TRUMP CẢNH BÁO TÒA TỐI CÁO VỀ PHÁN QUYẾT BẤT LỢI ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH THUẾ QUAN - SẼ ĐƯA ĐẾN HỔN LOẠN HOÀN TOÀN

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai 12-1, đã cảnh báo Hoa Kỳ nên chuẩn bị cho sự hỗn loạn nếu Tòa án Tối cao bác bỏ quyền áp thuế của ông. Ông tuyên bố rằng sẽ là “hỗn loạn hoàn toàn” đối với chính quyền trong việc hoàn trả hàng tỷ đô la thu được theo các biện pháp thương mại của ông. Trump viết trên mạng xã hội rằng việc hoàn trả có thể gần như bất khả thi vì số tiền quá lớn đến mức có thể mất nhiều năm để xác định “ai, khi nào và ở đâu” phải được trả.

Trump đã nhiều lần đưa ra cảnh báo trước phán quyết sắp tới của tòa án, lập luận trong nhiều ngày rằng chính quyền sẽ gặp khó khăn lớn trong việc đảo ngược thuế quan nếu các thẩm phán kết luận rằng ông thiếu thẩm quyền để đơn phương áp đặt nhiều loại thuế đó. Trong thông điệp mới nhất của mình, ông lại một lần nữa gợi ý rằng việc hoàn trả có thể “không khả thi”.

Tổng thống đã đăng tải: “Số tiền thực tế mà chúng ta sẽ phải hoàn trả nếu Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra phán quyết chống lại Hoa Kỳ về vấn đề thuế quan vì bất kỳ lý do gì sẽ lên tới hàng trăm tỷ đô la, và con số đó thậm chí còn chưa bao gồm khoản ‘bồi thường’ mà các quốc gia và công ty sẽ yêu cầu cho các khoản đầu tư mà họ bỏ ra để xây dựng nhà máy, cơ sở sản xuất và trang thiết bị nhằm tránh phải trả thuế quan. Khi tính cả những khoản đầu tư đó, chúng ta đang nói đến hàng nghìn tỷ đô la! Sẽ là một sự hỗn loạn hoàn toàn và hầu như không thể nào đất nước chúng ta có thể trả được. 

Bất cứ ai nói rằng vấn đề này có thể được giải quyết nhanh chóng và dễ dàng đều đang đưa ra câu trả lời sai, không chính xác hoặc hoàn toàn hiểu sai về vấn đề rất lớn và phức tạp này. Có thể là không thể, nhưng nếu có thể, số tiền sẽ rất lớn đến mức sẽ mất nhiều năm để xác định tổng số tiền liên quan và thậm chí cả việc ai cần được trả tiền, khi nào và ở đâu. Hãy nhớ: Khi nước Mỹ tỏa sáng, thế giới cũng tỏa sáng. Nói cách khác, nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết chống lại chúng ta, thế giới sẽ rơi vào tình huống khó khăn và phức tạp hơn nhiều so với những gì chúng ta có thể tưởng tượng.” 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-1-2026

ĐỨC VÀ ẤN ĐỘ TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC 

Nguồn pgr/AR (dpa, afp, rtr) - Thủ tướng Merz gặp Thủ tướng Modi tại Ấn Độ. Trọng tâm của cuộc hội đàm là mở rộng quan hệ kinh tế, hợp tác quốc phòng và một hiệp định thương mại tự do khả thi giữa EU và Ấn Độ.

Khi bắt đầu chuyến thăm Ấn Độ kéo dài 2 ngày, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã được Thủ tướng Narendra Modi đón tiếp tại quê nhà của ông. Tại thành phố Ahmedabad, hai người đã đến thăm một địa điểm hoạt động ban đầu của anh hùng dân tộc Mahatma Gandhi.

"Niềm tin kiên định của ông vào sức mạnh của tự do và phẩm giá của mỗi con người tiếp tục truyền cảm hứng cho chúng ta," Thủ tướng viết trong sổ lưu niệm của Ashram, một trung tâm thiền định nơi Gandhi sống từ năm 1918 đến năm 1930. "Di sản nhân đạo này gắn kết người Ấn Độ và người Đức như những người bạn trong một thế giới ngày nay có lẽ cần đến những lời dạy của Gandhi hơn bao giờ hết." Nhà hoạt động hòa bình Gandhi đã lãnh đạo Ấn Độ giành độc lập thông qua kháng chiến bất bạo động chống lại ách cai trị thực dân của Anh.

