6 NGƯỜI IRAN ĐÃ THIỆT MẠNG TRONG CÁC CUỘC BIỂU TÌNH CHỐNG                                     KHỦNG HOẢNG KINH TẾ Ở IRAN

Tin: AR/pgr (afp, rtr, dpa) - Ban đầu, các cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa ở Teheran, nhưng hiện nay bạo lực đang leo thang ở nhiều nơi trên khắp Iran. Chính quyền đang đàn áp người biểu tình ngày càng mạnh tay hơn, đặc biệt là ở các vùng nông thôn.

Theo các báo cáo từ truyền thông Iran và các nhóm nhân quyền, một số người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình kéo dài nhiều ngày ở Iran. Số người chết hiện nay ít nhất là 6 người.

Các cuộc biểu tình bắt đầu cách đây 5 ngày ở Teheran. Ban đầu, chúng diễn ra ôn hòa. Hôm Chủ nhật 28, các tiểu thương đã tự phát biểu tình tại chợ điện thoại di động lớn nhất thủ đô. Nguyên nhân là do tình hình kinh tế tồi tệ, lạm phát cao và ảnh hưởng của biến động tỷ giá hối đoái.

Nhiều sinh viên của ít nhất 10 trường đại học trên cả nước đã tham gia cùng các tiểu thương biểu tình. Người dân ở nhiều thành phố khác cũng làm theo.

Bắt giữ, Xả súng, Đụng độ

Hãng thông tấn HRANA loan báo vào tối thứ Tư 31 tháng 12,  lực lượng an ninh được lệnh trấn đóng dày đặc ở một số thành phố. Trong một số trường hợp, đã xảy ra các vụ bắt giữ, xả súng và đụng độ.

Theo hãng tin Fars, 2 người đã thiệt mạng tại thành phố Lordegan thuộc tỉnh Shahar Mahall-Bakhtiari ở phía tây nam vào thứ Năm 1-1-2026, và 3 người khác thiệt mạng tại thành phố Asna thuộc tỉnh Lorestan lân cận. Đài truyền hình nhà nước trước đó đã đưa tin rằng một thành viên lực lượng an ninh đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình đêm qua tại thành phố Kuhdasht thuộc tỉnh Lorestan.

Tại Lordegan, những người biểu tình đã ném đá vào văn phòng thống đốc tỉnh, tòa thị chính, một nhà thờ Hồi giáo và các ngân hàng, theo Fars đưa tin. Các tòa nhà bị hư hại nghiêm trọng, và cảnh sát đã đáp trả bằng hơi cay. Cảnh sát đã bắt giữ một số người trong thành phố được mô tả là "những kẻ cầm đầu".

Tại Kuhdasht, theo Phó Thống đốc Said Purali, một thành viên 21 tuổi của lực lượng dân quân Basij đã "bị giết khi bảo vệ trật tự công cộng chống lại những kẻ bạo loạn", theo báo cáo của đài truyền hình nhà nước.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng, có liên hệ chặt chẽ với lực lượng dân quân Basij, đã cáo buộc những người biểu tình chịu trách nhiệm về cái chết của người này. Tuy nhiên, theo nhóm nhân quyền Hengaw, người biểu tình đã bị lực lượng an ninh giết chết.

Tại thành phố Hamedan ở miền tây Iran, người biểu tình đã đốt cháy một chiếc xe máy, theo hãng tin Tasnim. Được biết, đây là một nỗ lực bất thành nhằm đốt cháy một nhà thờ Hồi giáo. Tại Asna, một đồn cảnh sát đã bị người biểu tình tấn công, theo hãng tin Fars. Các cuộc biểu tình cũng diễn ra ở Marvdasht thuộc tỉnh Fars phía nam, theo các nhà hoạt động.

Tasnim cũng đưa tin rằng 30 người đã bị bắt giữ tại một quận của Teheran. Họ bị cáo buộc bị bắt vì vi phạm trật tự công cộng. Những người ủng hộ Shah, người bị lật đổ năm 1979, cũng xuống đường ở thủ đô, hô vang "Reza Shah, hãy yên nghỉ".

Những lời đe dọa và sự sẵn sàng đàm phán

Tổng chưởng lý Mohammed Mohammad Mohammad al-Assad đã đưa ra lời cảnh báo đối với những người biểu tình hôm thứ Tư 1-1-2026. Ông nói trên truyền thông nhà nước rằng các cuộc biểu tình ôn hòa nhằm đòi hỏi điều kiện sống tốt hơn là chính đáng. Tuy nhiên, "bất kỳ nỗ lực nào xử dụng các cuộc biểu tình kinh tế như một công cụ gây bất ổn, phá hoại tài sản công cộng, hoặc thực hiện các kịch bản do bên ngoài đất nước dàn dựng chắc chắn sẽ dẫn đến phản ứng pháp lý, thích đáng và dứt khoát."

