NGÀY 3-11 GẦN KỀ: ĐỂ CÓ QUYẾT ĐỊNH VỀ NỀN TẢNG QUYỀN LỰC CỦA TRUMP - ÔNG ĐÃ ĐƯA RA NHỮNG BIỆN PHÁP CHƯA TỪNG CÓ TIỀN LỆ
Artikel von Gerhard Spörl/t-online, ngày 14-10: Tuần lễ của ông Donald Trump đã chạm đáy vào thứ Sáu với sự kiện trao giải Nobel Hòa bình, giải thưởng không thuộc về ông mà được trao cho một nhà hoạt động nhân quyền người Nam Phi, điều khiến ông tức giận gọi đó là "một vết nhơ không thể gột rửa đối với đất nước Na Uy". Tuy nhiên, tuần lễ lại khép lại bằng một thỏa thuận mà ông đạt được với Vladimir Putin: Nga sẽ cung cấp cho Mỹ hàng triệu tấn nhiên liệu Diesel để hạ giá thành kịp thời cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra chỉ hơn 3 tuần sau đó.
Luôn rất đáng chú ý khi quan sát xem ông Trump đổ lỗi cho ai mỗi khi buộc phải làm điều hoàn toàn trái ngược với những gì mình vừa tuyên bố. Ông quy trách nhiệm cho Volodymyr Selenskyy về tình trạng giá Diesel tăng cao, vốn đang gây gánh nặng cho nông dân tại vùng Trung Tây nước Mỹ, và cho rằng lẽ ra ông Selenskyy đã có thể hòa giải với Nga từ lâu nhưng lại không làm vậy "vì một lý do nào đó".
Tóm tắt ngắn gọn: Ông Trump đang dỡ bỏ các lệnh trừng phạt vì lợi ích cá nhân nhằm đảm bảo nguồn cung Diesel từ Nga, đồng thời đổ lỗi cho Ukraine vì đã dám sử dụng máy bay không người lái tấn công đốt cháy các nhà máy lọc dầu trên lãnh thổ của đối thủ trong cuộc chiến. Và cũng vì lý do này, ông đang kêu gọi thay đổi tổng thống tại Kiew.
Đôi khi ta cần dừng lại để suy ngẫm về những lập luận vô cùng phi lý mà vị tổng thống của một siêu cường toàn cầu sử dụng nhằm duy trì quyền lực của mình. Và trong bối cảnh đất nước đang bị chia rẽ sâu sắc về mặt tư tưởng, việc đưa ra dự đoán vào thời điểm này cũng trở nên đầy khó khăn.
Ông Trump, một lần nữa, đặt mình vào tâm điểm sự chú ý
Vào ngày 3 tháng 11, người dân Mỹ sẽ bầu ra 435 thành viên Hạ viện và 35 trong số 100 thượng nghị sĩ. Đảng Cộng hòa hiện đang nắm quyền kiểm soát đa số tại cả hai viện. Đối với Tổng thống, diễn biến thuận lợi này sẽ mở đường cho bất kỳ ý tưởng nào của ông, bao gồm cả khả năng xảy ra chiến tranh với Iran.
Về tác giả Gerhard Spör
Ông Gerhard Spörl từ lâu đã quan tâm đến các sự kiện và biến động chính trị toàn cầu, những diễn biến tất yếu cũng ảnh hưởng đến vai trò của nước Đức trong trật tự quốc tế. Ông từng giữ các vị trí cao cấp tại tờ *Die Zeit* và *Der Spiegel*, từng là phóng viên thường trú tại Mỹ, và hiện đang viết sách, chủ yếu về các chủ đề lịch sử.
Donald Trump hiện đang dốc toàn lực để tránh mất thế đa số, có thể là ở cả hai viện của Quốc hội.
Đầu tiên, ông định hình cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ như một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm dành cho chính mình, cho "vị tổng thống vĩ đại nhất mọi thời đại", theo cách ông tự gọi bản thân (vì chẳng ai khác làm điều đó). Ngay cả khi không có tuyên bố này, cuộc bầu cử vẫn sẽ trở thành một cuộc trưng cầu dân ý về Tổng thống; tuy nhiên, bằng cách định hình như vậy, ông đã tự nguyện đặt mình vào đúng vị trí mà ông yêu thích: tâm điểm của sự chú ý.
Thứ hai, ông hứa tặng 5.000 đô la cho bất kỳ cử tri nào giúp ông tránh khỏi thất bại trong bốn tuần tới. Đó là một ý tưởng điển hình của Trump: ai cũng có cái giá của mình, kể cả cử tri. Thật khó để tưởng tượng ra thái độ nào thể hiện sự coi thường nền dân chủ hơn thế.
