Thứ Tư, 28 tháng 1, 2026

LÀM THẾ NÀO ĐỂ LOẠI MỘT TỔNG THỐNG KHỎI CHỨC VỤ MÀ KHÔNG CẦN LUẬN TỘI? 

Wie Donald Trump ohne Amtsenthebung aus dem Amt entfernt werden könnte

Vụ tranh cãi mới nhất xoay quanh Donald Trump đã làm dấy lên cuộc tranh luận về một cơ chế hiến pháp ít được biết đến nhưng rất mạnh mẽ.

Sau một thông điệp khiêu khích gửi tới một nhà lãnh đạo Âu châu , các nhà phê bình lại đặt câu hỏi liệu có cách nào để loại bỏ một tổng thống khỏi chức vụ mà không cần tiến hành thủ tục luận tội hay không ?.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng khả năng này tồn tại trên lý thuyết, nhưng việc áp dụng nó trong thực tế sẽ vô cùng khó khăn.

Tranh chấp Greenland

Sự chú ý một lần nữa lại hướng về Tu chính án thứ 25 sau khi Trump gửi thư cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, nhắc lại rằng Hoa Kỳ cần “quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland”.

Trong thư, Trump cũng tuyên bố rằng ông không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải “chỉ nghĩ đến hòa bình” và phàn nàn rằng Na Uy đã không trao cho ông giải Nobel Hòa bình, một quyết định được đưa ra bởi một ủy ban độc lập.

Những phát ngôn này đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt, đặc biệt là vì Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một thành viên khác của NATO.

Ông Trump đã nhiều lần khẳng định hòn đảo này rất quan trọng đối với an ninh của Mỹ và không loại trừ khả năng xử dụng vũ lực , một kịch bản mà các chuyên gia tin rằng sẽ làm lung lay liên minh NATO.

Yêu cầu từ phía đảng Dân chủ

Sau bức thư, một số thành viên đảng Dân chủ đã kêu gọi viện dẫn Tu chính án thứ 25, cho phép bãi nhiệm tổng thống nếu người này bị coi là không đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ của mình.

Các nghị sĩ Yassamin Ansari và Sydney Kamlager-Dove, cũng như Thượng nghị sĩ Ed Markey, đã công khai nêu lên khả năng này.

Kể từ khi trở lại nắm quyền một năm trước, ông Trump đã tăng cường luận điệu về việc sáp nhập Greenland, điều này một lần nữa làm nổi bật các biện pháp bảo vệ hiến pháp được thiết kế để hạn chế quyền lực tổng thống.

Điều khoản của tu chính án

Tu chính án thứ 25 được phê chuẩn vào năm 1967 sau vụ ám sát John F. Kennedy. Mục đích của điều khoản này là giải quyết các trường hợp tổng thống không đủ năng lực điều hành, đặc biệt là trong các trường hợp khẩn cấp về y tế.

Điều khoản 4 cho phép phó tổng thống và đa số thành viên nội các quyết định rằng tổng thống không thể thực hiện nhiệm vụ của mình.

Phó tổng thống sau đó trở thành tổng thống lâm thời.

Nếu tổng thống phản đối, Quốc hội phải quyết định. Cần có đa số hai phần ba ở cả Hạ viện và Thượng viện để truất phế tổng thống.

Giới hạn pháp lý

Mark Graber, giáo sư luật tại Đại học Maryland ở Baltimore, nói với Newsweek rằng điều khoản sửa đổi này nhằm mục đích giải quyết các trường hợp không đủ năng lực về y tế, chẳng hạn như bất tỉnh.

Mặc dù hành vi của Trump có thể khiến một số người cho rằng ông ta không đủ tư cách chính trị, nhưng theo Graber, nó không đạt đến ngưỡng pháp lý do điều khoản sửa đổi đặt ra.

Brian Kalt của Đại học bang Michigan cho biết nội các của Trump khó có thể coi những phát ngôn về Greenland là đủ căn cứ để can thiệp. Quyết định hoàn toàn nằm trong tay các phụ tá thân cận nhất của tổng thống.