Hôm thứ Năm 2 -1-2026, Tổng thống Massoud Peseshkyan đã chỉ thị chính phủ thực hiện các biện pháp để cải thiện tình hình kinh tế. "Từ quan điểm Hồi giáo," tổng thống nói tại một sự kiện được phát trên truyền hình nhà nước, "chúng ta sẽ xuống địa ngục nếu không giải quyết được vấn đề nhu cầu cơ bản của người dân." Chính phủ Iran đã tuyên bố sẽ đối thoại với đại diện của các công đoàn và doanh nghiệp.

Tại Iran, các trường học, ngân hàng và các cơ quan công cộng trên khắp cả nước vẫn đóng cửa vào thứ Tư theo lệnh của chính quyền. Việc đóng cửa được biện minh là biện pháp tiết kiệm chi phí sưởi ấm do thời tiết lạnh giá.

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, tất cả các trường đại học ở Teheran đã thông báo sẽ tổ chức các lớp học online trong tuần tới, với lý do thời tiết lạnh. Chính quyền không xác định được mối liên hệ nào với các cuộc biểu tình. Nhiệt độ ở Teheran hiện đang ở mức đóng băng, điển hình cho thời điểm này trong năm.

Tình trạng bất ổn diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với giới lãnh đạo ở Teheran: Nền kinh tế Iran, vốn đã suy yếu do hàng thập kỷ trừng phạt của Tây phương, đang chịu áp lực từ lạm phát cao, và các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc liên quan đến chương trình hạt nhân của chính phủ đã được tái áp dụng vào cuối tháng 9. Quốc gia này cũng tiếp tục gánh chịu hậu quả của các cuộc không kích của Israel và Mỹ hồi tháng 6.

Trump cảnh báo giới lãnh đạo Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa Iran bằng việc Mỹ can thiệp trở lại nếu giới lãnh đạo ở Teheran sử dụng bạo lực chống lại những người biểu tình ôn hòa. Nếu Iran bắn và giết người biểu tình, Mỹ sẽ đến giúp đỡ họ, Trump nói. Tổng thống Mỹ không nêu rõ ông định làm gì.

Quy mô các cuộc biểu tình hiện chưa đạt đến mức độ của các cuộc biểu tình quy mô lớn năm 2022, bùng phát sau cái chết của cô gái trẻ người Kurd Mahsa Amini trong khi bị cảnh sát giam giữ. Trong các cuộc biểu tình đó, hàng trăm người, bao gồm nhiều thành viên lực lượng an ninh, đã thiệt mạng. Hàng nghìn người bị bỏ tù. Một số người bị bắt đã bị hành quyết.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 3 -1-2026

  VỚI CUỘC KHẢO SÁT MỚI NHẤT: NGƯỜI ÂU CHÂU TIN RẰNG TRUMP MUỐN PUTIN THẮNG Ở UKRAINE

Nguồn: YouGov, Digi24 - Một cuộc khảo sát xuyên biên giới mới cho thấy cả sự mệt mỏi vì chiến tranh và sự ngờ vực sâu sắc về tính ổn định của bất kỳ nền hòa bình tiềm năng nào. Kết quả cho thấy những khác biệt đáng kể về hỗ trợ quân sự, đàm phán và vai trò của Hoa Kỳ, trong khi nỗi sợ hãi về một cuộc xung đột mới tiếp tục định hình dư luận trên khắp lục địa.

Khảo sát chính sách

Theo báo cáo YouGov European Political Monthly mới nhất, thái độ đã được khảo sát tại Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha và Ba Lan, với dữ liệu so sánh từ Vương quốc Anh. Cuộc khảo sát đánh giá quan điểm về các điều khoản hòa bình được đề nghị từ ​​Donald Trump, cũng như từ Anh, Pháp và Đức.

Đề nghị phổ biến nhất cũng là đề nghị phi thực tế nhất: Nga nên trả tiền cho việc tái thiết Ukraine.

Tỷ lệ ủng hộ ròng dao động từ +43 đến +67 ở tất cả các quốc gia được khảo sát, YouGov báo cáo.

Một điều kiện được chấp nhận rộng rãi khác là cho phép Ukraine theo đuổi tư cách thành viên EU, cùng với quyền tiếp cận ưu đãi tạm thời vào thị trường  Âu châu. Ý tưởng này xuất hiện trong cả kế hoạch của Mỹ và Âu châu và nhận được phản hồi tích cực ở tất cả các quốc gia.

Những lằn ranh đỏ vẫn còn đó.

Các điều kiện được đề nghị khác hầu như đều bị bác bỏ hoàn toàn. Chúng bao gồm việc loại trừ Ukraine khỏi NATO, việc Nga tái gia nhập G8, giới hạn quân đội Ukraine ở mức 600.000 binh sĩ, ân xá chung cho tất cả các bên, và cho phép Nga giữ lại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Theo YouGov, người Anh thể hiện sự phản đối mạnh mẽ nhất.