Sau đó, Modi và Merz cùng đi trên một chiếc xe đến lễ hội thả diều truyền thống, đánh dấu sự chuyển giao từ mùa đông sang mùa hè, nơi hàng ngàn chiếc diều giấy được thả bay. Chỉ sau đó, các cuộc đàm phán chính trị mới bắt đầu.

Các đường phố của thành phố với tám triệu dân được trang trí bằng những bảng quảng cáo lớn có hình ảnh của Merz và Modi để chào đón Thủ tướng. Việc Modi tiếp đón người đứng đầu chính phủ Đức tại quê hương mình được xem là một dấu hiệu của sự kính trọng đặc biệt.

Tuy nhiên, Merz không phải là vị khách cấp cao đầu tiên đến đây. Kể từ khi nhậm chức vào năm 2014, Modi đã tiếp đón, trong số những người khác, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại thành phố có ý nghĩa đặc biệt này đối với ông.

Ấn Độ có mối quan hệ mật thiết với Nga. Cuộc đàm phán giữa Merz và Modi tập trung vào việc mở rộng quan hệ kinh tế và hợp tác quốc phòng. Tuy nhiên, chủ đề khó khăn nhất có thể là Nga.

Ấn Độ duy trì mối quan hệ chặt chẽ với cả các đối tác phương Tây và giới lãnh đạo ở Moskau. Mới tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đến thăm New Delhi, nơi Thủ tướng Modi đã đón tiếp ông tại phi trường bằng một cái ôm nồng ấm. Quốc gia Nam Á này nhận một phần lớn dầu mỏ từ Nga, và Nga xử dụng doanh thu này để tài trợ cho cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine.

Không giống như hầu hết các quốc gia khác tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Ấn Độ đã không lên án cuộc xâm lược của Nga. Mặt khác, Modi, với mối quan hệ thân thiết với Putin, có thể đóng góp vào các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Ông Merz có khả năng sẽ thảo luận tất cả những điều này với Modi.

Tăng cường hợp tác trong các dự án vũ khí

Đức và Ấn Độ dự định mở rộng hợp tác trong lĩnh vực vũ khí. Một tuyên bố về ý định tương ứng từ các bộ quốc phòng đã được ký kết tại Ahmedabad. Ban đầu, chưa có hợp đồng cụ thể nào được ký kết cho các dự án.

Tuy nhiên, Ấn Độ có kế hoạch chế tạo 6 tàu ngầm trị giá 8 tỷ euro tại Mumbai với sự hợp tác của công ty Thyssenkrupp Marine Systems (TKMS) của Đức. Việc ký kết một thỏa thuận tương ứng dự kiến ​​sẽ diễn ra trong thời gian ngắn và có thể là bước đệm cho sự hợp tác sâu rộng hơn.

Theo số liệu thống kê mới nhất từ ​​Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Ấn Độ là nước nhập cảng vũ khí lớn nhất thế giới. Từ năm 2019 đến năm 2023, nước này vẫn nhập cảng 36% vũ khí từ Nga – mặc dù con số này đang giảm dần. Do đó, xuất cảng vũ khí của Đức sang Ấn Độ cũng có thể giúp giảm sự phụ thuộc của nước này vào Nga.

Nhiều thỏa thuận giữa Đức và Ấn Độ

Tổng cộng 27 thư bày tỏ ý định và tuyên bố đã được ký kết bên lề các cuộc đàm phán giữa ông Merz và ông Modi, cũng như với nhiều công ty từ cả hai nước. Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang Đức đã đồng ý hợp tác với Bộ Mỏ Ấn Độ về khoáng sản trọng yếu. Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Liên bang Đức đang lên kế hoạch thành lập một trung tâm đổi mới xuất sắc với đối tác Ấn Độ về trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, siêu máy tính và kỹ nghệ pin, cũng như mở rộng các chương trình trao đổi và học tập.

Liên đoàn Khúc côn cầu Đức và Liên đoàn Khúc côn cầu Ấn Độ dự định tăng cường hợp tác trong phát triển thanh thiếu niên. Bộ Y tế Liên bang Đức, mặt khác, đã ký một thỏa thuận về việc tuyển dụng các chuyên gia Ấn Độ trong lĩnh vực y tế.

Việc tuyển dụng lao động lành nghề từ Ấn Độ đã được các chính phủ trước đây thúc đẩy. Theo Cơ quan Việc làm Liên bang, số lượng người Ấn Độ làm việc tại Đức và đóng bảo hiểm xã hội đã tăng từ dưới 25.000 lên khoảng 170.000 trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2025. Với gần 60.000 sinh viên, Ấn Độ cũng là nhóm sinh viên quốc tế lớn nhất tại Đức.