Các chuyên gia đồng ý rằng Tu chính án thứ 25 khó có thể được viện dẫn.

Tuy nhiên, Trump vẫn có thể phải đối mặt với các thủ tục luận tội. Dân biểu đảng Cộng hòa Don Bacon của Nebraska cảnh báo rằng một nỗ lực chiếm Greenland bằng vũ lực có thể chấm dứt nhiệm kỳ tổng thống của Trump, vì đảng Cộng hòa sẽ không dung thứ cho những hành động như vậy.

Nguồn: Newsweek

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026

                            LỜI KÊU GỌI TẨY CHAY CÁC HÀNG HÓA CỦA MỸ 

Thủ tướng Ý Meloni đã đáp trả những hành động khiêu khích mới nhất của Donald Trump đối với NATO bằng một tuyên bố ngoại giao công khai, làm rõ ràng rằng Ý không còn sẵn sàng chấp nhận sự thống trị quân sự của Mỹ ở Âu châu mà không đặt câu hỏi. Lần đầu tiên, bà đã đặt câu hỏi về chính nền tảng của sự hiện diện quân sự của Mỹ trên đất Âu châu, một hành động phá vỡ điều cấm kỵ với tiềm năng gây bùng nổ đáng kể.

Cụ thể, các báo cáo cho thấy việc đóng cửa các căn cứ quan trọng của Mỹ như Căn cứ Không quân Aviano và Căn cứ Hải quân Sigonella đang được xem xét. Động thái như vậy sẽ là một đòn giáng chiến lược vào khả năng  sức mạnh của Mỹ ở Địa Trung Hải và Bắc Phi và sẽ làm giảm nghiêm trọng khả năng hoạt động của Mỹ trong một khu vực địa chính trị nhạy cảm.

Nhưng sự xúc phạm không chỉ giới hạn ở các vấn đề quân sự.

Ý đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng tham gia các biện pháp trả đũa thương mại của Liên minh Âu châu, thậm chí mở rộng đến các cuộc tấn công mang tính biểu tượng vào ảnh hưởng văn hóa của Mỹ, chẳng hạn như kêu gọi tẩy chay các thương hiệu nổi tiếng như McDonald's, đến quần Jean, Internet, âm nhạc, Hollywood, đồ uống, ô tô, v.v…đang được khởi động.

Thông điệp rất rõ ràng: Sự kiêu ngạo chính trị của Washington sẽ bị trừng phạt.

Điều khiến sự leo thang này đặc biệt bùng nổ là nó được dẫn đầu bởi một người đứng đầu chính phủ vốn từ trước đến nay được coi là đối tác bảo thủ đáng tin cậy của Mỹ. Động thái này đánh dấu một sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong Âu châu, một sự thống nhất mới vượt qua những khác biệt về ý thức hệ, và đặt ra câu hỏi cơ bản về tương lai của an ninh xuyên Đại Tây Dương và trật tự kinh tế.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026

 RỘ TIN ĐỒN BÀ BỘ TRƯỞNG BỘ AN NINH NỘI ĐỊA TỪ CHỨC - TRUMP ỦNG HỘ BÀ 

Hoạt động nghiêm ngặt của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã khiến Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem bị chỉ trích dữ dội ở Mỹ. Giờ đây, Trump đã công khai bảo vệ bà. Bà ấy đang làm tốt công việc của mình, tổng thống tuyên bố.

Sau vụ bắn chết một y tá bởi các đặc vụ liên bang ở Minnesota, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng ủng hộ Bộ trưởng An ninh Nội địa đang gặp khó khăn, Kristi Noem. Trump phủ nhận câu hỏi của phóng viên về việc liệu bà Noem có từ chức hay không, nói rằng, "Tôi nghĩ bà ấy đã làm rất tốt."