Người Đức nổi bật với sự phản đối đặc biệt mạnh mẽ đối với việc ân xá tội ác chiến tranh, với điểm số ròng là -53, so với mức độ phản đối thấp hơn đáng kể ở các quốc gia khác.

Theo khảo sát, người Ý luôn cởi mở hơn với sự thỏa hiệp so với những người  Âu châu khác.

Sự ủng hộ dành cho Ukraine

Sự ủng hộ cho chiến thắng của Ukraine vẫn cao ở một số khu vực của Âu châu . Khoảng 70% người được hỏi ở Vương quốc Anh, 66% ở Tây Ban Nha và 65% ở Ba Lan cho biết họ muốn Ukraine chiến thắng và coi kết quả rất quan trọng, theo YouGov. Tại Đức, con số này giảm xuống còn 54%, tại Pháp xuống còn 40%, và tại Ý chỉ còn 33%. Chỉ ở Vương quốc Anh, số người ủng hộ việc hỗ trợ Ukraine cho đến khi nước này đánh bại Nga nhiều hơn so với việc thúc đẩy đàm phán, ngay cả khi Moskau vẫn giữ lãnh thổ.

Sự thiếu tin tưởng vào Trump

Nhiều người Âu châu tin rằng Donald Trumpquas thiên vị Nga. Theo báo cáo của YouGov, từ 48 đến 52% số người được hỏi ở Vương quốc Anh, Pháp, Ý và Tây Ban Nha cho rằng, tổng thống Mỹ muốn Nga thắng. Tại Ba Lan, 37% có cùng quan điểm này.

Nỗi sợ hãi về một cuộc chiến tranh mới

Mặc dù mong muốn hòa bình, nhiều người nghi ngờ rằng Nga sẽ tuân thủ một thỏa thuận. Từ 45 đến 72% số người được hỏi tin rằng Moskau sẽ xâm lược Ukraine một lần nữa trong vòng một thập niên.

Ý kiến ​​trái chiều về việc điều động quân đội gìn giữ hòa bình của Âu châu và liệu Mỹ có thực hiện trách nhiệm của mình theo Điều 5 của NATO hay không, với những người được hỏi ở Anh hoài nghi nhất về độ tin cậy của Washington.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2 tháng 1 năm 2026

 UKRAINE ĐANG GIAM GIỮ 10.000 TÙ BINH NGA, NHƯNG MOSKAU CHỈ MUỐN NHẬN LẠI NHỮNG NGƯỜI NGA GỐC

Hàng nghìn binh sĩ Nga bị bắt trong cuộc chiến ở Ukraine vẫn còn đang bị giam giữ, cung cấp những thông tin hiếm hoi về cách Moskau tiến hành cuộc xung đột. Dữ liệu không chỉ làm sáng tỏ quy mô đầu hàng mà còn cả việc Nga ưu tiên ai trong các cuộc trao đổi tù binh.

Quy mô giam giữ

Kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược quy mô lớn, hơn 10.000 binh sĩ Nga đã bị Ukraine bắt giữ, theo dự án "Tôi muốn sống". Sáng kiến ​​này đã phân tích dữ liệu về tù binh chiến tranh và công bố số liệu thống kê toàn diện lần đầu tiên, theo báo cáo của Interfax-Ukraine.

Các tác giả giải thích rằng trong các cuộc đàm phán trao đổi, Nga thường xuyên yêu cầu trả lại những người Nga gốc từ vùng Moskau, cũng như từ Krasnodar và Perm.

Số lượng quân Nga đầu hàng Ukraine ngày càng tăng

Báo cáo cho thấy sự gia tăng đều đặn số lượng binh sĩ Nga đầu hàng theo thời gian. Chỉ riêng trong nửa đầu năm 2025, số lượng binh sĩ Nga bị bắt giữ nhiều hơn tổng số binh sĩ bị bắt trong cả hai năm 2022 và 2023 cộng lại. Vào thời điểm đó, trung bình mỗi tuần có từ 60 đến 90 binh sĩ đầu hàng. Tháng 8 năm 2024, con số này đạt cao điểm vào khoảng 350 người mỗi tuần. Kể từ tháng 6 năm 2023, Ukraine đã bắt giữ nhiều tù binh Nga hơn số binh sĩ Ukraine bị Nga bắt giữ.

Họ bị bắt ở đâu?

Hầu hết tù binh bị giam giữ ở các khu vực chiến sự phía đông và phía nam, bao gồm các vùng Pokrowsk vàBachmut thuộc tỉnh k, vùng Kursk của Nga và huyện Polohy thuộc tỉnh Saporischschja.

Năm 2025, số lượng chiến binh nước ngoài bị bắt giữ cũng tăng lên.

