BẤT CHẤP THẤT BẠI NẶNG NỀ: NGA ĐƯA BINH SĨ RA MẶT TRẬN UKRAINE VÀ XỬ DỤNG CHIẾN THUẬT CŨ TỪ THỜI CHIẾN TRANH VN
Nguồn: ISW, ArmyInform, dpa) (jal):Bất chấp tổn thất nặng nề: Nga đưa binh sĩ ra mặt trận Ukraine, xử dụng chiến thuật du kích cũ từ thời Chiến tranh Việt Nam. Cuộc chiến tại Ukraine vẫn kéo dài dai dẳng và chưa có hồi kết. Cả hai bên đều đang đẩy mạnh các cuộc tấn công, bao gồm cả những đòn đánh sâu vào hậu phương của đối phương.
Kiew/Moskau – Bất chấp những nỗ lực quốc tế nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine, giao tranh vẫn tiếp diễn không ngừng. Trong khi các nhà phân tích Tây phương, ngày càng nhấn mạnh áp lực nặng nề đè lên quân đội Nga, điện Kremlin lại đưa ra một bức tranh khác, thường xuyên nhấn mạnh những bước tiến đạt được tại mặt trận.
Theo tính toán của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), chỉ riêng trong tháng 5, Nga đã mất quyền kiểm soát khoảng 280 km2 lãnh thổ. Các thành quả quân sự tại những khu vực khác của mặt trận cũng không đạt được như kỳ vọng của Moscow. Theo quân đội Ukraine, lực lượng Nga hiện đang ngày càng phải xử dụng các hệ thống vũ khí cũ kỹ có từ thời Chiến tranh Việt Nam.
Quân đội Ukraine ghi nhận việc Nga xử dụng các bệ phóng hỏa tiễn lỗi thời tại mặt trận
Quân đội Ukraine lấy khu vực tác chiến của Quân đoàn Phản ứng Nhanh số 7 làm ví dụ cho xu hướng này. Tại đây, quân đội Nga được cho là vẫn tiếp tục đẩy mạnh đà tấn công chủ yếu bằng các đơn vị bộ binh. Đồng thời, với các hệ thống vũ khí cũ hơn, chẳng hạn như bệ phóng hỏa tiễn vác vai Grad-P, cũng đang được xử dụng.
Hệ thống dành cho loại hỏa tiễn cỡ nòng 122mm này được Liên Xô sản xuất vào những năm 1960 và ban đầu được chế tạo để cung cấp cho quân đội Bắc Việt Nam. Đại tá Wolodymyr Polewyj, Trưởng phòng Thông tin của Quân đoàn Phản ứng Nhanh số 7, đã nhấn mạnh thực tế này khi trao đổi với cổng thông tin quân sự ArmyInform của Ukraine. Theo ông Polewyj, việc xử dụng các hệ thống như vậy có thể cho thấy quân đội Nga đang gặp hạn chế trong việc xử dụng các hệ thống pháo phản lực phóng loạt tối tân. Ông Polewyi nhận thấy sự tương đồng ở đây với các phương thức tác chiến thời chiến tranh Việt Nam. Ông lưu ý rằng vào thời điểm đó, người ta đã cố gắng bù đắp những thiếu hụt về kỹ nghẹchees tạo vũ khíbằng cách tăng cường xử dụng nhân lực và các hệ thống vũ khí đơn giản hơn.
ISW ghi nhận đà tấn công của Nga chậm lại – Ukraine gây ra khủng hoảng nhiên liệu tại Krim
Theo ISW, tốc độ tấn công của Nga tại Ukraine dường như đang chậm lại, trong khi lực lượng Ukraine đồng thời giành lại được lãnh thổ ở một số khu vực nhất định. Mặc dù việc phân tích các nguồn tin khác nhau cho thấy những con số không đồng nhất, một xu hướng chung vẫn lộ rõ: ISW ước tính rằng trong tháng 5 năm 2026, quân đội Nga đã chiếm hoặc tạm thời kiểm soát tổng diện tích khoảng 40 km vuông.
Cuộc chiến, hiện đã bước sang năm thứ năm, cũng đang diễn ra trên các mặt trận khác. Các nguồn tin quân sự cho biết máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã liên tục tấn công các tuyến đường xa lộ R280 "Novorossiya" – một tuyến đường tiếp tế huyết mạch nối Rostov-on-Don với Krim, trong nhiều tuần qua. Tuyến đường này chủ yếu được xử dụng để vận chuyển nhiên liệu vào các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Theo ghi nhận, lưu lượng giao thông trên tuyễna lộ này đã giảm đáng kể do các cuộc tấn công, khi các phương tiện tiếp tê của Nga ngày càng tránh né rủi ro. Các quan sát viên tại chính Krim cũng đã báo cáo tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và cảnh xếp hàng dài tại các trạm xăng; việc bán nhiên liệu cũng đã bị hạn chế một phần.
Ukraine tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga – Cuộc chiến kéo dài hơn cả Thế chiến thứ nhất
Quân đội Ukraine tiếp tục nhắm mục tiêu vào những địa điểm nằm sâu trong nội địa Nga bằng các cuộc tấn công xử dụng máy bay không người lái và hỏa tiễn. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác định vào thứ Tư (ngày 10 tháng 6) là ngày thứ 1.568 của cuộc chiến, khoảng thời gian hiện đã tương đương với thời lượng của Thế chiến thứ nhất.