Hiệp định thương mại tự do có thể được ký kết ngay vào cuối tháng Giêng?

Trong số các đối tác thương mại của Đức, Ấn Độ hiện chỉ xếp thứ 23. Một hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh Âu châu và Ấn Độ có thể mang lại sự thúc đẩy đáng kể. Các cuộc đàm phán về hiệp định này đã bắt đầu từ 18 năm trước và sau đó bị đình chỉ trong vài năm.

Thủ tướng Merz bất ngờ tuyên bố rằng ông cho rằng EU và Ấn Độ có thể ký kết một hiệp định thương mại tự do theo kế hoạch ngay vào cuối tháng này. "Chủ tịch Ủy ban Âu châu và Chủ tịch Hội đồng Âu châu sẽ đến thăm Ấn Độ vào cuối tháng này và nếu thỏa thuận được hoàn tất vào thời điểm đó, họ cũng sẽ ký kết", ông Merz cho biết. “Họ chắc chắn sẽ đạt được những tiến bộ đáng kể hơn nữa trong việc hiện thực hóa thỏa thuận thương mại tự do này.”

Cho đến nay, các cuộc đàm phán dự kiến ​​sẽ không kết thúc cho đến cuối năm. Tuy nhiên, sau các cuộc “đàm phán rất căng thẳng” giữa ông Merz và ông Modi, theo các nguồn tin từ chính phủ Đức, “kỳ vọng rất cao” rằng một thỏa thuận thực sự có thể được ký kết vào cuối tháng Giêng 2026.

Áp lực thuế quan ngày càng tăng của Mỹ đối với Ấn Độ cũng được coi là một lý do cho động lực mới này. Không nêu đích danh các quốc gia như Mỹ hay Trung Quốc, ông Merz cho biết “sự hồi sinh của chủ nghĩa bảo hộ đáng tiếc” đặc biệt gây thiệt hại cho Đức và Ấn Độ. Do đó, hợp tác chặt chẽ hơn là điều cần thiết.

Đối với EU, việc ký kết với Ấn Độ, sẽ là một thành công lớn khác, sau khi đạt được thỏa thuận EU-Mercosur với các nước Nam Mỹ vào tuần trước.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày  14-1-2026

WADEPHUL TIN TƯỞNG VÀO MỘT GIẢI PHÁP VỀ GREENLAND TỪ NATO 

Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul (CDU) bày tỏ sự tin tưởng vào một giải pháp dựa trên NATO cho vấn đề Greenland sau cuộc gặp với ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Đề cập đến những lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc chiếm đóng bằng bạo lực hòn đảo Bắc Cực, Wadephul nói tại Washington hôm thứ Hai12-1,   ông "không có dấu hiệu nào cho thấy điều này đang được xem xét một cách nghiêm chỉnh."

Wadephul tiếp tục nói rằng NATO có chung lợi ích trong việc giải quyết các vấn đề an ninh ở khu vực Bắc Cực. Liên minh hiện đang phát triển các đề nghị cụ thể về vấn đề này. "Sự sẵn sàng thảo luận các vấn đề này trong khuôn khổ NATO, tất nhiên, là phổ quát, và Đức cũng sẽ cố gắng đóng góp," Bộ trưởng Ngoại giao nhấn mạnh.

Wadephul cũng hoan nghênh các cuộc đàm phán dự kiến ​​giữa chính phủ Đan Mạch và Mỹ trong tuần này. Ông "hoàn toàn không nghi ngờ gì rằng những cuộc đàm phán này sẽ diễn ra trong một bầu không khí thân thiện và hợp tác."

Chính trị gia thuộc đảng CDU cũng bác bỏ cách giải thích rằng Mỹ đã từ bỏ sự đồng thuận của Tây phương về các giá trị dưới thời Trump. Ông Wadephul nhấn mạnh rằng Mỹ "đứng về phía Âu châu " trong NATO và "hoàn toàn cam kết bảo vệ luật pháp và tự do ở thế giới Tây phương". Ông tiếp tục: "Điều đó hoàn toàn không có gì phải nghi ngờ, và tôi khuyên chúng ta, những người Âu châu, không nên đặt câu hỏi về những điều mà ở Washington không bị đặt câu hỏi."

