng để giá năng lượng bình ổn trở lại một cách bền vững, eo biển Hormuz cần phải được khai thông. Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), các tàu chở dầu lại tiếp tục bị tấn công tại khu vực này trong những ngày gần đây. Cơ quan này nhận định: "Nếu tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang và không còn tàu thuyền nào qua lại được nữa, thì lượng dự trữ này chỉ như muối bỏ bể."

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây sức ép buộc Âu Châu phải xả kho dự trữ. Ông cũng đe dọa sẽ ngừng xuất cảng dầu Diesel của Mỹ. Ông Trump muốn hạ giá nhiên liệu đang ở mức cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào đầu tháng 11. Đảng Xanh cũng chỉ trích gay gắt quyết định của G7 vì lý do này: "Chiến dịch tranh cử của ông Trump không phải là tình trạng khẩn cấp. Việc xả kho dự trữ này là một hành động thiếu khôn ngoan về mặt chính trị. EU đang tự làm mình trông có vẻ nhỏ bé và yếu kém," chuyên gia về chính sách năng lượng của Đảng Xanh, ông Michael Kellner, phát biểu với tờ *Der Spiegel*.

Hiện vẫn chưa rõ liệu con số 100 triệu thùng vừa được thống nhất có đại diện cho một đợt rút thêm từ kho dự trữ bên cạnh đợt xả kho đã được quyết định vào tháng 3 hay không. Vào thời điểm đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đề nghị mức xả lên tới 400 triệu thùng. Tuyên bố hôm thứ Sáu của G7 ghi nhận rằng 100 triệu thùng vừa được thống nhất là một phần trong việc thực hiện các cam kết trước đó, dù có "tính đến các trách nhiệm đã được hoàn tất". Theo IEA, cho đến nay đã có 325 trong tổng số 400 triệu thùng được xả ra. Như vậy, chỉ còn lại 75 triệu thùng chưa được xả theo quyết định hồi tháng 3.

Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Liên bang Katherina Reiche (thuộc đảng CDU) đang nỗ lực xua tan những lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Bà Reiche khẳng định hôm thứ Sáu rằng nguồn cung năng lượng không bị đe dọa bởi việc xả kho dự trữ này. Trong vòng bốn tháng, 100 triệu thùng (mỗi thùng 159 lít) sẽ được huy động thông qua nỗ lực phối hợp với IEA, trong đó một lượng lớn dầu Diesel sẽ được xả ra ngay trong 20 ngày đầu tiên. "Đồng thời, hệ thống luôn duy trì lượng dự trữ đầy đủ để đảm bảo an ninh nguồn cung." Vấn đề này được giám sát liên tục.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-10-2026