Theo Hãng thông tấn Đức (dpa), Nga vẫn đang chiếm đóng khoảng một 1/5 lãnh thổ Ukraine, bao gồm cả Krim, vùng lãnh thổ đã bị sát nhập vào năm 2014. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, Ukraine đã gia tăng áp lực lên các mục tiêu của Nga, chủ yếu thông qua việc tăng cưỡngử dụng máy bay không người lái.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-6-2026
QUÂN ĐỘI MỸ THỬ NGHIỆM THÀNH CÔNG MÁY BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI CỦA ĐỨC
Theo nguồn tin từ t-online:Quân đội Mỹ được cho là đang quan tâm đến các loại máy bay không người lái (UAV) tấn công của công ty Helsing của Đức sản xuất, đây là một công ty quốc phòng có trụ sở tại Munich, miền nam Đức. Theo các nguồn tin từ Mỹ, mẫu HX-2 đã hoàn tất thành công một cuộc thử nghiệm tại Litauen.
Quân đội Mỹ đã thử nghiệm một mẫu UAV chiến đấu của công ty khởi nghiệp Đức Helsing. Người phát ngôn của công ty đã xác nhận thông tin này khi trả lời câu hỏi từ trang tin t-online. Các binh sĩ Mỹ đã thử nghiệm thành công UAV HX-2 trong cuộc tập trận "Project Flytrap" tại một căn cứ quân sự ở Pabradė, Litauen, một thông tin được trang tin *Axios* của Mỹ đưa tin đầu tiên. Trong tổng số 17 chuyến bay thử nghiệm với mẫu UAV do Đức sản xuất này, với UAV này, đã đánh trúng mục tiêu 15 lần và trượt sát mục tiêu 2 lần.
Một đoạn Video của Quân đội Mỹ cho thấy chiếc HX-2 đang thực hiện chuyến bay thử nghiệm, trong khi một bức ảnh chụp lại cảnh chiếc UAV nằm trên bệ phóng bên cạnh một binh sĩ Mỹ.
Các nguồn tin trong ngành cho rằng những chuyến bay thử nghiệm này cho thấy công ty khởi nghiệp tại Munich có cơ hội lớn để gia nhập thị trường quốc phòng Mỹ. Mỹ thường tiếp nhận kỹ nghệ nước ngoài, khi cần nhanh chóng lấp đầy khoảng trống năng lực liên quan đến các kỹ nghệ tối tân. Alex Miller, Giám đốc Kỹ nghệ quốc phòng của Quân đội Mỹ, chia sẻ với *Axios* rằng Helsing, cũng như các công ty khác, đã cử đội ngũ kỹ sư tham gia tích cực vào cuộc tập trận, sự kiện bao gồm tổng cộng 200 chuyến bay thử nghiệm từ nhiều nhà sản xuất khác nhau.
Bundeswehr mua những UAV này với giá 269 triệu Euro
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius (thuộc đảng SPD) cũng quan tâm đến mẫu UAV của Helsing. Bộ trưởng đang tiến hành mua hàng nghìn chiếc HX-2 với chi phí khoảng 269 triệu euro, kèm theo điều khoản cho phép đặt mua thêm trong tương lai. Thỏa thuận khung với Helsing có giá trị lên tới một tỷ Euro. Ủy ban Ngân sách của Quốc hội Đức (Bundestag) đã phê duyệt thương vụ này vào tháng Hai sau một cuộc tranh luận gay gắt về chi phí cao. HX-2 có thể được khai triển với vai trò là UAV tấn công, UAV tự sát (Kamikaze) hoặc UAV trinh sát. Theo thông tin trên trang web của Helsing, loại UAV này có khả năng tấn công "pháo binh, xe bọc thép và các mục tiêu quân sự khác ở khoảng cách lên tới 100 km". Cuộc tập trận của Quân đội Mỹ cũng kiểm tra độ chính xác khi nhắm mục tiêu trong điều kiện bị "gây nhiễu", tức là xử dụng các biện pháp đối phó điện tử để vô hiệu hóa UAV. Nhờ hệ thống điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo (AI), HX-2 không phụ thuộc vào tín hiệu vô tuyến để xác định vị trí mục tiêu. Từ cuối năm 2027 trở đi, mẫu HX-2 của Helsing có thể được trang bị cho Lữ đoàn Thiết giáp số 45 của Đức (hay còn gọi là "Lữ đoàn Litauen"), một đơn vị đang đồn trú tại Litauen nhằm bảo vệ sườn phía đông của NATO. Lữ đoàn này dự kiến sẽ là đơn vị chủ lực đầu tiên của quân đội Đức được trang bị loại máy bay không người lái này để thực hiện cả nhiệm vụ trinh sát lẫn tác chiến. Các lực lượng Ukraine hiện đang khai triển rộng rãi máy bay không người lái của Helsing trong cuộc chiến chống lại Nga. Nhiều khả năng Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius đã đặc biệt quan tâm theo dõi các đợt thử nghiệm thành công thuộc khuôn khổ "Dự án Flytrap".
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-6-2026
SAU CÁO BUỘC "DIỆT CHỦNG": ÔNG ERDOGAN ĐÃ VÍ ÔNG NETANYAHU NHƯ HITLER
Nguồn: ntv.de:Quan hệ giữa chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và Israel đã ở mức thấp trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, giờ đây mối quan hệ này đã chạm đáy mới chưa từng có: nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã ví Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu với Adolf Hitler.