Tờ New York Times trước đó đã đưa tin rằng bà Noem đã yêu cầu một cuộc gặp với Trump sau vụ giết chết Alex Pretti, 37 tuổi, vài ngày trước đó. Cuộc gặp kéo dài gần hai giờ, tờ báo đưa tin, trích dẫn các nguồn tin quen thuộc với cuộc trò chuyện.

Bà Noem đang phải đối mặt với những lời chỉ trích, trong số những điều khác, về hoạt động nghiêm ngặt của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) của Mỹ, thuộc bộ của bà điều hành. Trong nhiều tháng qua, cơ quan này đã xử dụng lực lượng thực thi pháp luật để tìm kiếm người di cư, dẫn đến nhiều vụ bạo lực và việc giam giữ trái phép các cá nhân. Tại Minneapolis, gần đây đã có 2 người bị bắn chết trong các chiến dịch của các đặc vụ liên bang , ngoài Pretti, Renée Good, 37 tuổi, cũng bị giết vào đầu tháng Giêng.

Bà Noem và bộ phận của bà cũng bị chỉ trích vì những phát ngôn và lời kể gây tranh cãi về hai vụ giết người này. Đảng Dân chủ gần đây đã kêu gọi cách chức vị bộ trưởng thuộc đảng Cộng hòa này. Nữ nghị sĩ đảng Dân chủ Robin Kelly đã khởi xướng một nghị quyết về vấn đề này, và theo văn phòng của bà, nghị quyết đã được 100 thành viên Quốc hội ký trong vòng 7 ngày.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026

 UKRAINE CÓ THỂ SỚM GIA NHẬP VÀO EU TỪ NĂM 2027 ?

Nguồn Euro News - Theo một quan chức EU giấu tên, Brüssel cũng đang xem xét ý tưởng "gia nhập theo từng giai đoạn" để đẩy nhanh quá trình gia nhập của Ukraine. Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj đã tuyên bố rằng đất nước ông đặt mục tiêu gia nhập Liên minh Âu châu vào năm 2027.

Sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Áo Christian Stocker, ông Selenskyj nói với X rằng tư cách thành viên EU có thể là một phần trong chuỗi các đảm bảo an ninh quốc tế sau khi chiến tranh kết thúc.

"Việc Ukraine gia nhập Liên minh Âu châu là một trong những bảo đảm an ninh quan trọng nhất không chỉ đối với chúng tôi mà còn đối với toàn Âu châu," ông Selenskyj nói, thêm rằng Ukraine đóng góp vào sức mạnh tập thể của Âu châu trong các lĩnh vực an ninh, kỹ nghệ và kinh tế.

"Đó là lý do tại sao chúng tôi đang nói về một mốc thời gian cụ thể, năm 2027, và chúng tôi đang trông cậy vào sự ủng hộ của các đối tác đối với lập trường của chúng tôi."

Hai ngày trước, tại một cuộc họp báo ở Vilnius, Litauen, ông Selenskyj tuyên bố rằng Ukraine sẽ sẵn sàng về mặt kỹ thuật để gia nhập EU vào năm 2027, sau khi đã mở tất cả các chương đàm phán trong năm nay. Ukraine được cấp quy chế ứng cử viên vào năm 2022 sau khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược, và các cuộc đàm phán gia nhập chính thức bắt đầu vào năm 2024.

Tuy nhiên, Ungarn đang ngăn chặn việc mở các chương đàm phán, cho rằng việc Ukraine gia nhập sẽ gây ra các mối đe dọa an ninh và rủi ro kinh tế.

Ông Balázs Orbán, cố vấn chính trị của Thủ tướng Ungarn, Viktor Orbán, đã lên án nỗ lực của ông Selenskyy trong một bài đăng trên X. "Điều này gây ra mối đe dọa trực tiếp và ngay lập tức đối với người Âu châu và người UNgarn, đó là lý do tại sao chính phủ yêu nước sẽ phản đối điều đó," ông viết.

Hiện tại, Liên minh Âu châu đang đề nghị Kiew hỗ trợ kỹ thuật để hoàn tất việc mở các chương đàm phán một khi sự phản đối chính trị được dỡ bỏ.