Theo dự án, gần 7% số tù binh là lính đánh thuê đến từ khoảng 40 quốc gia, với hai đến ba người đầu hàng mỗi tuần.

Những người bị bắt là ai?

Phần lớn tù binh là lính đánh thuê theo hợp đồng, trong khi sĩ quan cao cấp rất hiếm. Cấp bậc cao nhất được ghi nhận là Đại tá. Vào thời điểm bị bắt, độ tuổi của họ dao động từ 18 đến 65. Theo báo cáo, khoảng 76% là lính hợp đồng, bao gồm cả tân binh từ nhà tù và các công ty quân sự tư nhân.

Khoảng 19% là lính được huy động, và chỉ dưới 5% là lính thi hành quân dịch. Gần 1/4 cho biết họ bị ép buộc hoặc lừa gạt nhập ngũ quân sự.

Lịch sử tội phạm và hồi hương

Phân tích cho thấy 40% tù nhân có tiền án tiền sự, phổ biến nhất là trộm cắp, tội phạm ma túy, cướp, hành hung hoặc giết người. Trình độ học vấn thấp, chỉ có 7% có bằng đại học.

Hơn 6.000 tù nhân đã được hồi hương về Nga như một phần của các cuộc trao đổi. Hơn một nửa số cuộc trao đổi này diễn ra vào năm 2025.

Dự án cho biết họ biết ít nhất 237 cựu tù nhân đã thiệt mạng hoặc mất tích sau khi trở lại mặt trận.

Thành phần dân tộc trong các cuộc trao đổi cũng khác nhau. Mặc dù người Nga gốc chiếm 66% tổng số tù nhân, họ lại chiếm 83% số người được trả tự do, cho thấy rõ sự đối xử ưu ái của Moskau.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2 tháng 1 năm 2026

  CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI IRAN ĐANG HỒI CÁO CHUNG ? - CÁC CUỘC BIỂU TÌNH                                        NGÀY CÀNG GIA TĂNG CƯỜNG ĐỘ

Nhà khoa học chính trị Ali Fathollah-Nejad thảo luận về sự đàn áp người dân ở Iran, sự bất mãn ngày càng tăng của dân chúng và cơ hội thay đổi chính trị từ bên trong và bên ngoài. 

Trước tình hình kinh tế tồi tệ và sự sụp đổ của đồng tiền, các cuộc biểu tình lại bùng phát ở Iran. Những người dám xuống đường cần rất nhiều can đảm, hàng nghìn người, bao gồm cả tù nhân chính trị, đang chờ bị hành quyết trong các nhà tù của chế độ. Ali Fathollah-Nejad là một chuyên gia về đất nước này; với tư cách là một tác giả bài viết này, ông quan tâm, trong số những vấn đề khác, đến tác động của các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với triển vọng của người dân Iran.

Ông Fathollah-Nejad, theo báo cáo từ các tổ chức nhân quyền Iran và Tổ chức Ân xá Quốc tế, số vụ hành quyết ở Iran năm nay đã vượt quá 1.500. Tại sao chế độ lại giết hại nhiều người như vậy?

Đây là một diễn biến đáng lo ngại và là kỷ lục kể từ năm 1989. Trong nhiều năm, Iran luôn có tỷ lệ hành quyết cao nhất thế giới. Hành quyết luôn được xử dụng để đàn áp phe đối lập một cách tàn bạo và ngăn chặn sự bất đồng chính kiến. Tuy nhiên, năm nay, cũng có những vụ bắt giữ các học giả, nhà kinh tế chính trị và nhà xã hội học chỉ trích chính quyền. Sau cuộc chiến tranh 12 ngày giữa Iran và Israel, một đạo luật cũng được thông qua, tạo điều kiện dễ dàng hơn cho chính quyền tố cáo những người bất đồng chính kiến ​​Iran là gián điệp của Israel. Tội này có thể bị tử hình. Như vậy, chế độ đang phản ứng lại sự bất mãn rộng rãi của công chúng. Theo một cuộc khảo sát do văn phòng tổng thống Iran ủy nhiệm và công bố vài tuần trước, 92% dân số Iran không hài lòng với điều kiện sống trong nước và hoạt động của chính quyền. Nhiều người phải chịu cảnh thiếu nước và điện. Đồng thời, chính quyền lại ban hành một số quyền tự do nhất định. Ngày càng nhiều phụ nữ xuất hiện trên đường phố mà không đội khăn trùm đầu. Điều này nhằm mục đích giải tỏa căng thẳng dồn nén. Nhưng sự chia rẽ giữa nhà nước và xã hội là không thể đảo ngược.

Ông có thấy mối liên hệ nào với các vụ hành quyết hàng loạt các đối thủ chính trị năm 1988 không?