Tuyên bố này không phải ngẫu nhiên mà có; trước đó, ông Netanyahu từng gọi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ là "kẻ độc tài bài Do Thái" và cáo buộc ông phạm tội "diệt chủng" người Kurd. Lập trường ngoại giao gay gắt này cũng có nguyên do: ông Netanyahu đưa ra phát biểu trên để đáp lại những chỉ trích của ông Erdogan về các hành động của Israel tại Libanon và Syrien. Hôm qua, ông Erdogan cho biết ông coi Israel là mối đe dọa đối với cả Thổ Nhĩ Kỳ do các hoạt động quân sự của nước này tại Libanon và Syrien.
"An ninh của Thổ Nhĩ Kỳ không bắt đầu từ Hatay (tỉnh cực nam của nước này), mà bắt đầu từ Aleppo, Damascus và Beirut," ông nói, ám chỉ các thành phố nằm tại Syrien và Libanon. Đồng thời, ông cảnh báo Israel rằng Ankara sẽ "không dung thứ cho tình trạng 'sự đã rồi' (fait accompli) tại các nước láng giềng của chúng tôi."
Hai nước đang cạnh tranh ảnh hưởng tại Syria, đặc biệt là sau khi nhà lãnh đạo Bashar al-Assad bị lật đổ vào tháng 12 năm 2024. Rạn nứt giữa ông Erdogan và ông Netanyahu càng trở nên sâu sắc hơn sau vụ tấn công vào Israel do tổ chức khủng bố Hồi giáo Hamas thực hiện năm 2023 và cuộc chiến tại Gaza nổ ra sau đó.
Là thành viên NATO và là một trong những cường quốc quân sự mạnh nhất khu vực, Thổ Nhĩ Kỳ đã che chở cho các quan chức cao cấp của Hamas sau vụ thảm sát dân thường. Hơn nữa, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều lần cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng tại Dải Gaza, một cáo buộc mà Israel kiên quyết bác bỏ.
Người lính VNCH, ngày 13-6-2026
NHỮNG LOẠI CHIẾN CỤ VÀ QUÂN CỤ NÀO, MÀ VIỆT NAM ĐÃ NHẬN ĐƯỢC TỪ MỸ KỂ TỪ KHI BỎ CẤM VẬN?
Trong thời gian qua, kể từ sau ngày Mỹ bỏ lệnh cấm vận với VN, thì nước này đã bán hoặc chuyển giao cho Việt Nam một số chiến cụ và quân cụ như dưới đây:
1. CÁC TÀU BÈ DÙNG ĐỂ TRANG BỊ CHO CẢNH SÁT BIỂN VÀ HẢI QUÂN:
Đó là tàu tuần tra lớp Hamilton: Mỹ đã chuyển giao 2 tàu cũ cho Cảnh sát biển Việt Nam.
USCGC John Midgett (WHEC-726) → CSB 8021, bàn giao 2020
Đây là hai chiếc tàu tuần tra có trang bị pháo 76mm và các vũ khí phòng thủ khác, được xếp vào nhóm có võ khí sát thương.
Xuồng tuần tra Metal Shark: 24 chiếc loại 45ft đã chuyển giao từ năm 2017 và năm 2020 cho CSB Việt Nam. Loại xuồng tuần tra này có trang bị súng máy.
Tàu tuần tra Metal Shark mà Mỹ bàn giao cho Cảnh sát Biển Việt Nam. Ảnh: ĐSQ Mỹ.
2. PHI CƠ
Máy bay huấn luyện T-6C Texan II: Năm 2021, Mỹ duyệt bán 3 chiếc, sau đó tăng lên 12 chiếc cho Không quân Việt Nam. Đây là máy bay huấn luyện võ trang, có thể mang vũ khí. 3 chiếc đầu đã về Việt Nam tháng 11/2024.
N2850B Vietnam People's Air Force Raytheon T-6C Texan II
Máy bay trinh sát săn ngầm P-3 Orion: Được nhắc nhiều là loại Mỹ có thể bán. P-3 bản tuần thám không mang vũ khí, nhưng bản săn ngầm P-3C có khả năng mang ngư lôi, hỏa tiễn. Đến nay vẫn chưa có xác nhận Việt Nam đã nhận được P-3.
3. RADAR VÀ HỆ THỐNG GIÁM SÁT
Hệ thống Radar phòng thủ bờ biển: Mỹ từng đề cập bán Radar Raytheon để giám sát biển. Việt Nam đã nhận một số hệ thống Radar từ Mỹ qua chương trình hỗ trợ an ninh hàng hải.
Một mẫu adar giám sát bề mặt tần số cao do Tập đoàn Raytheon (Mỹ) chế tạo.
Lưu ý quan trọng:
Hạn chế vũ khí tấn công: Mỹ tuyên bố sẽ không bán ngay các vũ khí tấn công tối tân cho Việt Nam. Các thương vụ hiện nay chỉ đạt được ở mức chủ yếu xử dụng cho việc “phòng thủ, được dùng trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh biển”.
Quy mô cung cấp vũ khí sát thương cho VN hiện còn rất nhỏ: Tính đến 2026, số vũ khí sát thương Mỹ bán cho Việt Nam vẫn rất hạn chế, phần lớn tập trung chủ yếu là tàu tuần tra và máy bay huấn luyện.
Cho đến hôm nay Mỹ vẫn chưa nhận được một hợp đồng nào của VN về việc mua xe tăng, chiến đấu cơ, hỏa tiễn hay tàu chiến tấn công.
Bài viết được sự hổ trợ của Meta AI
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-6-2026
CÁC QUỐC GIA NATO THỐNG NHẤT VỀ THỜI ĐIỂM NGA CÓ THỂ TẤN CÔNG LIÊN MINH
Nguồn tin từ Dagens.de – Kể từ khi Putin phát động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine hồi tháng 2 năm 2022, liên minh NATO đã phải chạy đua với thời gian.
