GIÁ TRỊ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CỦA VENEZUELA ĐƯỢC ƯỚC TÍNH LÊN ĐẾN 20 NGHÌN TỶ USD
Trong các cuộc tranh giành quyền lực địa chính trị, tài nguyên thiên nhiên thường đóng vai trò trung tâm. Nhu cầu ngày càng tăng của thế giới đối với năng lượng và các kim loại cơ bản như đồng luôn là yếu tố then chốt trong các biểu hiện lợi ích ngoại giao, hoặc ít ngoại giao hơn, giữa các quốc gia hoặc khối quyền lực. Do đó, cuộc tấn công vào Venezuela và việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro vào ngày 3 tháng 1 năm 2026 có liên quan nhiều đến tài nguyên thiên nhiên của đất nước hơn là cuộc chiến chống ma túy hay khủng bố. Chỉ cần nhìn vào trữ lượng tài nguyên thiên nhiên ở Venezuela và đặt khía cạnh này vào bối cảnh toàn thế giới. Chúng ta đang nói đến con số giá trị rất lớn nguyên liệu thô ở Venezuela, không dưới 20 nghìn tỷ đô la Mỹ.
Trò chơi tập trung vào việc thu mua, kết nối và giao dịch tài nguyên thiên nhiên và các ngành kỷ nghệ trên khắp các châu lục. Thành công đến từ các khoản đầu tư chiến lược, các quyết định thương mại khôn ngoan và việc khai thác các mối phụ thuộc kinh tế để xây dựng ảnh hưởng và của cải tối đa. Trong khi trò chơi kinh tế này phát triển mạnh nhờ kế hoạch dài hạn, trao đổi và thương mại, việc bảo vệ lợi ích nguyên liệu thô trong thế giới thực không phải lúc nào cũng hòa bình. Sách lịch sử đầy rẫy những ví dụ về các cuộc xung đột vũ trang để giành quyền khai thác các nguồn tài nguyên khoáng sản cần yếu. Giờ đây, khi Mỹ đã "sử dụng lá bài Venezuela", một chương mới đã được thêm vào.
Chiến dịch quân sự ban đêm của Mỹ "Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối" nhằm vào các mục tiêu ở miền bắc Venezuela vào ngày 3 tháng 1 năm 2026, nhằm bắt giữ Nicolás Maduro, được chính thức biện minh bằng các cáo buộc lâu nay về khủng bố ma túy, buôn bán ma túy và tham nhũng. Tuy nhiên, qua một cuộc rà soát kỹ lưỡng cho thấy những cáo buộc này chỉ là sự biện minh cho một cuộc can thiệp quân sự vi phạm luật pháp quốc tế và chủ yếu theo đuổi lợi ích kinh tế, như các tuyên bố sau đó đã chứng minh. Ngay sau cuộc tấn công, Washington tuyên bố sẽ đặt sản xuất và xuất cảng dầu mỏ của Venezuela dưới sự kiểm soát của Mỹ và các thương vụ buôn bán hàng tỷ đô la dầu thô của Venezuela, bị Mỹ lập tức bị Trump cho phong tỏa để phục vụ lợi ích của Mỹ, trong khi các công ty Mỹ sẽ nhanh chóng đầu tư vào cơ sở hạ tầng mục nát của nước này, để tăng năng xuất sản xuất, để có thể kiếm lợi tối da.
Một số công ty dầu mỏ của Mỹ, như ExxonMobil và ConocoPhillips, cũng có hàng tỷ đô la tiền bồi thường chưa được thu hồi từ các vụ quốc hữu hóa trước đây. Điều này cho thấy rõ ràng động cơ chính nằm ở việc kiểm soát tài nguyên của Venezuela. Và về mặt này, quốc gia này có rất nhiều thứ để cung cấp cho các nguồn lơi, mà Mỹ sẽ là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất.
Trên hết, dầu mỏ và khí đốt tự nhiên nằm im lìm dưới lòng đất. Với hơn 300 tỷ thùng, Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới. Tỷ lệ trữ lượng dầu mỏ toàn cầu của nước này vào khoảng 17 đến 18%, vượt qua Ả Rập Saudi với khoảng 15% và Iran với khoảng 12%, lần lượt đứng thứ hai và thứ ba.