Trong cả hai trường hợp, đó đều là một bước ngoặt lịch sử. Năm 1988, chiến tranh giữa Iran và Iraq kết thúc. Ngày nay, Cộng hòa Hồi giáo Iran một lần nữa đứng trước ngã ba đường. Tình hình không còn có thể chịu đựng được đối với người dân. Chế độ đang suy tàn, và cuộc chiến 12 ngày chống lại Israel đã mở ra kỷ nguyên hậu Khamenei. Nhà lãnh đạo tối cao đã tự cố thủ trong hầm trú ẩn và mất đi quyền lực.

Về tác giả: Ali Fathollah-Nejad, ông sinh năm 1981, nhận bằng tiến sĩ tại Đại học SOAS ở London. Cuốn sách mới nhất của chuyên gia về Trung Đông, "Tây Phương phản bội các giá trị và lợi ích của mình như thế nào", với lời tựa của Natalie Amiri, được xuất bản bởi Aufbau Verlag.

Ông là người sáng lập và giám đốc của Trung tâm Trung Đông và Trật tự Thế giới (CMEG), một tổ chức cố vấn hoạt động dựa trên sự đóng góp tình nguyện, và giảng dạy tại Trường Hertie ở Berlin. Ảnh: Nassim Rad

Năm nay, ông đã xuất bản một cuốn sách về cách Tây phương đối xử với chế độ giáo sĩ Hồi giáo. Các lệnh trừng phạt đối với chế độ này đã được áp dụng từ năm 1979, nhưng tình hình nhân quyền vẫn không được cải thiện.

Các lệnh trừng phạt chưa bao giờ nhằm mục đích tăng cường nhân quyền. Chính sách trừng phạt có những mục tiêu khác. Ngay cả việc Iran xích lại gần lại Tây phương Tây, ví dụ như trong bối cảnh tranh chấp hạt nhân, cũng không dẫn đến việc giảm bớt căng thẳng cho xã hội dân sự. Ngược lại, chế độ này đã tăng cường đàn áp nội bộ sau sự xích lại gần này, tin rằng trong hoàn cảnh địa chính trị này, Tây phương  sẽ ít chỉ trích. Vào thời điểm thỏa thuận hạt nhân được ký kết, Iran đã nằm trong số các quốc gia có tỷ lệ hành quyết cao nhất thế giới.

Tây Phương đã thực hiện chính sách nhượng bộ, như ông đã viết.

Chính sách nhượng bộ nửa vời này có nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, có một mong muốn là đảm bảo sự ổn định ở các chế độ độc tài Trung Đông, điều này sẽ có lợi cho Tây phương. Tình hình chính trị nội bộ của các chế độ này chỉ là thứ yếu hoặc thứ ba. Với Iran, người ta cũng cho rằng chính sách xích lại gần nhau và làm ngơ có thể thúc đẩy sự thay đổi chính trị. Nhưng điều này lại trái ngược với thực tế và logic của các nhà cầm quyền độc tài: họ không muốn mở rộng không gian cho xã hội dân sự. Do đó, sự thay đổi thông qua thương mại và xích lại gần nhau đã thất bại trong chính sách đối với Iran.

Vào tháng 8, cơ chế "khôi phục trừng phạt", được quy định trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015, đã được khởi động, các lệnh trừng phạt cũ của Liên Hợp Quốc đã được khôi phục. 

Bước đi này cần được xem xét trong bối cảnh sự thất vọng ngày càng tăng của Âu châu đối với vấn đề hạt nhân và do sự ủng hộ của Iran đối với cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraine. Điều này chắc chắn thể hiện sự thay đổi hướng đi trong chính sách của Âu châu  đối với Iran.

Hình ảnh độc tài sắt máu của chế độ Iran đang bên bờ vực thẳm, tương lai, trong những ngày tới rồi sẽ ra sao?, đang còn chờ quyết tâm của người dân Iran và sự đoàn kết của xã hội dân sự với các thế lực đối lập can đảm, để lật đổ chế độ hà khắc và tàn bạo nhất thế giới. 

Chúc thành công trong năm mới 2026 đến với các người yêu chuộng tự do trên đất nước Iran. Tức nước phải vỡ bờ là qui luật tự nhiên, là bài học cho chế độ độc tài cộng an trị nhu ở VN hiện nay.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2 tháng 1 năm 2025

KYRYLO BUDANOW TRỞ THÀNH CHÁNH VĂN PHÒNG MỚI CỦA TỔNG THỐNG WOLODYMYR SELENSKYJ

Tin DER SPIEGEL: Sau vụ bê bối tham nhũng, ông Andriy Yermak đã từ chức người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine vào tháng 11. Giờ đây, Tổng thống Selenskyj đã bổ nhiệm người kế nhiệm: Kyrylo Budanow, cựu lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự thay thế vị trí này.