Trước hết, 32 quốc gia thành viên phải tìm cách hỗ trợ Ukraine và sau đó triển khai sự hỗ trợ đó trên thực tế. Thứ hai, liên minh phải chuẩn bị cho kịch bản tồi tệ nhất.
Khi ông Putin phát động cuộc xâm lược Ukraine, chiến tranh đã quay trở lại châu Âu, làm dấy lên câu hỏi đầy lo ngại liệu ông Putin có thể tấn công một quốc gia khác hay không—và thậm chí có thể là một thành viên NATO.
Đầu tuần này, đài truyền hình DR của Đan Mạch đã phát sóng một bộ phim tài liệu cho thấy cách Nga đang tăng cường hiện diện quân sự gần sườn phía đông của NATO. Điều này làm gia tăng áp lực buộc liên minh phải xác định phương án tốt nhất để chuẩn bị cho một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga.
Giờ đây, 32 thành viên NATO được cho là đã xác định được mốc thời gian mà Nga có thể sẵn sàng tấn công liên minh.
Thời gian là yếu tố then chốt
Theo Deutsche Welle, tất cả 32 quốc gia thành viên NATO hiện đều đồng ý rằng Nga có thể phát triển năng lực quân sự để tấn công một nước thành viên NATO sớm hơn nhiều so với dự đoán trước đây.
Cảnh báo này đến trực tiếp từ giới lãnh đạo quân sự cấp cao của Đức: Trung tướng Christian Freuding, Tổng thanh tra Lục quân.
"Đây là thông tin tình báo được NATO phối hợp thực hiện. Tất cả 32 đối tác NATO đều đồng ý rằng Nga có thể sở hữu năng lực tấn công một quốc gia thành viên NATO vào năm 2029," ông Freuding cho biết.
Ông Freuding khẳng định rõ ràng rằng liên minh không thể chần chừ.
"Chúng ta phải sẵn sàng chiến đấu," ông Freuding nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Politico tại sự kiện này.
Ông giải thích rằng mốc thời gian này không phải là con số ngẫu nhiên hay xuất phát từ một cơ quan chính phủ đơn lẻ. Thay vào đó, nó đại diện cho một đánh giá thống nhất của toàn bộ liên minh.
Thu hẹp khoảng cách năng lực
Để chuẩn bị cho mối đe dọa tiềm tàng này, Đức đang nỗ lực đẩy nhanh việc mua sắm quốc phòng và tăng cường sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, các chương trình vũ khí lớn thường mất nhiều năm mới mang lại kết quả, và các quan chức hiểu rằng thời gian đang cạn dần.
"Tốc độ là yếu tố then chốt," ông Freuding lưu ý, đồng thời nói thêm rằng quân đội cần các "giải pháp tạm thời" để lấp đầy những khoảng trống năng lực trước mắt.
Quân đội hiện đã bắt đầu huấn luyện để ứng phó với một cuộc khủng hoảng tiềm tàng. United24Media đưa tin rằng các lực lượng đồng minh gần đây đã tiến hành một cuộc tập trận quy mô lớn mang tên Arcade Strike tại một nhà ga tàu điện ngầm đã ngừng hoạt động ở London.
Cuộc tập trận mô phỏng kịch bản phòng thủ Estonia trước một cuộc tấn công của Nga dự kiến diễn ra vào năm 2030, đồng thời kiểm tra khả năng phối hợp của các chỉ huy trong việc điều hành 100.000 binh sĩ nếu Điều 5 được kích hoạt.
Vũ Thái An, ngừi lính VNCH, ngày 13-6-2026
MỸ NỔ SÚNG VÀO TÀU CHỞ DẦU CÓ LIÊN HỆ VỚI IRAN NGOÀI KHƠI OMAN - ẤN ĐỘ PHẢN ĐỐI VỤ VIỆC KHIẾN CÁC THỦY THỦ MẤT TÍCH
Nguồn tin Euronews (Deutsch) cho biết:Một chiến đấu cơ của Mỹ đã nổ súng vào một tàu chở dầu tại Vịnh Oman, khiến con tàu mất khả năng di chuyển. Quân đội Mỹ, hôm thứ Tư 10-6, thông báo rằng con tàu này bị cáo buộc đã cố gắng vận chuyển dầu từ Iran, và đã vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trên mạng xã hội X rằng máy bay đã bắn đạn chính xác vào buồng máy của con tàu sau khi thủy thủ đoàn nhiều lần phớt lờ các chỉ dẫn từ lực lượng Mỹ. Con tàu được xác định là tàu chở dầu *MT Settebello* treo cờ Palau.
Để phản ứng lại, Ấn Độ đã triệu tập nhà ngoại giao cao cấp nhất của Mỹ tại New Delhi vào thứ Tư để gửi công hàm phản đối mạnh mẽ vụ tấn công. 3 thủy thủ người Ấn Độ đã mất tích kể từ khi vụ việc xảy ra.
Hai mươi mốt thủy thủ Ấn Độ khác đã được giải cứu khỏi con tàu thương mại này. Bộ Ngoại giao Ấn Độ đã lên án vụ tấn công trong một tuyên bố. Cơ quan an ninh hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) ban đầu báo cáo có một người thiệt mạng và 2 thủy thủ mất tích.