EU xem xét phương án hội nhập từng bước

Một quan chức EU quen thuộc với quá trình gia nhập đã xác nhận rằng cái gọi là "hội nhập từng bước" cũng đang được xem xét đối với tư cách thành viên của Ukraine.

"Có một cuộc thảo luận về việc liệu chúng ta có nên nhìn nhận việc mở rộng EU theo một cách khác hay không: Hiện tại, khi tất cả các công việc đã hoàn thành, sẽ có một quyết định đồng ý hoặc không đồng ý vào cuối quá trình," vị quan chức này cho biết, đồng thời nói thêm rằng các quốc gia thành viên đang thảo luận về một cách giải quyết mới, để Ukraine có thể sớm là thành viên của EU.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026

      THỦ TƯỚNG KANADA CARNEY GIỮ VỮNG LẬP TRƯỜNG - KHÔNG RÚT                     LẠI NHỮNG LỜI CHỈ TRÍCH MỸ TẠI HỘI NGHỊ DAVOS 

Washington/Ottawa, ngày 27 tháng 1 (Reuters) - Thủ tướng Kanada Mark Carney đã phủ nhận tuyên bố của chính phủ Mỹ, cho rằng ông đã rút lại những lời chỉ trích về sự thống trị của Mỹ trong chính trường thế giới.

Khi được một phóng viên hỏi liệu ông có rút lại những tuyên bố của mình hay không?, ông Carney trả lời "Không" vào thứ Ba 27-1. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Hai 26-1 cho biết ông Carney đã kiên quyết rút lại một số bình luận của mình trong cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump.

Tranh cãi xoay quanh bài phát biểu được bàn tán rộng rãi của ông Carney tuần trước tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos. Trong đó, ông tuyên bố rằng trật tự thế giới cũ, dựa trên luật lệ, đã kết thúc và điều này phải được chấp nhận. Do đó, các cường quốc tầm trung phải xích lại gần nhau. "Bởi vì nếu bạn không ngồi vào bàn, bạn sẽ nằm trong thực đơn", ông Carney nói trong bài phát biểu, mà không trực tiếp nêu tên Mỹ hay Trump. Sau đó, Trump đã rút lại lời mời Kanada tham dự hội đồng hòa bình mà ông đã lên kế hoạch. 

Hơn nữa, hôm thứ Bảy, Trump lên tiếng đe dọa sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa Kanada nếu Ottawa ký kết thỏa thuận thương mại với đối thủ của Mỹ, Trung Quốc.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026

TRUMP VÀ ĐỒNG USD NHẢY MÚA : NHỮNG PHÁT NGÔN KHIÊU KHÍCH LÀM SUY YẾU ĐỒNG TIỀN CỦA MỸ

Với những phát ngôn hung hăng đầy khiêu khích cả thế giới, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đẩy đồng đô la vào một vòng xoáy giảm giá khác, và một lần nữa thúc đẩy giá vàng và bạc. Các chuyên gia nghi ngờ rằng những phát ngôn của ông là có tính toán và nhìn thấy những nguy hiểm đối với nền kinh tế Mỹ ?.

Hôm thứ Ba 27-1, Donald Trump (79) đã gây ra sự hỗn loạn trên thị trường ngoại hối với những bình luận về sự suy giảm của đồng đô la, kích thích một đợt tăng giá khác của kim loại quý. Khi được hỏi liệu ông có lo lắng về sự mất giá của đồng đô la hay không, tổng thống Mỹ nói bên lề một sự kiện ở bang Iowa: "Không, tôi nghĩ nó rất tuyệt. Chỉ cần nhìn vào công việc kinh doanh mà chúng ta đang làm. Đồng đô la đang hoạt động rất tốt."

Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index gần đây đã giảm tới 1,2%. Do đó, đồng đô la giao dịch ở mức thấp nhất trong bốn năm. Đồng thời, giá vàng tăng lên mức cao kỷ lục mới, vượt qua mốc 5.200 đô la. Giá bạc cũng tăng hơn 8% lên 112 đô la một ounce.