Các chủ đề thảo luận khác với ông Rubio bao gồm Iran, Ukraine và tình hình ở Venezuela. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết cả hai nhà ngoại giao hàng đầu đều đồng ý, rằng Venezuela "không nên tiếp tục là trung tâm cho các hoạt động của kẻ thù của chúng ta trên toàn thế giới" và Iran không được phép sở hữu hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Trong bối cảnh này, ông Wadephul ủng hộ việc EU áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn đối với Iran.

Sau đó, ông Wadephul dự kiến ​​sẽ gặp Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres tại New York.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-1-2026

 UKRAINE CẤP QUYỀN KHAI THÁC LITHIUM CHO CÁC NHÀ ĐẦU TƯ LIÊN KẾT VỚI MỸ 

Nguồn (peng/Reuters) - Melbourne. Năm ngoái, Tổng thống Mỹ Trump đã gây áp lực buộc Ukraine đạt được thỏa thuận về khai thác tài nguyên khoáng sản. Một người bạn thân của ông Trump, hiện đang tham gia tích cực vào dự án khai thác mỏ Lithium đầu tiên.

Ukraine đã cấp quyền khai thác mỏ Lithium Dobra cho một nhóm nhà đầu tư có quan hệ mật thiết với Trump. Chính phủ Ukraine đã cấp quyền phát triển khu vực Dobra ở vùng Kirovohrad miền trung cho Dobra Lithium Holdings, Thủ tướng Yulia Svyrydenko thông báo hôm thứ Hai12-1, qua  nhắn tin  trênTelegram.

Theo thỏa thuận chia sẻ sản xuất, công ty này sẽ phát triển một trong những mỏ Lithium lớn nhất của Ukraine và chia sẻ việc khai thác với nhà nước Ukraine. Các công ty TechMet và Rock Holdings đứng sau dự án này. Theo công ty tài chính phát triển DFC của Mỹ, TechMet được chính phủ Mỹ hỗ trợ. Theo một báo cáo trên tờ New York Times, tỷ phú Ronald S. Lauder, một người bạn thân của Tổng thống Mỹ Donald Trump thòi đại học, nằm trong số các nhà đầu tư.

Theo lời kêu gọi của Trump, Ukraine đã ký một thỏa thuận về nguyên liệu thô vào năm ngoái, cho phép Mỹ được ưu tiên khai thác các nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine. Nguồn vốn từ một quỹ đầu tư chung dự kiến ​​sẽ được chuyển vào công cuộc tái thiết Ukraine.

Việc đấu thầu dự án Lithium đã được khởi động vào tháng 8-2025. Đây được coi là dự án đầu tiên thuộc quỹ đầu tư chung với Mỹ.

Lithium là một kim loại quan trọng được xử dụng, trong số những ứng dụng khác, trong pin điện thoại di động và ô tô điện. Dự án mới được công bố dự kiến ​​sẽ thu hút đầu tư ít nhất 179 triệu đô la. Việc trao thầu diễn ra trong bối cảnh Ukraine đang tìm kiếm các khoản đầu tư có thể chịu được rủi ro chiến tranh. Điều này được coi là một phép thử quan trọng để xem liệu vốn Tây phương có thể chảy vào nền kinh tế bị tàn phá bởi chiến tranh của đất nước hay không ?. Nó cũng nhằm mục đích làm sâu sắc thêm mối quan hệ với Washington.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-1-2026

TRƯỚC VIỆC CHÍNH PHỦ MỸ TẤN CÔNG ĐỨC BẰNG VIDEO – BÀ WARKEN BÀ ÔNG LAUTERBACH ĐÁP TRẢ

Một cuộc tấn công kỳ lạ từ phía Mỹ và một phản hồi rõ ràng: Bộ trưởng Y tế Đức Nina Warken đã bác bỏ những cáo buộc từ ông Robert F. Kennedy Jr., liên quan đến đại dịch Virus Corona. "Những tuyên bố của Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ là hoàn toàn vô căn cứ, sai sự thật và cần phải bị bác bỏ," chính trị gia thuộc đảng CDU này đã tuyên bố.

Trước đó, Kennedy Jr. đã cáo buộc chính phủ Đức trong một Video về việc coi thường quyền tự quyết của bệnh nhân. Ông cũng tuyên bố đã viết một lá thư cho bà Warken. Ông gọi đích danh bộ trưởng, và trong một bài đăng được công bố vào thứ Bảy 11-1, trên nền tảng này, ông đã viết sai chính tả tên bà là "Workin". Trong thư trả lời, bộ trưởng cũng không viết sai chính tả tên của Kennedy, nhưng nói thêm rằng bà rất sẵn lòng giải thích quan điểm của mình với ông này môht cách "trực tiếp".