Công ty an ninh hàng hải Vanguard Tech của Anh ban đầu cho biết con tàu, được xác định là tàu chở dầu *Settebello* treo cờ Palau, đã phát tín hiệu cầu cứu. Theo công ty này, buồng máy của tàu đã bị trúng hỏa tiễn của Mỹ, khi đang di chuyển ngoài khơi Sohar thuộc Vịnh Oman, gây ra hỏa hoạn trên tàu.
UKMTO sau đó đã báo cáo về một sự việc đã xảy ra cách Sohar (Oman) khoảng 20 hải lý về phía đông bắc. "Chính quyền địa phương báo cáo có hỏa hoạn tại buồng máy của tàu chở dầu; họ đang có mặt tại hiện trường và hỗ trợ di tản thủy thủ đoàn," cơ quan này cho biết.
"Con tàu báo cáo có một người thiệt mạng và 2 thủy thủ mất tích. Không có dấu hiệu nào cho thấy xảy ra thiệt hại về môi trường," tuyên bố cho biết thêm. Sohar nằm gần lối vào Eo biển Hormuz, thuộc khu vực hàng hải thường xuyên xảy ra các sự việc có liên quan đến tàu thuyền kể từ khi cuộc chiến của Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Vụ tấn công này là sự kiện mới nhất trong chuỗi các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay không người lái (Drohne) nhắm vào các tàu thương mại tại eo biển này, nơi đã chịu sự phong tỏa đối đầu từ hai phía trong nhiều tháng qua
Teheran về cơ bản đã làm tê liệt hoạt động vận chuyển hàng hóa qua tuyến đường thủy chiến lược này. Về phần mình, Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với tất cả các tàu và cảng biển của Iran. Vào ngày 1 tháng 3, Iran đã tấn công một tàu chở dầu ở phía bắc cảng Khasab và nã pháo vào cảng Duqm; cả hai cảng này đều nằm tại Oman.
Vào cuối tháng 5, một báo cáo của UKMTO đã ghi nhận vụ nổ trên một tàu chở dầu khác, cách Muscat khoảng 60 hải lý về phía đông.
Tuần trước, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ đã bắn một hỏa tiễn Hellfire vào buồng máy của tàu chở dầu MT Lexie treo cờ Botswana. Con tàu này đang trên đường đến một cảng của Iran bất chấp lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ.
Vào thứ Hai, một máy bay chiến đấu F-18 Super Hornet của Mỹ, xuất phát từ Hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln ở Vịnh Oman, đã tấn công tàu chở dầu MT Marivex treo cờ Palau, khiến tàu này mất khả năng hoạt động cũng vì lý do tương tự.
Trước đó trong cuộc xung đột, máy bay không người lái của Iran đã tấn công cảng Sohar. Iran cũng đã bắt giữ một số tàu tại Vịnh Oman, bao gồm tàu chở dầu Ocean Koi vào tháng 5. Teheran tuyên bố rằng tàu này đã cố gắng gây trở ngại cho hoạt động xuất khẩu dầu và làm tổn hại đến lợi ích của Iran.
Bất chấp những sự việc xảy ra liên tục gây căng thẳng, Oman vẫn tiếp tục đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Teheran và Washington.
Tại điểm hẹp nhất, eo biển Hormuz chỉ rộng khoảng 38 km. Cả Iran và Oman đều kiểm soát tuyến đường thủy này, nơi thường xuyên vận chuyển 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thế giới, cũng như các loại hàng hóa khác. Teheran từng công bố kế hoạch thu phí các tàu đi qua đây và ám chỉ rằng việc này có thể được thực hiện phối hợp với Oman. Muscat đã nhanh chóng bác bỏ ý định này, nhấn mạnh rằng về mặt pháp lý, không thể thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz vì đây là tuyến đường tự nhiên chứ không phải kênh đào nhân tạo.
Vào cuối tháng 5, Iran cũng công bố một bản đồ, trong đó họ tuyên bố chủ quyền đối với một phần eo biển Hormuz trải dài sâu vào vùng lãnh hải của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Oman. Để đáp lại, 5 quốc gia vùng Vịnh đã thông qua Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) để đưa ra cảnh báo rõ ràng tới các công ty vận tải biển, yêu cầu họ không chấp nhận cách thể hiện bản đồ này.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-6-2026
NGÀY QUÂN LỰC VIỆT NAM CỘNG HÒA
19 Tháng 6: Ngày Juneteenth và Ngày Quân lực VNCH
Lời người viết: Lịch sử thế giời đôi khi cũng có nhiều sự trùng lấp lẫn nhau. Đối với Hoa Kỳ, ngày 19/6 hàng năm là Ngày Lễ Juneteenth, một ngày lễ liên bang được công nhận từ năm 2021; và ngày 19/6 cũng là Ngày Quân lực của Việt Nam Cộng Hòa được chính thức ban hành ngày 19/6/1967 dưới thời Đệ II Cộng Hòa.
Chính sự trùng hợp và ý nghĩa của ngày nói trên gợi ý cho người viết truy tầm thêm những mối tương quan giữa hai dân tộc cách nhau qua Thái Bình Dương rộng lớn và qua hai thời điểm quá xa, một vào năm 1865 và một, 1967. 102 năm cách biệt nhưng tầm nhìn của những người lãnh đạo của hai quốc gia Mỹ - Việt dường như không khác nhau. Xin bước vào đề dưới đây.
Ngày Juneteenth
Juneteenth năm nay (2026) được tổ chức vào thứ Sáu, ngày 19 tháng 6, và tiếp tục là một ngày lễ liên bang của Hoa Kỳ, được công nhận từ năm 2021.