Kyrylo Budanow sẽ trở thành người đứng đầu mới của Văn phòng Tổng thống Ukraine. Tổng thống Wolodymyr Selenskyj đã thông báo vào thứ Sáu 2 tháng 1, ông đã đề nghị vị trí này cho cựu lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR).

"Giờ đây Ukraine cần tập trung hơn vào các vấn đề an ninh, phát triển lực lượng quốc phòng và an ninh Ukraine, và các cuộc đàm phán ngoại giao, và Văn phòng Tổng thống sẽ chủ yếu phục vụ để thực hiện những nhiệm vụ đó," Selenskyj viết trong một bài đăng trên mạng xã hội. Văn phòng Tổng thống sẽ ưu tiên những nhiệm vụ này. Budanow đặc biệt có kinh nghiệm trong các lĩnh vực này và có thể đạt được kết quả, Selenskyj viết. Ông Budanow, 39 tuổi, đã đứng đầu cơ quan tình báo quân sự từ năm 2020. Ông tuyên bố chấp nhận lời đề nghị của tổng thống.

Động thái này diễn ra sau khi cựu chánh văn phòng của Selenskyj, Andriy Yermak, bị cách chức. Ông buộc phải từ chức vào tháng 11 sau một vụ bê bối tham nhũng. Cho đến lúc đó, Yermak là cố vấn thân cận nhất của tổng thống Ukraine, và trên thực tế là người quyền lực thứ hai trong nước.

Ukraine, quốc gia đã tự vệ chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của Nga trong gần bốn năm, đã bị rung chuyển trong nhiều tuần bởi một vụ bê bối hối lộ vươn tới cấp cao nhất của chính phủ. Yermak cũng phải giải thích về hành động của mình trong bối cảnh này. Trước khi bị cách chức, các nhà điều tra từ cơ quan chống tham nhũng đã khám xét nơi cư trú của ông.

Ông Yermak đứng đầu văn phòng tổng thống từ tháng 2 năm 2020 và được coi là cánh tay phải của ông Selenskyj. Ông là nhân vật trung tâm trong các cuộc đàm phán đang diễn ra với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraine, dẫn đầu nhóm đàm phán của Ukraine trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Vũ Thái An người lính VNCH, ngày 2 tháng 1 năm 2026

  SỰ ỦNG HỘ DÀNH CHO JD VANCE VỚI TƯ CÁCH NGƯỜI KẾ NHIỆM TRUMP BỊ GIẢM ĐÁNG KỂ TRONG ĐẢNG CỘNG HÒA

Sự ủng hộ dành cho Phó Tổng thống J.D. Vance với tư cách người kế nhiệm tiềm năng của Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 đang giảm đáng kể trong đảng Cộng hòa. Dựa trên phân tích của Newsweek, các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự sụt giảm liên tục về mức độ phổ biến của Vance trong số các cử tri bảo thủ, đặt ra câu hỏi về vai trò của ông như người thừa kế tự nhiên của phong trào chính trị do Trump lãnh đạo tại White House.

Các con số đã nói lên tất cả. Theo một cuộc thăm dò gần đây của AtlasIntel được Newsweek trích dẫn, 46,7% đảng viên Cộng hòa muốn Vance tranh cử với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, Thống đốc Florida Ron DeSantis và các thành viên nổi bật khác của đảng. Con số này thấp hơn so với 54,6% mà Vance đạt được trong một cuộc khảo sát trước đó của AtlasIntel vào tháng 9 năm 2025. Chỉ trong ba tháng, sự ủng hộ dành cho Vance trong đảng đã giảm gần 10 điểm phần trăm.

Từ lâu, Vance được coi là ứng cử viên sáng giá nhất để lãnh đạo thế hệ tiếp theo của đảng Cộng hòa , nhờ mối quan hệ thân thiết với Trump và sự tập trung rõ ràng vào chương trình MAGA (Make America Great Again). 

Nhưng tình hình đã thay đổi: Dữ liệu gần đây cho thấy lợi thế của ông so với các ứng cử viên tiềm năng khác đã thu hẹp đáng kể, và nhận thức về khả năng lãnh đạo của ông trong đảng dường như không còn vững chắc như vài tháng trước.

Từ người thừa kế chính trị đến nhân vật gây tranh cãi

Theo Newsweek, sự phát triển này chủ yếu được giải thích bởi sự suy giảm nhiệt tình trong cử tri cốt lõi của đảng Cộng hòa, đặc biệt là những người tiếp tục ủng hộ các chính sách của Trump nhưng hoài nghi về những gương mặt mới ở vị trí lãnh đạo đảng. Trong các cuộc thăm dò, những nhân vật như Donald Trump Jr. và Ron DeSantis đang nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng, điều này đã thu hẹp khoảng cách với Vance kể từ đầu năm.