Các đồng tiền khác được hưởng lợi từ sự suy yếu của đồng đô la: Đồng bảng Anh và đồng euro đạt mức cao nhất so với đồng đô la Mỹ kể từ giữa năm 2021. Đồng euro tăng 1,4% lên 1,204 đô la, trong khi đồng bảng Anh tăng 1,2% lên 1,384 đô la. Đồng yên Nhật cũng tiếp tục xu hướng tăng 3 ngày liên tiếp vào thứ Tư 28-1, sau khi các nhà giao dịch ở Tokyo phản ứng với những tuyên bố của Trump từ ngày hôm trước. Đồng tiền Nhật Bản tăng lên 152,3 yên/đô la, gần đạt mức của tháng 10 trước khi Sanae Takaichi (64) trở thành Thủ tướng và khởi đầu xu hướng giảm 3 tháng của đồng tiền này.

Sự bất ổn chính trị và khả năng chính phủ đóng cửa là những lý do chính dẫn đến sự suy giảm của đồng đô la: các chính sách khó đoán của Trump. Những lời đe dọa sáp nhập Greenland, áp lực mà ông đang gây ra đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, việc cắt giảm thuế và phong cách lãnh đạo nói chung của ông, đang làm sâu sắc thêm sự phân cực chính trị ở Mỹ, gần đây đã gây bất ổn cho cả các đồng minh và các nhà đầu tư. Việc ông Trump thúc đẩy giảm lãi suất đáng kể đang gây thêm áp lực lên đồng đô la, mặc dù dự kiến ​​sẽ tạm dừng tăng lãi suất tại quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào thứ Tư 28-1. Sự không chắc chắn xung quanh người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell (72) cũng không giúp ổn định đồng tiền.

Hơn nữa, các nhà đầu tư lo ngại về một cuộc đóng cửa chính phủ khác: Để phản ứng lại những hành vi bạo lực quá mức của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ gần đây đã đe dọa sẽ không ủng hộ gói tài trợ bao gồm cả ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa. Họ đang yêu cầu cải cách việc thực thi luật nhập cư. Do hàng loạt bất ổn này, các nhà đầu tư đã ngày càng chuyển sang kim loại quý trong nhiều tháng qua. Đặc biệt, giá vàng đã tăng mạnh kể từ khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1 năm 2025.

Liệu ông Trump có đang cố tình làm suy yếu đồng đô la?

Các chuyên gia nghi ngờ rằng có một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng đằng sau những tuyên bố của ông Trump. Win Thin, nhà kinh tế trưởng tại Ngân hàng Nassau, nói với Bloomberg: "Nhiều người trong chính quyền Trump muốn đồng đô la yếu hơn để làm cho hàng xuất cảng cạnh tranh hơn. Đây là một rủi ro được tính toán, một đồng tiền yếu hơn có thể có lợi cho đến khi tình hình trở nên không thể kiểm soát." Ngược lại, chính Trump từ lâu đã cáo buộc các quốc gia khác xử dụng chiến thuật này.

Trong quá khứ, tổng thống Mỹ đã có những lập trường mâu thuẫn về đồng đô la: Một mặt, ông ca ngợi sức mạnh của nó trong các cuộc đàm phán quốc tế, mặt hung hăng đầy ác ý, ông nhấn mạnh lợi thế của một đồng đô la yếu hơn đối với ngành kỹ nghệ. "Tôi là người thích một đồng đô la mạnh, nhưng một đồng đô la yếu mang lại nhiều tiền hơn đáng kể," ông nói năm ngoái. Hôm thứ Ba 27-1, Trump thậm chí còn gợi ý rằng ông có thể thao túng đồng đô la: "Tôi có thể làm cho nó tăng hoặc giảm như con lắc."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-1-2026

  GIA ĐÌNH 2 NGƯỜI TRINIDAD BỊ MỸ SÁT HẠI ĐANG KIỆN CHÍNH QUYỀN TRUMP

Nguồn MERKUR - Gia đình hai người Trinidad bị sát hại đang kiện Mỹ, vì tội giết người oan trái. Chính phủ Mỹ khẳng định các cuộc tấn công là chính đáng. Các chuyên gia pháp lý không đồng ý. 