1- Juneteenth là gì?
Tên gọi "Juneteenth" là sự kết hợp của từ "June" (tháng 6) và "nineteenth" (ngày 19). Vào ngày 19 tháng 6 năm 1865, Tướng Gordon Granger của quân đội Liên bang đã đến Galveston, Texas, để đọc Tuyên ngôn giải phóng nô lệ, chính thức thông báo cho những người nô lệ cuối cùng tại đây biết rằng họ đã được tự do. Điều đáng chú ý là việc này xảy ra hơn hai năm sau khi Tổng thống Abraham Lincoln ban hành Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ - Emancipation Proclamation ngày 1/1/1863.
Ngày Juneteenth, còn gọi là Ngày Độc lập Quốc gia Juneteenth hoặc Ngày Tự do, là một ngày lễ liên bang của Hoa Kỳ được tổ chức hàng năm vào ngày 19 tháng 6, nhằm kỷ niệm sự kiện chấm dứt hoàn toàn chế độ nô lệ tại quốc gia này. Trước khi trở thành ngày lễ chính thức của toàn quốc, Juneteenth đã có truyền thống kỷ niệm hơn 150 năm trong cộng đồng người Mỹ gốc Phi Châu. Đến tháng 6 năm 2021, Tổng thống Joe Biden đã ký đạo luật chính thức công nhận Juneteenth là ngày lễ liên bang thứ 12 của Hoa Kỳ.
Vì vậy, Juneteenth không chỉ là một ngày lễ của cộng đồng người Mỹ gốc Phi châu, mà còn là biểu tượng được đánh dấu sự chấm dứt chế độ nô lệ bằng các buổi dã ngoại, tiệc nướng BBQ, tụ họp gia đình, các buổi hòa nhạc, đọc thơ và diễu hành tôn vinh di sản, văn hóa cũng như sự kiên cường của người Mỹ gốc Phi châu. Đây là một cuộc đấu tranh lâu dài cho quyền bình đẳng dân quyền của người da đen. Có thể nói cuộc đấu tranh đó chấm dứt trong thành công năm 1968, nhưng phải trả giá bằng cái chết của Martin Luther King.
2- Ý nghĩa đặc biệt của năm 2026
Năm 2026 đánh dấu 161 năm kể từ ngày 19/6/1865 và cũng là năm thứ sáu Juneteenth được công nhận là ngày lễ liên bang. Trong tình trạng nước Mỹ hiện nay vẫn còn nhiều tranh luận về lịch sử, chủng tộc, di dân và bản sắc quốc gia, Juneteenth tiếp tục là dịp để người dân Hiệp Chủng Quốc nhìn lại một chương lịch sử đau thương nhưng quan trọng của đất nước.
Người Mỹ thường làm gì trong ngày này? Có thể nói, trong ngày nầy, các hoạt động phổ biến gồm: Diễn hành (parades) - Hội chợ cộng đồng - Hòa nhạc - Các buổi nói chuyện về lịch sử người Mỹ gốc Phi châu - Gia đình đi dã ngoại - Tiệc barbecue ngoài trời. Và quan trong hơn tất cả, trong buổi cơm tối ngày 19/6, gia đình thường xum hợp quanh bàn ăn, và đọc lại văn kiện tuyên bố tự do tại Texas năm 1865 -"General Order No. 3". Điều thú vị là nhiều truyền thống Juneteenth bắt nguồn từ chính Texas, nên đối với người dân Texas, ngày này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc hơn nhiều nơi khác trong nước.
Nếu chúng ta nhìn dưới lăng kính triết học và lịch sử, Juneteenth không đơn thuần là ngày người da đen được giải phóng, mà ngày nầy nhắc nhở rằng, một đạo luật có thể được ký trên giấy từ hôm nay, nhưng phải mất nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ để tự do thật sự đến với mọi người. Đó là bài học không chỉ dành cho nước Mỹ mà còn cho mọi quốc gia đã từng trải qua chiến tranh, áp bức hay chia rẽ.
Từ góc nhìn của một người Việt Nam từng chứng kiến nhiều biến động lịch sử, người viết nhìn ngày Juneteenth có thể được hiểu như một lời nhắc nhở rằng sự giải phóng về pháp lý chưa chắc đồng nghĩa với sự giải phóng con người trong đời sống thực tế. Luật pháp có thể thay đổi trong một ngày, nhưng nhận thức xã hội và phẩm giá con người thường cần rất nhiều thời gian để được phục hồi như trong trường hợp của Việt Nam hiện tại.
3- Kết luận
Juneteenth 2026 không phải là một ngày để khơi lại hận thù quá khứ. Trái lại, ý nghĩa sâu xa nhất của nó là nhắc nhở qua ký ức của mỗi người Mỹ rằng một quốc gia chỉ thật sự mạnh khi dám nhìn thẳng vào những sai lầm của mình. Nếu Hoa Kỳ có ngày Juneteenth để tưởng nhớ sự chấm dứt chế độ nô lệ, thì đó không phải là biểu hiện của sự yếu đuối, mà là dấu hiệu của một xã hội đủ trưởng thành để thừa nhận quá khứ và tiếp tục tiến về phía trước.
Juneteenth là một dịp thích hợp để chúng ta cùng suy ngẫm không chỉ về lịch sử chế độ nô lệ mà còn về khả năng tự điều chỉnh của nền dân chủ Hoa Kỳ. Nhiều người ngày nay lo ngại trước sự phân cực sâu sắc giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ lịch sử, nước Mỹ đã từng trải qua những cuộc khủng hoảng còn nghiêm trọng hơn rất nhiều, và chính từ những biến động đó, quốc gia này thường tìm được sức mạnh để tái sinh.