Vào Chủ nhật 11-1, Kennedy Jr. đã đăng lại thông điệp của mình, bao gồm cả Video, lần này với cách viết đúng tên của bà Warken. Bài đăng ngày hôm trước không còn truy cập được; rõ ràng là nó đã bị xóa.

Ông Kennedy Jr. cho biết trong video (giống hệt nhau trong cả hai bài đăng) rằng ông đã biết được "hơn 1.000 bác sĩ người Đức và hàng nghìn bệnh nhân của họ" hiện đang bị truy tố và trừng phạt vì đã cấp phép miễn trừ đeo khẩu trang và tiêm vắc-xin COVID-19 trong đại dịch. "Các báo cáo từ Đức cho thấy chính phủ đang coi thường quyền tự chủ của bệnh nhân và hạn chế khả năng đưa ra quyết định y tế theo niềm tin của riêng người dân."

Bà Warken nhận được sự ủng hộ từ ông Lauterbach.

Bà Warken phản bác: "Trong đại dịch virus Corona, chưa bao giờ có nghĩa vụ buộc các bác sĩ phải tiêm vắc-xin COVID-19. Bất cứ ai chọn không tiêm vắc-xin vì lý do y tế, đạo đức hoặc cá nhân đều không phạm tội và cũng không phải đối mặt với bất kỳ hình phạt nào." Không có lệnh cấm hành nghề hay phạt tiền nào đối với việc không tiêm vắc-xin. "Việc truy tố hình sự chỉ xảy ra trong các trường hợp gian lận và làm giả, chẳng hạn như cấp giấy chứng nhận tiêm chủng giả hoặc giấy chứng nhận miễn trừ đeo khẩu trang giả."

Người tiền nhiệm của bà Warken tại đảng SPD, ông Karl Lauterbach, đã lên tiếng bảo vệ bà. Ông đã viết trên Twitter gửi cho vị bộ trưởng "đáng kính" của Mỹ, nói rằng ông ta nên "giải quyết các vấn đề y tế ở đất nước mình. Tuổi thọ ngắn, chi phí y tế rất cao, hàng chục nghìn người chết vì ma túy và nạn nhân bị giết hại. Ở Đức, các bác sĩ không bị chính phủ trừng phạt vì cấp giấy chứng nhận giả. Tòa án của chúng tôi độc lập."

Kennedy Jr. cáo buộc chính phủ Đức vi phạm "mối quan hệ thiêng liêng giữa bác sĩ và bệnh nhân" và cảnh báo rằng các bác sĩ trong một hệ thống như vậy sẽ trở thành "người thi hành chính sách nhà nước". Ông được coi là một nhân vật gây tranh cãi đặc biệt trong nội các của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cháu trai của cựu Tổng thống Mỹ John F. Kennedy đã gieo rắc nghi ngờ về vắc-xin, lan truyền các thuyết âm mưu và gây chú ý với những tuyên bố gay gắt của mình trong những năm gần đây.

Một số phán quyết về giấy chứng nhận tiêm chủng giả mạo hoặc miễn đeo khẩu trang

Ở Đức, một số vụ án liên quan đến các vấn đề mà Kennedy Jr. và Warken đề cập đã được đưa ra tòa. Ví dụ, một bác sĩ ở Nordrhein-Westfalen, người đã chứng nhận khoảng 400 mũi tiêm vắc-xin COVID-19 mà không thực hiện tiêm chủng, đã bị hai tòa án kết án tù. Bị cáo thừa nhận đã có Vắc-xin COVID-19 nhưng không tiêm cho bệnh nhân. Tuy nhiên, bệnh nhân của ông ta vẫn nhận được các nhãn dán, tem và chữ ký tương ứng trong hồ sơ tiêm chủng.

Một bác sĩ ở Niedersachsen đã nhận án treo vì cấp giấy chứng nhận miễn trừ việc đeo khẩu trang cho người dân. Theo tòa án, bà ta biết rằng các bệnh nhân không có bất kỳ bệnh lý nào chống chỉ định việc đeo khẩu trang. Hơn nữa, bà ta bị cáo buộc đã so sánh việc tiêm vắc-xin COVID-19 với Holocaust tại một cuộc mít tinh và sau đó bị kết tội kích động thù hận.

Bộ Y tế ban đầu từ chối trả lời yêu cầu cung cấp thông tin về tổng số vụ việc tương tự trong cuối tuần. Trong bối cảnh này, Kennedy Jr. gọi các vụ truy tố ở Đức là "có động cơ chính trị", mà không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào. Ông ta cũng tuyên bố rằng bằng lái xe của mình đã bị thu hồi oan.