Tỷ lệ khí đốt tự nhiên của Venezuela vào khoảng 3%. Ngoài ra, tài nguyên khoáng sản của Venezuela bao gồm sắt (khoảng 7%) và vàng (khoảng 4%), cũng như Bauxite, than đá và Nikel. Hơn nữa, Venezuela được cho là có các mỏ Lithium, các nguyên tố đất hiếm và các kim loại quan trọng khác như Tantal và Niob trong quặng Coltan. Hai nguồn tài nguyên sau rất quan trọng đối với tụ điện, trang thiết bị điện tử cóhiệu năng cao và kỷ nghệ quốc phòng.
Coltan của Venezuela có khả năng bổ sung một số chuỗi cung ứng hiện đang phụ thuộc nhiều vào Cộng hòa Dân chủ Congo và Trung Quốc, đồng thời hạn chế sự mong muốn khai thác của Trung Quốc.
Nhìn chung, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của sự can thiệp của Mỹ vào quốc gia Nam Mỹ này trong bối cảnh khan hiếm tài nguyên trên toàn thê giới và cuộc cạnh tranh giành nguồn nguyên liệu thô cần yếu. Với nhu cầu của kỷ nghệ toàn cầu và sự thống trị của Trung Quốc trong các nguyên tố đất hiếm, Venezuela hiện nay đối với Mỹ chủ yếu là một lựa chọn tài nguyên tiềm năng, nhưng phần lớn chưa được khai thác, trong ngay chính khu vực bán cầu của mình.
Về lâu dài, điều này có thể chuyển hướng dòng chảy dầu mỏ, nhôm, vàng và Coltan khỏi Trung Quốc và vào các chuỗi cung ứng thân thiện với Mỹ. Điều quan trọng cần lưu ý là đây chủ yếu là một lựa chọn trong tương lai và là một phương tiện để làm cho Trung Quốc khó có những nguyên liệu cần yến này hơn. Venezuela hiện không phải là nhà cung cấp chính. Bên cạnh tầm quan trọng chiến lược đáng kể của tài nguyên khoáng sản Venezuela, khía cạnh kinh tế của chúng cũng rất đáng chú ý. Nó cung cấp một chìa khóa khác để hiểu rõ hơn các hoạt động của Mỹ tại quốc gia này.
Dựa trên dữ liệu dự trữ hiện tại (OPEC, USGS, Viện Năng lượng) và giá cả hiện hành, tài nguyên dưới lòng đất của Venezuela có thể được ước tính sơ bộ lên đến hàng chục nghìn tỷ đô la. Cốt lõi của các nguồn tài nguyên này là trữ lượng dầu mỏ, chỉ riêng dầu mỏ đã trị giá hơn 17 nghìn tỷ USD. Cộng lại, các nguyên liệu thô quan trọng nhất của Venezuela có tổng giá trị lý thuyết gần 20 nghìn tỷ USD.
Áp dụng cùng phương pháp suy luận về nguồn tài nguyên nơi các quốc gia sản xuất hàng hóa lớn khác, tức là tổng giá trị của năng lượng và kim loại, như Nga (khoảng 32 nghìn tỷ USD), Mỹ (khoảng 32 nghìn tỷ USD) và Úc (khoảng 26 nghìn tỷ USD) hiện nằm trong số các nhà sản xuất hàng đầu. Như vậy, Venezuela đứng ngay trước Trung Quốc và bỏ xa Ả Rập Xê Út và Iran, xếp hạng khoảng thứ tư trong nhóm này.
Bảng ước tính dưới đây, trình bày ước tính sơ bộ dựa trên dữ liệu và giá cả hiện có cho các mặt hàng quan trọng nhất của Venezuela. Điều quan trọng cần lưu ý là đây là giá trị tổng lý thuyết, nghĩa là trữ lượng nhân với giá tương ứng, không trừ đi chi phí khai thác, đầu tư, thuế, rủi ro hoặc chiết khấu. Giá trị thực tế có thể đạt được về mặt kinh tế sẽ thấp hơn đáng kể; những tính toán này nên được hiểu là ước tính gần đúng, vốn dĩ tiềm ẩn nhiều bất trắc và có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện thị trường và sản xuất.