Ngày 19 tháng 6 năm 1865 đánh dấu một chương đau thương khép lại. Nhưng điều đáng chú ý là sau cuộc Nội chiến, Hoa Kỳ không tiếp tục sống mãi trong hận thù. Hơn 600.000 người đã thiệt mạng trong cuộc chiến giữa Bắc và Nam. Các gia đình bị chia cắt. Các tiểu bang đối đầu nhau bằng súng đạn. Nếu nhìn từ thời điểm đó, ít ai có thể hình dung rằng chỉ vài thập niên sau, Hoa Kỳ sẽ trở thành một cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới. Lịch sử chứng minh rằng, điều làm nên sức mạnh của nước Mỹ không phải là việc tránh được xung đột, mà là khả năng vượt qua xung đột.
Ngày nay, cuộc đối đầu giữa hai đảng tuy gay gắt nhưng vẫn diễn ra trong khuôn khổ hiến pháp, bầu cử và pháp luật. Điều đó khác xa với cuộc chia rẽ bằng vũ lực của thế kỷ XIX. Dù mạng xã hội thường khuếch đại tiếng nói cực đoan, phần lớn người dân Mỹ vẫn sống, làm việc và hợp tác với những người có quan điểm khác mình. Tại trường học, đại học, công ty và cộng đồng địa phương, hàng triệu cuộc đối thoại vẫn diễn ra mỗi ngày. Đó là nền dân chủ ở đời sống thường ngày trong xã hội.
Và có lẽ đó cũng là thông điệp mang tính phổ quát nhất của Juneteenth:” Tự do không phải là món quà được ban phát; mà tự do là một cuộc hành trình trong đó, mỗi thế hệ tiếp nối cần phải tiếp tục hoàn thiện”.
Juneteenth nhắc nhở rằng tự do không phải là đích đến cuối cùng mà là một quá trình hoàn thiện liên tục. Năm 1865, vấn đề của nước Mỹ là chế độ nô lệ. Năm 1965, vấn đề là quyền công dân. Năm 2026, vấn đề là làm sao duy trì đối thoại trong một xã hội đa dạng và nhiều khác biệt.
Mỗi thời đại đều có những thách thức riêng. Có thể nói, hôm nay người Mỹ đang tranh cãi dữ dội về chính trị. Có thể truyền thông và mạng xã hội khiến mọi khác biệt trở nên lớn hơn thực tế, và đang dần đi đến cực đoan. Có thể nói, nhiều người Mỹ hiện nay cảm thấy đất nước đang chia rẽ hơn bao giờ hết. Nhưng nếu nhìn từ dòng chảy dài của lịch sử, chúng ta sẽ thấy một sự thật đáng khích lệ:” Nước Mỹ mạnh không phải vì mọi người đều đồng ý với nhau. Nước Mỹ mạnh vì người dân vẫn tin rằng họ có thể bất đồng mà không phải trở thành kẻ thù của nhau.”
Và, Juneteenth là minh chứng cho khả năng tự sửa chữa của quốc gia này. Một đất nước từng trải qua chế độ nô lệ, nội chiến và phân biệt chủng tộc có hệ thống vẫn có thể tiến lên phía trước. Điều đó cho thấy rằng những khó khăn chính trị hiện nay, dù nghiêm trọng, không phải là dấu chấm hết của nền dân chủ Mỹ, mà ngược lại, chúng có thể là một giai đoạn chuyển hóa để Hoa Kỳ tìm lại sự cân bằng mới cho thế kỷ XXI.
Ngày Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Thoạt nhìn, Juneteenth của Hoa Kỳ và Ngày Quân Lực 19 tháng 6 của Việt Nam Cộng Hòa là hai sự kiện hoàn toàn khác nhau về lịch sử, địa lý và bối cảnh chính trị. Một bên gắn liền với việc chấm dứt chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ năm 1865; một bên gắn liền với sự hình thành và phát triển của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa trong cuộc chiến tranh Việt Nam năm 1965. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, giữa hai ngày này vẫn có một điểm chung đáng suy ngẫm vì cả hai đều phản ảnh đến khát vọng bảo vệ những giá trị mà mỗi xã hội cho là nền tảng của mình.
1- Ngày Quân lực Việt Nam Cộng Hoà
Ngày Quân lực VNCH (19 tháng 6) là ngày lễ trọng đại để vinh danh Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Sự kiện này đánh dấu thời điểm chính quyền dân sự trao phó trách nhiệm bảo vệ quốc gia cho quân đội. Ngày 19/6/1965 là ngày mà tập thể chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa chính thức lên nắm giữ vai trò cùng một lúc cả nhiệm vụ quân sự lẫn vai trò hành chánh tại Miền Nam Việt Nam qua buổi lễ ra mắt trước quốc dân và quốc tế, Ủy ban Lãnh Ðạo Quốc gia (do Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu làm Chủ tịch) và Ủy ban Hành Pháp Trung ương (do Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ làm Chủ tịch) tại thủ đô Sài Gòn.
Đây là dịp để tôn vinh sự hy sinh của các chiến sĩ, khơi dậy tinh thần bảo vệ tự do, dân chủ và khích lệ lòng yêu nước của toàn quân và dân miền Nam. Trước năm 1975, ngày này thường được tổ chức rộng lớn với các nghi lễ tuyên dương công trạng, duyệt binh và diễn hành quân sự trọng thể tại thủ đô Sài Gòn, qua nhiều ý nghĩa như gợi lên trách nhiệm công dân, bổ phạn bảo vệ quốc gia, và lòng trung thành với lý tưởng quốc gia.