Sự can thiệp từ Mỹ không còn là điều hiếm gặp. Sự chỉ trích từ Mỹ đối với các chính sách của Đức và Âu châu đã gia tăng dưới thời chính quyền của Tổng thống Trump. Phó Tổng thống của ông, J.D. Vance, đã cáo buộc Đức coi thường tự do ngôn luận và loại trừ đảng cực hữu AfD của Đức. Chính sách di cư cũng bị Mỹ chỉ trích. Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) tuyên bố rằng Đức "không cần bị khiển trách".

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14 -1 -2026

CUỐC XUNG ĐỘT CÔNG KHAI GIỮA CHỦ TỊCH CỤC DỰ TRỮ LIÊN BANG POWELL VÀ TỔNG THỐNG TRUMP ĐÃ LEO THANG

Tin wallstreetONLINE:  Ông Powell tuyên bố rằng Cục Dự trữ Liên bang đã nhận được trát triệu tập từ Bộ Tư pháp, cùng với lời đe dọa truy tố hình sự. Về mặt chính thức, trát triệu tập liên quan đến lời khai của ông Powell trước Quốc hội hồi tháng Sáu 2025, về việc cải tạo trụ sở Fed đang diễn ra. Ông Powell giải thích rằng những cáo buộc này phải được xem xét "trong bối cảnh rộng hơn của các mối đe dọa và áp lực liên tục từ chính quyền".

Trong tuyên bố của mình, Chủ tịch Fed đã nêu rõ cáo buộc cốt lõi: Mối đe dọa truy tố hình sự là hệ quả của việc Fed điều chỉnh chính sách lãi suất theo đánh giá riêng của mình về lợi ích chung, chứ không phải theo mong muốn của tổng thống Trump. Ông nói, câu hỏi cơ bản đang được đặt ra là liệu Fed có thể tiếp tục hành động "dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế" hay chính sách tiền tệ sẽ bị chi phối bởi "áp lực chính trị hoặc sự đe dọa". Như vậy, tranh chấp về chi phí xây dựng đã biến thành cuộc chiến giành quyền lực thể chế.

Ông Trump phủ nhận mọi trách nhiệm trực tiếp. Trong một cuộc phỏng vấn với NBC News, ông tuyên bố rằng ông không hề biết gì về cuộc điều tra của Bộ Tư pháp. Đồng thời, định hướng chính trị đã rõ ràng trong nhiều tháng: Trump đang yêu cầu cắt giảm lãi suất mạnh mẽ, biện minh cho điều này bằng mục tiêu giảm chi phí nhà ở và giảm chi phí tài chính của chính phủ. Ông đã nhiều lần cân nhắc việc sa thải Powell và, trong một động thái bất thường khác, đã cố gắng sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook. Tòa án Tối cao dự kiến ​​sẽ xét xử vụ án Cook trong tháng này - một dấu hiệu nữa cho thấy các vấn đề nhân sự đã trở thành vấn đề quyền lực.

Thị trường đã phản ứng ngay lập tức khi Powell công khai trát triệu tập: hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ và đồng đô la Mỹ giảm, vàng tiếp tục tăng và đạt mức cao kỷ lục. Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong gần ba tuần. Đồng thời, trái phiếu kho bạc giảm mạnh, với lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm tăng 3 điểm cơ bản, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm tăng 5 điểm cơ bản. Các chiến lược gia và nhà giao dịch cho rằng điều này là do lo ngại về sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ.

Đây chính xác là điểm gây ra sự lo lắng trên thị trường trái phiếu. Trái phiếu kho bạc Mỹ không chỉ dựa vào các dữ liệu như lạm phát và tăng trưởng, mà còn dựa vào niềm tin, vào các quy tắc, thủ tục và sự ổn định thể chế của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Khi các nhà đầu tư cảm thấy rằng các quyết định về lãi suất không còn chủ yếu dựa trên các dữ kiện kinh tế, mà dựa trên ý chí chính trị, sự không chắc chắn về lạm phát trong tương lai và các chính sách lãi suất sẽ gia tăng. Theo logic thị trường, điều này có nghĩa là phí bảo hiểm rủi ro cao hơn, và do đó có khả năng làm tăng áp lực lên lợi suất và đồng đô la Mỹ.