Sự suy giảm này dường như cũng liên quan đến vai trò hiện tại của ông trong chính quyền. Với tư cách là phó tổng thống, Vance đã phải đối mặt với một số chỉ trích nhắm vào chính quyền Trump, đặc biệt là về chính sách kinh tế và đấu đá chính trị ở Washington. Các nhà phân tích trao đổi với Newsweek cho rằng hình ảnh trước đây của ông, vốn được nhìn nhận là độc lập và mới mẻ, giờ đây lại gắn liền với sự tiếp nối hơn là sự đổi mới.

Tìm kiếm một hướng đi (mới)

Trong nội bộ Đảng Cộng hòa, việc mất lòng tin vào Vance đã làm dấy lên cuộc tranh luận về người nên lãnh đạo đảng sau kỷ nguyên Trump. Mặc dù tổng thống vẫn tiếp tục đóng vai trò trung tâm và không thể thách thức trong chính trường Mỹ, nhưng khả năng ông rời nhiệm sở sau năm 2028 đang buộc đảng phải chọn một nhà lãnh đạo mới. Vance từ lâu đã được xem là ứng cử viên tự nhiên, nhưng sự sụt giảm tỷ lệ ủng hộ của ông trong các cuộc thăm dò dư luận đang cho thấy những căng thẳng về tư tưởng và chiến lược trong nội bộ Đảng Cộng hòa.

Ý kiến ​​trái chiều về điểm này: Trong khi những cử tri bảo thủ nhất vẫn muốn một nhà lãnh đạo tuân thủ nghiêm ngặt theo lời lẽ của Trump, thì các đại diện khác của đảng lại đặt cược vào sự đổi mới để thu hút các nhóm cử tri mới. Trong bối cảnh này, sự sụt giảm tỷ lệ ủng hộ của Vance có thể tạo ra khoảng trống cho những nhân vật mới, đặc biệt là các nhà lãnh đạo khu vực và các thượng nghị sĩ trẻ tuổi, những người đang tự định vị mình cho cuộc bầu cử tiếp theo.

Tuy nhiên, nhiều đảng viên Cộng hòa vẫn tin rằng Vance có thể kế nhiệm Trump trong nội bộ đảng. Tên ông vẫn tiếp tục xuất hiện ở vị trí đầu trong nhiều cuộc thăm dò nội bộ, mặc dù với tỷ lệ chênh lệch nhỏ hơn đáng kể so với trước đây. Các chuyên gia đều đồng ý rằng Vance cần phải định hình lại hình ảnh của mình để lấy lại động lực đã mất: Ông phải thể hiện mình vừa là người bảo vệ di sản chính trị của Trump, vừa là một nhà lãnh đạo độc lập.

Ví dụ của Vance minh họa cách ảnh hưởng của Tổng thống Trump tiếp tục định hình động lực của Đảng Cộng hòa và chia rẽ cơ sở cử tri giữa lòng trung thành và mong muốn có một lãnh đạo mới. Sự sụt giảm mức độ nổi tiếng của Vance không chỉ đơn thuần là kết quả thăm dò; nó thể hiện những căng thẳng nội bộ của một đảng vẫn chưa tìm ra con đường đổi mới trong khi người lãnh đạo vẫn còn tại chức.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2 tháng 1 năm 2026

  CHÍNH TRỊ GIA ĐẢNG DÂN CHỦ CẢNH BÁO SELENSKYJ VỀ NHỮNG LỜI HỨA CỦA TRUMP: LÀ KHÔNG ĐÁNG TIN CẬY

Triển vọng về một thỏa thuận hòa bình khả thi giữa Mỹ, Ukraine và Nga đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Cốt lõi của thỏa thuận này là việc Ukraine có thể từ bỏ một phần khu vực Donbass để đổi lấy sự bảo đảm  an ninh từ phía Mỹ. 

Nhưng Philip H. Gordon, cựu cố vấn an ninh quốc gia của Phó Tổng thống Kamala Harris, lại cảnh báo về điều này. Trong một bài bình luận trên tờ New York Times, Gordon giải thích lý do tại sao, theo quan điểm của ông, những lời bảo đảm như vậy từ Tổng thống Mỹ Donald Trump khó có thể đáng tin cậy: “Bất kỳ lời bảo đảm an ninh nào mà Tổng thống Trump đưa ra đều hoàn toàn không đáng tin cậy.”

Những nghi ngờ về độ tin cậy của Trump

Theo Gordon, cho đến nay Trump vẫn chưa sẵn sàng đối đầu với Wladimir Putin về mặt quân sự. Bất chấp những lời đe dọa lặp đi lặp lại, Trump chưa bao giờ cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào về việc thực sự đối đầu với Nga. Ngược lại, khi làm tổng thống, ông đã giảm đáng kể sự hỗ trợ quân sự và tài chính cho Ukraine. Ông cũng chấp nhận các lời kể của Nga về cuộc chiến và đổ lỗi cho Ukraine về cuộc xung đột. Gordon nhấn mạnh trên tờ New York Times: “Nếu Trump thậm chí không giúp đỡ khi Ukraine đang bị xâm lược, tại sao ông ta lại làm điều đó sau này?”