Nếu Juneteenth nhấn mạnh đến việc "giành được tự do", thì Ngày Quân Lực nhấn mạnh đến việc "bảo vệ tự do".
2- Những điểm tương đồng giữa Juneteeth và Ngày Quân lực
Hoàn cảnh lịch sử đặc biệt của hai quốc gia tạo ra hai ý nghĩa độc đáo. Với Ngày Quân Lực 19/6, hình ảnh quân dân cán chính đứng lên bảo vệ tự do cho quốc gia. Với ngày Juneteenth, chánh quyền phải bảo vệ tự do cho người dân.
Ngày 19/6/1865 đánh dấu thời điểm những người nô lệ cuối cùng tại Texas được thông báo họ đã được tự do, dành lại được quyền tự do cá nhân, sự bình đẳng trước pháp luật. Juneteenth không tôn vinh chiến thắng quân sự mà tôn vinh một bước tiến đạo đức của xã hội Hoa Kỳ.
Ngược lại, Ngày Quân Lực, 19/6/1965 vẫn còn nằm trong vùng ký ức chưa hoàn toàn thống nhất của người Việt. Đối với nhiều người Việt hải ngoại, đó là ngày tưởng niệm và tri ân người lính VNCH. Nhưng đối với nhiều người trong nước, cách nhìn có thể khác do ảnh hưởng của các diễn giải lịch sử khác nhau. Điều này cho thấy lịch sử Việt Nam hiện đại vẫn còn là một lịch sử đang được đối thoại và suy ngẫm.
Nhưng có một mối tương quan sâu xa giữa hai ngày trên là một xã hội tự do cần hai điều chính yếu. Một là phải công nhận các quyền căn bản của con người. Hai là phải có khả năng bảo vệ các quyền đó trước những đe dọa từ bên ngoài hoặc bên trong. Từ hai suy nghĩ trên, chúng ta nghiệm được Juneteenth nói về mục tiêu, còn Ngày Quân Lực nói về trách nhiệm.
Một bên nhắc nhở chúng ta rằng tự do là giá trị cao quý. Một bên nhắc nhở rằng mọi giá trị cao quý đều cần những người sẵn sàng hy sinh để bảo vệ. Đứng về góc nhìn của thời gian, chúng ta lại thấy, thời gian đã làm thay đổi cách nhìn về cả hai ngày lễ.
Với Juneteenth, năm 1865, nhiều người Mỹ coi việc giải phóng nô lệ là một quyết định gây tranh cãi. Nhưng ngày nay, hầu như không còn ai phủ nhận rằng việc xóa bỏ chế độ nô lệ là một bước tiến lớn của văn minh nhân loại. Lịch sử đã tạo nên sự đồng thuận giữa những khác biệt dân tộc.
Còn hiện nay, tiếc thay, dân tộc Việt sau 61 năm kể từ Ngày Quân Lực 1965, vẫn còn phân ly!
3- Bài học chung
Dù thuộc hai nền văn hóa khác nhau, cả hai ngày đều nhắc nhở về một chân lý là tự do không phải là điều tự nhiên tồn tại mãi mãi. Nó phải được giành lấy, bảo vệ và hoàn thiện qua nhiều thế hệ. Người nô lệ được giải phóng năm 1865 không lập tức có bình đẳng. Và người lính chiến đấu trên chiến trường cũng không chắc sẽ thấy lý tưởng của mình được thực hiện trọn vẹn. Nhưng những nỗ lực của họ sẽ trở thành một phần của lịch sử dân tộc.
Ngày hôm nay, đối với người Mỹ, Juneteenth là dịp để ôn lại hành trình mở rộng tự do và quyền công dân cho người da đen. Còn đối với nhiều người Việt hải ngoại, Ngày Quân Lực là dịp tưởng nhớ sự hy sinh của một thế hệ. Cả hai đều không nhất thiết phải là ngày của hận thù hay chia rẽ. Chúng có thể là những ngày để suy ngẫm về:
• Giá trị của tự do;
• Cái giá của chiến tranh;
• Trách nhiệm của công dân;
• Khả năng hòa giải sau xung đột.
4- Kết luận
Lịch sử thường bắt đầu bằng những cuộc tranh chấp, nhưng giá trị lâu dài của lịch sử nằm ở những bài học mà các thế hệ sau có thể rút ra được. Nếu Juneteenth nhắc chúng ta rằng một xã hội tiến bộ phải biết mở rộng hình ảnh tự do cho mọi người. Thì Ngày Quân Lực 19 tháng 6 nhắc chúng ta rằng tự do không tồn tại nếu không có những con người sẵn sàng gánh vác trách nhiệm và hy sinh tánh mạng để bảo vệ điều họ tin là đúng.
Một ngày nói về quyền được tự do.
Một ngày nói về bổn phận bảo vệ tự do.
Và giữa hai ý nghĩa ấy là một chân lý chung của mọi dân tộc:”Tự do chỉ có giá trị khi được xây dựng trên phẩm giá con người, và được gìn giữ bằng trách nhiệm, lòng can đảm, sự hy sinh cùng sự tôn trọng lẫn nhau dù có khác biệt chính kiến, quan điểm. Chính từ đó mà các xã hội mới có thể vượt qua quá khứ, hướng tới tương lai với sự bao dung và trưởng thành hơn.