Sự phản kháng cũng đang hình thành ở Washington. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis đã công khai ủng hộ Powell và đe dọa sẽ ngăn chặn việc phê chuẩn bất kỳ ứng cử viên nào của Trump vào Fed, bao gồm cả việc thay đổi chủ tịch Fed sắp tới, cho đến khi vấn đề pháp lý được giải quyết. 

Tuyên bố của ông không chỉ nhắm vào Fed, mà còn nhắm vào Bộ Tư pháp: Nếu còn bất kỳ nghi ngờ nào về việc liệu các cố vấn trong chính quyền Trump có đang tích cực thúc đẩy việc chấm dứt tính độc lập của Fed hay không, thì giờ đây không còn nghi ngờ gì nữa. Giờ đây, tính độc lập và uy tín của chính Bộ Tư pháp đang bị đặt dấu hỏi. Đảng Dân chủ tiếp tục leo thang luận điệu: Elizabeth Warren đã nói về một nỗ lực nhằm tiếp quản ngân hàng trung ương; Chuck Schumer cảnh báo rằng sự suy giảm tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang đang đe dọa nền kinh tế.

Đằng sau hậu trường, các cơ chế đang hoạt động và càng làm trầm trọng thêm xung đột. Chính quyền Trump gần đây đã tập trung vào việc cải tạo hai tòa nhà lịch sử của Cục Dự trữ Liên bang và chi phí vượt dự toán phát sinh. Theo các tài liệu của Fed, ước tính chi phí đã tăng từ 1,9 tỷ đô la vào năm 2023 lên 2,5 tỷ đô la vào năm 2025. Trong phiên điều trần xác nhận chức vụ, Powell đã bác bỏ các báo cáo về chi tiết nội thất xa hoa, nhấn mạnh rằng kế hoạch đã thay đổi và một số yếu tố trước đó không còn được đưa vào. Các nhà phê bình như Chủ tịch FHFA Bill Pulte, mà không đưa ra chi tiết cụ thể, cáo buộc Powell khai man , và cho rằng điều này có thể là cơ sở pháp lý để cách chức ông. Cuối tháng 12, chính Trump đã đề cập đến việc xem xét kiện Powell vì "sự bất tài nghiêm trọng".

Điều này có nghĩa là xung đột không còn chỉ là lời nói suông nữa. Từ góc nhìn của nhiều nhà đầu tư, câu hỏi then chốt là các nhân vật chính trị sẵn sàng đi xa đến mức nào để tác động đến lãi suất, và liệu ông Powell có thực sự rời nhiệm sở sau khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 5 hay sẽ tiếp tục giữ chức thống đốc đến năm 2028. Phe của ông Trump dường như lo ngại chính điều này, vì nó sẽ làm phức tạp cán cân quyền lực trong hội đồng quản trị của Cục Dự trữ Liên bang. Đồng thời, ông Trump cũng đã tuyên bố rằng ông đã chọn người kế nhiệm; Kevin Hassett được coi là ứng cử viên hàng đầu, cùng với Kevin Warsh và những người khác nằm trong danh sách ứng cử viên.

Cuộc tranh chấp này cũng diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với chính sách tiền tệ. Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã cắt giảm lãi suất ba lần liên tiếp, mỗi lần giảm 0,25 điểm phần trăm, và hiện đang ở mức 3,5 đến 3,75 phần trăm. Đồng thời, Fed cũng phát tín hiệu rằng họ không muốn bị gây áp lực phải cắt giảm lãi suất nhanh hơn nữa nếu không có dữ liệu mới về lạm phát và thị trường lao động. Thị trường chỉ thấy khả năng cắt giảm lãi suất thêm một lần nữa tại cuộc họp ngày 27 và 28 tháng 1 là rất nhỏ. Chính sự căng thẳng này, một Fed khăng khăng đòi hỏi dữ liệu và một tổng thống muốn giảm bớt áp lực nhanh chóng, đã khiến cuộc đấu tranh quyền lực trở nên dễ bùng nổ.

Do đó, đối với thị trường trái phiếu, nỗi lo ngại chính vẫn là: Nếu Fed được coi là độc lập, chính sách tiền tệ sẽ dễ dự đoán hơn. Nếu nó bị coi là dễ bị tổn thương về mặt chính trị, nó sẽ trở thành một rủi ro. Và chỉ cần một tia lửa nhỏ, một động thái pháp lý khác, một quyết định nhân sự, một sự leo thang trong lời lẽ, cũng đủ để biến cuộc đấu tranh quyền lực thành một vấn đề của thị trường.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-1-2026

DỰ LUẬT NGANG NGƯỢC CỦA MỸ KÊU GỌI ĐỔI TÊN GREENLAND 

JD Vance sẽ đàm phán về tương lai của Greenland vào thứ Tư 14-1. Một sáng kiến ​​lập pháp ở Mỹ đang kêu gọi đổi tên hòn đảo này. Các nhà sử học biết tên gọi ẩn chứa nhiều ý nghĩa như thế nào ?.