Sự kiên nhẫn – ngay cả khi nói đến các cam kết của NATO

Gordon cũng nhắc lại lập trường của Trump về NATO. Ngay cả cam kết phòng thủ chung được ghi trong một hiệp ước quốc tế theo Điều 5 cũng chỉ ràng buộc đối với Trump nếu các đồng minh “thanh toán các khoản nợ của họ”. Ông ta thậm chí còn tuyên bố rằng ông ta sẽ để Nga thoát tội khi tấn công các thành viên NATO không thực hiện nghĩa vụ. Tư duy như vậy làm suy yếu bất kỳ uy tín nào của các bảo đảm tiềm năng cho Ukraine, Gordon tiếp tục.

Có chỗ cho những lời bào chữa

Một dự thảo thỏa thuận về cam kết an ninh với Ukraine, do Mỹ chuẩn bị, chỉ bao gồm một số kịch bản tấn công nhất định, tờ New York Times đưa tin. Do đó, Trump có thể viện dẫn các kẽ hở để từ chối hỗ trợ , ví dụ, nếu một cuộc tấn công “không đáng kể” hoặc “không kéo dài”. Gordon coi đây là một tín hiệu nguy hiểm: “Trump luôn tìm cớ để trốn tránh trách nhiệm của mình.”

Các yêu cầu thay thế thay vì bảo đảm 

Thay vì dựa vào những lời hứa khó kiểm chứng, Tổng thống Wolodymyr Selenskyjnên kiên quyết yêu cầu sự hỗ trợ cụ thể, Gordon khuyên. Điều này bao gồm, trong số những thứ khác, việc tiếp nhận các tài sản bị đóng băng của Nga trị giá hơn 200 tỷ đô la (khoảng 170 tỷ Euro), phần lớn được cất giữ ở Âu châu. Những khoản tiền này có thể được sử dụng để tái thiết Ukraine.

Một lựa chọn khác mà Gordon đề xuất là đầu tư của Mỹ. Sự hiện diện kinh tế mạnh mẽ hơn của Mỹ tại Ukraine có thể thúc đẩy sự ổn định và đồng thời tạo ra lợi ích hữu hình cho Hoa Kỳ trong an ninh của đất nước.

Đừng dựa vào những lời hứa về an ninh

Gordon mô tả mong muốn của Selenskyj về những bảo đảm an ninh đáng tin cậy là điều dễ hiểu, nhưng cảnh báo rằng những lời hứa như vậy có thể không hiệu quả dưới thời Trump và thậm chí có thể nguy hiểm. Hiện tại vẫn chưa rõ chính xác những bảo đảm này nên bao gồm những gì? – ngay cả theo chính Trump, cũng không có thời gian biểu cụ thể. Gordon kêu gọi tổng thống Ukraine tập trung hơn vào các biện pháp cụ thể để răn đe Nga trong tương lai.

Selenskyj yêu cầu bảo đảm dài hạn hơn

Sau cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tháng 12, Selenskyj tuyên bố trong một cuộc họp báo rằng Mỹ đã đề nghị Ukraine bảo đảm an ninh trong 15 năm với tùy chọn gia hạn. Tuy nhiên, ông nói rằng ông muốn một thời hạn dài hơn đáng kể và thậm chí đã nêu ra khả năng 30, 40, hoặc 50 năm trong cuộc thảo luận. Ông Trump đã đồng ý xem xét điều đó.

Theo một báo cáo của hãng thông tin Axios Mỹ, một phái đoàn quân sự cao cấp do Thứ trưởng Ngoại giao Dan Driscoll dẫn đầu đã trình bày với Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj một đề nghị mở rộng về bảo đảm an ninh tại Kiew vào tháng 11. Bên cạnh kế hoạch hòa bình 28 điểm, một văn kiện thứ hai cũng được trình bày, dựa trên Điều 5 của hiệp ước NATO..

Các cuộc đàm phán tiếp tục , kết quả không có gì chắc chắn

Những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp tục, mặc dù chưa có tiến triển quyết định nào được thực hiện. Đại diện của Ukraine, Hoa Kỳ và các quốc gia Âu châu đã cùng nhau làm việc trong những tuần gần đây về một kế hoạch hòa bình dự kiến ​​bao gồm các đảm bảo an ninh và một bản dự thảo 20 điểm.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj đã tuyên bố rằng một số phần của kế hoạch về cơ bản đã được hoàn thiện, nhưng những câu hỏi quan trọng, đặc biệt là về tương lai lãnh thổ của các khu vực tranh chấp, vẫn chưa được giải quyết.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2 tháng 1 năm 2026