Trữ lượng: Dầu thô tính bằng thùng, khí đốt tự nhiên tính bằng mét khối, vàng tính bằng ounce troy, các nguyên liệu thô khác tính bằng tấn. Tất cả các giá trị đều thể hiện giá trị tổng lý thuyết và không tính đến chi phí sản xuất, đầu tư hoặc rủi ro.
Tất cả các số liệu đều dựa trên ước tính trữ lượng công khai và giá thị trường tính đến ngày 8 tháng 1 năm 2026. Đây là các giá trị gần đúng với nhiều bất trắc liên quan đến khả năng khai thác thực tế, giá cả trong tương lai và điều kiện địa chính trị.
Khi xem xét các số liệu này, Venezuela nổi lên như một quân cờ đặc biệt có giá trị trên bàn cờ trong trò chơi "Thế giới có giá bao nhiêu?". Bất cứ ai giành được quyền kiểm soát ở đây không chỉ bảo đảm được nguồn dự trữ nguyên liệu thô khổng lồ mà còn cả ảnh hưởng lâu dài đối với dòng chảy năng lượng và kim loại trong một nền kinh tế thế giới ngày càng phân mảnh. Dầu mỏ, khí đốt, kim loại và các nguyên liệu thô có tiềm năng chiến lược như Coltan, đại diện cho đòn bẩy cụ thể: bảo đảm nguồn cung năng lượng, các nguyên liệu công nghiệp cơ bản và các lựa chọn bổ sung trong cuộc cạnh tranh giành các nguồn cung kim loại quan trọng.
Trong bối cảnh này, sự can thiệp quân sự của Mỹ vào đầu năm 2026 dường như không chỉ là một hành động quân sự đơn lẻ mà còn là sự thể hiện tầm quan trọng chiến lược của các nguyên liệu thô thiết yếu. Bất kể phán xét đạo đức nào, sự phát triển này cũng cho thấy rõ tầm quan trọng của tài nguyên khoáng sản trong cấu trúc quyền lực trên thế giới. Đối với các nhà đầu tư, điều này có nghĩa là, một cách khách quan, hàng hóa vẫn là một loại tài sản cần được theo dõi trong bối cảnh các diễn biến địa chính trị. Cuộc đấu tranh giành tài nguyên minh họa rõ nét rằng đây không còn là một trò chơi nữa.
Trữ lượng dầu mỏ của Venezuela lớn đến mức nào?
Với hơn 300 tỷ thùng, Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới. Con số này tương đương với khoảng 17 đến 18% trữ lượng dầu mỏ thế giới.
Venezuela còn có những nguyên liệu thô nào khác?
Ngoài dầu mỏ và khí đốt tự nhiên, Venezuela còn có trữ lượng đáng kể sắt, vàng, Bauxit, than đá và Nikel. Hơn nữa, người ta nghi ngờ có trữ lượng Lithium, các nguyên tố đất hiếm, Tantal và Niobm trong khoáng chất Coltan.
Giá trị lý thuyết của các nguyên liệu thô của Venezuela là bao nhiêu?
Dựa trên giá hiện tại và trữ lượng đã biết, các nguyên liệu thô quan trọng nhất của Venezuela có tổng giá trị lý thuyết khoảng 20 nghìn tỷ USD. Giá trị này không tính đến chi phí khai thác, đầu tư hoặc rủi ro.
Nguyên liệu thô đóng vai trò gì trong cuộc xung đột giữa Mỹ và Venezuela?
Tài nguyên nguyên liệu thô của Venezuela được coi là yếu tố chiến lược then chốt. Chúng tạo nên nền tảng kinh tế cho sự quan tâm quốc tế đối với đất nước và định hình bối cảnh địa chính trị của cuộc can thiệp quân sự của Mỹ vào đầu năm 2026.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-1-2026