Vào thứ Tư 14-1, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ có cuộc đàm phán được xem là ngang ngược về tương lai của Greenland.

Sau khi nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro bị lật đổ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhắc lại mong muốn Mỹ thu tóm hòn đảo này. Điều này một lần nữa đề cập đến một dự luật hiện đang được tranh luận tại Quốc hội Mỹ. Dự luật này được nghị sĩ đảng Cộng hòa John "Buddy" Carter đưa ra gần một năm trước. Vấn đề không chỉ là thu tóm hòn đảo. Carter cũng đề nghi một tên mới cho Greenland: "Đất Đỏ, Trắng và Xanh" - theo màu sắc của quốc kỳ Mỹ.

Greenland: Tại sao Trump muốn hòn đảo này

Một bài đăng của Katie Miller đã gây xôn xao dư luận vào tuần trước. Vợ của Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller đã gói hòn đảo này như một món quà bằng quốc kỳ Mỹ, cờ Sao và Sọc. Bà ấy chắc chắn sẽ phải đối mặt với sự phẫn nộ ở Đan Mạch và Greenland.

Nghị sĩ Carter của đảng Cộng Hòa, hiện đang tiến thêm một bước nữa. Đó là đề nghị "Đạo luật Red, White, and Blueland", là tên của dự luật đã được thảo luận trong nhiều tiểu ban của Quốc hội Hoa Kỳ kể từ mùa thu năm ngoái. Về mặt chính thức, nó không chỉ kêu gọi đổi tên Greenland mà còn nhằm mục đích cho phép Trump mua hòn đảo này. Giờ đây, Carter thậm chí còn đang xem xét việc sát nhập. Những hành động của nghị sĩ đảng cộng hòa này, bất chấp mọi luật pháp quốc tế. Hiểu một cách khác: Hoa Kỳ là luật pháp quốc tế.

Các nhà sử học thời Trung cổ như Arno Borst và Helmut Beumann cũng quen thuộc với điều này. Dựa trên các ví dụ lịch sử, họ đã phát triển cái gọi là lý thuyết đặt tên. Nói một cách thẳng thắn: Tên của một thứ gì đó cũng nên thể hiện đặc điểm của nó. Chỉ bằng cách này, Charlemagne mới có thể giành được vương miện đế quốc ở Rome cách đây 1.200 năm vào ngày Giáng sinh năm 800 và mở rộng quyền lực của La Mã về phía bắc: Đây cũng là lý do tại sao nó có cái tên cồng kềnh "Đế chế La Mã Thần thánh của Quốc gia Đức".

Bộ trưởng Ngoại giao Greenland, Vivian Motzfeldt, bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Mỹ. (Ảnh lưu trữ) (Nguồn: IMAGO/Ida Marie Odgaard/imago)

Sau này, tên gọi thường được sử dụng để vinh danh các nhân vật lịch sử. Quần đảo New Britain ở Thái Bình Dương được đổi tên thành Quần đảo Bismarck vào năm 1885 sau khi bị Đế quốc Đức sáp nhập.

Ví dụ, Greenland được đặt tên bởi Erik the Red vào khoảng năm 985.  Người Viking muốn thu hút người định cư bằng cách nhắc đến hòn đảo được cho là xanh tươi. Ngay cả khi đó, Greenland phần lớn vẫn bị bao phủ bởi băng.

Giờ đây, Trump đang bị thèm muốn tài nguyên khoáng sản, nên dùng các chiêu bài về an ninh chiến lược để tạo chính nghĩa cho lòng tham không đáy, dùng để dương cờ thôn tính Greenland. Và, tất nhiên, tạo tiềm năng cho di sản của ông trong sách sử. 

Nhưng dự luật do Carter đề nghị không hề nhắc đến Đảo Trump. Điều này đặt ra câu hỏi: người dân Greenland thực sự gọi hòn đảo mà họ thèm muốn là gì?. Ngoại trưởng Greenland, Vivian Motzfeldt, đã làm rõ đề nghị của Trump: "Vùng đất của chúng tôi thuộc về chúng tôi và sẽ không bị kiểm soát hay sở hữu bởi người khác."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-1-2026