Nhiều bang đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt
Thứ ba, ông cam kết đầu tư một tỷ đô la từ quỹ vận động tranh cử cá nhân, vốn được tài trợ bởi các nhà bảo trợ giàu có, vào những cuộc đua có thế trận đặc biệt sít sao. Số lượng các cuộc đua như vậy nhiều đến mức đáng ngạc nhiên, bao gồm cả ở những bang mà Đảng Cộng hòa từng giành chiến thắng với cách biệt lớn. Có nhiều lý do khác nhau dẫn đến sự thay đổi cục diện chính trị theo hướng có lợi cho Đảng Dân chủ này.
Ở miền Nam, đặc biệt là tại Florida và Texas, nơi tập trung đông đảo người nhập cư hợp pháp lẫn bất hợp pháp, các đội thực thi pháp luật của ICE đã gieo rắc nỗi sợ hãi và hoảng loạn thông qua các đợt bắt giữ quy mô lớn. Cộng đồng người gốc Tây Ban Nha (Hispanic), những người từng phần lớn bỏ phiếu cho Trump, giờ đây đang tạo cơ hội bất ngờ cho Đảng Dân chủ tại các bang vốn có khuynh hướng bảo thủ này.
Tại các bang như Ohio và Michigan, những bang thường dao động giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ, việc xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ bởi những "gã khổng lồ" trong lĩnh vực AI đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình nhắm vào cả người bảo trợ của họ tại White House.
Ở các bang phía Bắc lạnh giá như Wisconsin và Vermont, giá năng lượng cao đang là vấn đề mang tính quyết định đối với cuộc bầu cử. Và ở khắp mọi nơi, người dân đang phải chật vật xoay xở trước chi phí thực phẩm ngày càng tăng.
Mọi thứ đều xoay quanh ông
Thêm vào đó, mức độ ủng hộ dành cho Trump đang sụt giảm trên diện rộng do cuộc chiến liều lĩnh chống lại Iran. Ông vừa không thể đưa ra lý do chính đáng thuyết phục cho cuộc chiến này, vừa không thể chấm dứt nó. Hệ quả là, có ngày ông tuyên bố các cuộc đàm phán đang đi đúng hướng, nhưng ngay hôm sau lại khẳng định sẽ xóa sổ Iran vĩnh viễn khỏi bản đồ thế giới.
Trong khi đó, Iran đang đẩy lực lượng ủy nhiệm của mình, phiến quân Houthi, lên tuyến đầu; gần đây, nhóm này đã nã hỏa tiễn vào phi trường Riyadh, khiến 12 người thiệt mạng và 300 người bị thương. Ả Rập Saudi không thể tự mình đối phó với lực lượng phiến quân Yemen, song ông Trump lại tỏ ý không muốn can thiệp trước ngày 3 tháng 11.
Đảng Dân chủ thực sự nên nhắm vào đâu?
Đảng Dân chủ có thể thành công với chiến dịch chống lại ông Trump vào ngày 3 tháng 11. Giả sử họ giành được thế đa số tại cả hai viện của Quốc hội: về mặt lý thuyết, họ có thể tìm cách truất phế ông Trump thông qua quy trình luận tội. Tuy nhiên, họ cần thận trọng với bước đi này, xét đến việc họ đã từng thất bại hai lần trước đó.
Dù vậy, nếu khôn ngoan, Đảng Dân chủ sẽ chỉ tập trung vào việc điều tra các hành vi tham nhũng trong gia đình ông Trump. Việc bình tĩnh phơi bày các thương vụ làm ăn được thực hiện tại Ả Rập Saudi, chỉ riêng trong chuyến thăm của ông Trump, nhiều khả năng sẽ vừa mang lại màn kịch đầy kịch tính, vừa là một sự thức tỉnh đầy thực tế và nghiêm chỉnh.
Để đạt được mục tiêu này, phe Dân chủ có thể bắt tay vào việc loại bỏ Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Nhân vật vốn nổi tiếng với quan điểm cực đoan về văn hóa này đã trở thành đối tượng bị căm ghét trong quân đội do tư tưởng phân biệt chủng tộc và thói gia trưởng; ông ta đã gạt bỏ các quân nhân da đen khỏi những vị trí chỉ huy cấp cao và cố tình loại trừ phụ nữ. Việc hành động chống lại Hegseth mang ý nghĩa quan trọng ngay cả chỉ xét về mặt biểu tượng, đánh bại Hegseth cũng chính là giáng một đòn vào ông Trump.
Dù vậy, nếu khôn ngoan, Đảng Dân chủ sẽ chỉ tập trung vào việc điều tra các hành vi tham nhũng trong gia đình ông Trump. Việc bình tĩnh phơi bày các thương vụ làm ăn được thực hiện tại Ả Rập Saudi, chỉ riêng trong chuyến thăm của ông Trump, nhiều khả năng sẽ vừa mang lại màn kịch đầy kịch tính, vừa là một sự thức tỉnh đầy thực tế và nghiêm chỉnh.
(Có sự hỗ trợ của AI)
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 15-10-2026