Washington, D.C. – Hôm thứ Ba 27-1, gia đình của hai người Trinidadr bị giết vào tháng 10-2025 trong một cuộc tấn công của Mỹ vào các tàu thuyền ngoài khơi Venezuela đã đệ đơn kiện chính quyền Trump vì tội giết người oan trái.

Đây là vụ kiện đầu tiên chống lại White House tại tòa án liên bang liên quan đến các cuộc tấn công chết người vào các tàu thuyền do Tổng thống Donald Trump ra lệnh. Chính quyền tuyên bố các tàu này đang vận chuyển ma túy bất hợp pháp vào Hoa Kỳ. Trong đơn kiện, gia đình của hai người đàn ông cáo buộc chính phủ Mỹ giết người ngoài vòng pháp luật và miêu tả sai sự thật rằng họ là những kẻ buôn bán ma túy. Họ tuyên bố mục tiêu của họ là buộc chính quyền Trump phải chịu trách nhiệm về điều mà họ và nhiều chuyên gia pháp lý mô tả là việc xử dụng vũ lực quân sự gây chết người một cách phi lý.

Theo đơn kiện, Chad Joseph, 26 tuổi, và Rishi Samaroo, 41 tuổi, đang đánh bắt cá ngoài khơi Venezuela để kiếm sống. Vào ngày 14 tháng 10, họ đang trở về quê nhà Las Cuevas, thuộc nước láng giềng Trinidad và Tobago, khi đó thuyền của họ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công chết người của Mỹ.

Các quan chức Mỹ, bao gồm cả Trump, cho biết sáu nghi phạm buôn bán ma túy đã thiệt mạng trong vụ tấn công. Trump gọi những người đàn ông này là “những kẻ khủng bố ma túy” trong một bài đăng trên mạng xã hội và nói rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã “xác nhận rằng con tàu đang buôn lậu ma túy” và “có liên hệ với các mạng lưới khủng bố ma túy bất hợp pháp”.

Các cáo buộc chống lại chính phủ Mỹ và khung pháp lý

Đơn kiện tuyên bố rằng Joseph và Samaroo “không phải là thành viên hoặc có liên hệ với bất kỳ băng đảng ma túy nào”. Chính phủ Trinidad đã công khai tuyên bố rằng họ không có thông tin về bất kỳ hoạt động bất hợp pháp nào của những người đàn ông này. Gia đình các nạn nhân đang yêu cầu chính phủ Mỹ bồi thường một khoản tiền không xác định cho các thiệt hại và tiền phạt.

Ban đầu, cả White House và Bộ Tư pháp đều không phản hồi yêu cầu bình luận. Người phát ngôn của Pentagon cho biết bộ này không bình luận về các thủ tục pháp lý đang diễn ra.

Theo Pentagon, quân đội Mỹ đã tiến hành 36 cuộc tấn công vào các tàu thuyền trên biển khơi kể từ ngày 2 tháng 9. Ít nhất 125 người đã thiệt mạng. Các cuộc tấn công diễn ra ở vùng biển Karibik và phía đông Thái Bình Dương và, theo các báo cáo, nhắm vào các tuyến đường buôn bán ma túy bị nghi ngờ.

Nguyên nhân của chiến dịch tấn công này là một ý kiến ​​pháp lý gây tranh cãi do Bộ Tư pháp ban hành. Ý kiến ​​này lập luận rằng Mỹ đang tham gia vào một “cuộc xung đột vũ trang phi quốc tế” dựa trên quyền lực theo Điều II của Hiến pháp Mỹ mà ông Trump nắm giữ, cho phép tổng thống có thẩm quyền mơ hồ để thực thi luật pháp Mỹ.

Ý kiến ​​pháp lý này cho rằng các băng đảng ma túy đang bán ma túy để tài trợ cho một chiến dịch bạo lực và tống tiền. Theo các nhà phân tích, việc chuyển cuộc xung đột sang thiết quân luật để biện minh cho việc xử dụng vũ lực dường như là một phần của chiến lược có vấn đề về mặt pháp lý.

Những nghi ngờ về mặt pháp lý và yêu cầu về trách nhiệm giải trình

Trong đơn kiện, các gia đình lập luận rằng Hoa Kỳ không tham gia vào một cuộc xung đột vũ trang nào có thể biện minh cho việc xử dụng vũ lực gây chết người chống lại các tàu thuyền. Họ còn cho rằng ngay cả trong tình trạng chiến tranh, các cuộc tấn công cũng sẽ là bất hợp pháp, vì luật nhân đạo quốc tế cấm xử dụng vũ lực bừa bãi và có chủ đích chống lại dân thường và tàu thuyền dân sự.

Chính quyền Trump bảo vệ hành động của mình, gọi các cuộc tấn công là hợp pháp và được nghiên cứu kỹ lưỡng. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã so sánh chiến dịch này với các hoạt động quân sự chống lại al-Qaeda ở nước ngoài. Vào tháng 12, ông nói, "Nếu bạn làm việc cho một tổ chức khủng bố được chỉ định và bạn vận chuyển ma túy vào nước này bằng thuyền, chúng tôi sẽ tìm ra bạn và đánh chìm tàu ​​của bạn."

Hegseth cũng tuyên bố rằng quân đội biết "chính xác" ai ở trên mỗi tàu bị tấn công và "chính xác họ đang làm gì." Tuy nhiên, Pentagonc đã công bố rất ít thông tin về danh tính của những người thiệt mạng.

Đơn kiện của các gia đình nhấn mạnh rằng chính phủ Hoa Kỳ "chưa công khai xác định tất cả các băng đảng ma túy mà họ tuyên bố đang chiến tranh." Cơ quan này "đã không tiết lộ, trong hầu hết các vụ tấn công bằng thuyền, kể cả vụ ngày 14 tháng 10, nhóm tội phạm nào bị nhắm mục tiêu."

Chính quyền Trump thiếu bằng chứng và cơ sở pháp lý

Báo cáo cũng nêu rõ rằng chính quyền Trump không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh cho tuyên bố của họ rằng các tàu bị tấn công và những người thiệt mạng là "thành viên hoặc thậm chí là đồng minh của các băng đảng ma túy". Họ cũng không chứng minh được rằng các tàu này đang vận chuyển ma túy.

Laura Dickinson, giáo sư tại Trường Luật Đại học George Washington, lưu ý rằng chính quyền có thể cố gắng viện dẫn cái gọi là "đặc quyền bí mật nhà nước", một học thuyết bảo vệ chính phủ khỏi việc tiết lộ thông tin hoặc theo đuổi các thủ tục pháp lý nếu lợi ích an ninh quốc gia có thể bị đe dọa.

"Thật không may, các tòa án hiện đang diễn giải quyền miễn trừ của nhà nước và đặc quyền bí mật nhà nước một cách rất rộng rãi," Dickinson viết trong một email gửi cho tờ Washington Post hôm thứ Ba 27-1.

Tranh cãi xung quanh các hành động quân sự và hậu quả đối với những người sống sót

Loạt các cuộc tấn công của Mỹ đang gây lo ngại cho các nhà lập pháp, bao gồm cả đảng Cộng hòa, đặc biệt là sau khi chi tiết về cuộc tấn công đầu tiên vào ngày 2 tháng 9 được công khai.

Vào thời điểm đó, Hegseth đã ra lệnh tấn công bằng hỏa tiễn vào một chiếc tàu ngoài khơi bờ biển Trinidad với 11 người trên tàu. Khi hai người được tìm thấy còn sống tại hiện trường vụ đắm tàu, Đô đốc Frank M. Bradley đã ra lệnh tấn công tiếp theo. Sau khi tham khảo ý kiến ​​các quan chức quân sự khác, Bradley khẳng định họ vẫn là mục tiêu quân sự hợp pháp vì họ có ý định tiếp tục nhiệm vụ của mình, như ông đã giải thích với các nhà lập pháp sau đó.

Hegseth đã bảo vệ quyết định của Bradley, và Trump cũng kiên quyết ủng hộ Bộ trưởng Chiến Tranh của mình.

Vụ kiện này đặt ra thêm nhiều câu hỏi pháp lý khó khăn, chẳng hạn như cách xử lý những người sống sót được quân đội Mỹ cứu vớt từ biển.

Trước đây, Lực lượng Bảo vệ bờ biển thường xuyên bắt giữ những kẻ buôn bán ma túy bị tình nghi và giao họ cho cơ quan công tố. Tuy nhiên, sau khi cứu sống hai người sống sót từ một cuộc tấn công vào ngày 16 tháng 10, chính quyền Trump đã thả các nghi phạm để tránh tranh chấp pháp lý về việc liệu các cuộc tấn công đó có tạo thành xung đột vũ trang hay không ?.

Hegseth đã bảo vệ quyết định của Bradley, và Trump cũng kiên quyết ủng hộ lập trường của ông. Cơ sở pháp lý của vụ kiện và lập trường của thân nhân các nạn nhân

Các gia đình từ Trinidad đang kiện chính quyền Trump dựa trên Đạo luật Biển cả và Đạo luật Tra tấn người nước ngoài. Điều khoản thứ nhất cho phép người thân khởi kiện trong trường hợp tử vong ngoài vùng lãnh hải của Hoa Kỳ. Điều khoản thứ hai cho phép công dân nước ngoài kiện Hoa Kỳ vì vi phạm luật quốc tế.

Theo đơn kiện, các gia đình chỉ biết về vụ tấn công vào ngày 14 tháng 10 thông qua các bản tin truyền thông và bài đăng trên mạng xã hội. Sau khi không nhận được tin tức gì từ những người đàn ông này sau ngày 12 tháng 10, họ cho rằng họ vẫn còn ở trên thuyền. Kể từ đó, họ đã tổ chức lễ tưởng niệm.

Mẹ của Joseph và chị gái của Samaroo đang khởi kiện thay mặt cho những người thân của nạn nhân. Họ được đại diện bởi các luật sư từ Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU), Trung tâm Quyền Hiến pháp, Giáo sư Jonathan Hafetz của Trường Luật Seton Hall và ACLU của Massachusetts.

“Rishi thường gọi điện cho gia đình chúng tôi gần như mỗi ngày. Rồi một ngày anh ấy biến mất, và chúng tôi không bao giờ nghe tin tức gì từ anh ấy nữa,” Sallycar Korasingh, chị gái của Samaroo, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Ba 27-1. “Nếu chính phủ Mỹ tin rằng Rishi đã làm điều gì sai trái, họ nên bắt giữ, buộc tội và giam giữ anh ta, chứ không phải giết anh ta.”

Về các tác giả:

Dan Lamothe gia nhập tờ Washington Post năm 2014 để đưa tin về quân đội Mỹ. Ông đã viết về lực lượng vũ trang từ năm 2008, đi nhiều nơi, làm việc tại năm nhánh của quân đội và đưa tin về chiến tranh ở Afghanistan.

Mariana Alfaro là phóng viên của nhóm tin tức chính trị nóng hổi của tờ Washington Post. Cô gia nhập tờ báo này năm 2019. Có thể liên lạc với cô qua Signal tại mariana_alfaro.10.

Bài báo này được xuất bản lần đầu bằng tiếng Anh vào ngày 28 tháng 1 năm 2026 trên Washingtonpost.com. Trong khuôn khổ hợp tác, bản dịch hiện cũng đã có sẵn cho độc giả của trang thông tin IPPEN.MEDIA.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-1-2026