Chủ Nhật, 7 tháng 6, 2026

 IRAN CẢNH BÁO CÁC NƯỚC LÁNG GIỀNG KHÔNG XỬ DỤNG LÃNH THỔ CỦA HỌ CHO CÁC CUỘC TẤN CÔNG CỦA MỸ

Nguồn tin từ (dpa) cho biết: Iran cảnh báo các nước láng giềng không sử dụng lãnh thổ của họ cho các cuộc tấn công của Mỹ

Israel và Mỹ đã đình chỉ các cuộc không kích chống lại Iran. Nhưng hậu quả của cuộc chiến đã bắt đầu được cảm nhận trên thế giới. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở Trung Đông? Tình hình hiện tại.

Kể từ ngày 28 tháng 2, chiến tranh lại một lần nữa nổ ra ở Trung Đông: Vào ngày đó, Mỹ và Israel đã tấn công Iran. Ngay trong ngày đầu tiên, họ đã thành công trong việc ám sát Ayatollah Ali Khamenei, Lãnh tụ tối cao của Iran, cũng như các thành viên khác trong giới lãnh đạo đất nước này. Nhưng trái với kế hoạch của Mỹ, đã không có được một chiến thắng nhanh chóng. 

Iran đã đáp trả bằng các cuộc phản công chống lại Israel và nhiều quốc gia vùng Vịnh, cũng như các căn cứ quân sự của Mỹ ở đó, và đang phong tỏa eo biển Hormuz, vốn rất quan trọng đối với thương mại dầu mỏ trên thế giới. 

Ngay sau các hành động quân sự đầu tiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng cuộc chiến là vì an ninh của Mỹ. Ông ấy đã nói về mối đe dọa từ chương trình hỏa tiễn của Iran và tuyên bố rằng việc ngăn chặn Iran chế tạo bom hạt nhân là điều thiết yếu. Israel biện minh cho hành động của mình bằng mối đe dọa hiện hữu từ chế độ Iran. Các nhà phê bình coi hành động của Mỹ và Israel là vi phạm luật pháp quốc tế.

Trump đe dọa Iran sau cuộc đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình

Vài tuần trước đó, Trump đã đe dọa chế độ Iran khi nước này đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình quy mô lớn vào đầu năm. Hàng triệu người Iran đã xuống đường biểu tình chống lại chế độ giáo sĩ. Do internet tạm thời bị cắt, nên có rất ít thông tin đáng tin cậy, nhưng có báo cáo về việc hàng nghìn người biểu tình thiệt mạng.

Tổ chức khủng bố Hisbollah do Iran hậu thuẫn ở Libanon cũng tham gia vào cuộc chiến. Điều này buộc Israel phải nã pháo vào các mục tiêu, và đổi lại, các mục tiêu này tấn công các mục tiêu ở Libanon và Israel cũng tiến quân vào nước láng giềng bằng bộ binh.

Eo biển Hormuz bị phong tỏa: Giá dầu tăng do chiến tranh ở Iran

Cuộc chiến cũng đang gây ra những hậu quả cho nền kinh tế thế giới, đặc biệt là giá dầu. Điều này một phần là do Iran phong tỏa eo biển Hormuz , một tuyến đường thủy hẹp ở Vịnh Ba Tư, nơi thường vận chuyển khoảng 1/5 năm lượng dầu mỏ được giao dịch trên thế giới. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026

 ĐÀI LOAN MỘT HÒN ĐẢO KHÔNG THỂ THAY THẾ VÌ NGUỒN CUNG CHIP - MÀ THẾ GIỚI ĐANG PHỤ THUỘC

Nguồn Frankfurter Allgemeine Zeitung:  Mỗi khi CEO của Nvidia, Jensen Huang, xuất hiện ở Đài Loan, ông đều thích nhấn mạnh nguồn gốc đảo quốc của mình. Ông thường xuyên sử dụng các thành ngữ Đài Loan trong bài phát biểu và hết lời ca ngợi những khu chợ đêm đặc trưng với các quầy bán bạch tuộc nướng. Khi xuất hiện tại hội trường hòa nhạc chật kín người ở Đài Bắc tuần này, ông đã chiếu hình ảnh hòn đảo lên tường, xung quanh là logo của hàng trăm công ty đối tác, chỉ vào một công ty và nói: "Đây là công ty tôi thích nhất." Đó là tên của một nhà hàng bánh bao ở thủ đô Đài .

Quan trọng hơn nhiều đối với tập đoàn này, vốn đã tự khẳng định vị thế là người chơi thống trị trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và với vốn hóa thị trường hơn 5 nghìn tỷ USD, là công ty có giá trị nhất thế giới, chính là các đối tác khác của họ. Những đối tác này bao gồm nhà sản xuất theo hợp đồng TSMC, đơn vị sản xuất hầu hết các chip mạnh nhất thế giới, và MediaTek. Công ty này, cùng với Nvidia và nhà chế tạo chip Arm của Anh, đã phát triển các bộ ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ "cách mạng hóa" hệ điều hành Windows của Microsoft bắt đầu từ mùa thu năm 2026. “Chúng tôi sẽ chẳng là gì nếu không có Đài Loan,” CEO của Arm, René Haas, thẳng thắn thừa nhận khi phát biểu tại sự kiện Computex ở Taipeh (Đài Bắc) tuần này.

Một hệ sinh thái khó có thể sao chép

Một điều trở nên rõ ràng tại hội chợ thương mại: Nếu trí tuệ nhân tạo, như nhiều dự đoán, ngày càng thâm nhập vào nhiều lĩnh vực kinh doanh và đời sống thường nhật, điều này sẽ càng làm tăng sự phụ thuộc của nền kinh tế thế giới vào Đài Loan. Hầu hết các Chip điện toán hiệu năng cao cần thiết cho AI đều đang được sản xuất tại các nhà máy của TSMC. Công ty này nổi lên vào những năm 1990 bằng cách tiếp nhận việc sản xuất các Chip được xử dụng bởi các công ty kỹ nghệ Tây phương nhiều thập kỷ, tập đoàn này đã thiết lập vô số cơ sở sản xuất trên đảo. Chúng rất đắt đỏ và phức tạp. Hơn nữa, một hệ sinh thái vững chắc gồm các viện nghiên cứu, nhà cung cấp và nhà sản xuất Chip đảm bảo rằng ngành kỹ nghệ Chip của Đài Loan hầu như không thể sao chép ở bất kỳ quốc gia nào khác.

Nếu cần thêm bằng chứng, CEO của Nvidia, Huang, đã cung cấp điều đó với kế hoạch đầu tư được công bố chỉ vài ngày trước: tập đoàn Mỹ sẽ đầu tư 150 tỷ đô la mỗi năm vào Đài Loan. Các thông báo đầu tư của TSMC cũng cho thấy hòn đảo này, có diện tích xấp xỉ bang Baden-Württemberg của Đức, sẽ vẫn là "trung tâm của cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo", như ông Huang gọi, trong tương lai gần. TSMC đã công bố các khoản đầu tư lên tới 56 tỷ đô la chỉ riêng trong năm tài chính hiện tại. Con số này còn nhiều hơn cả SAP và Siemens cộng lại trong thời gian gần đây.

Ngay cả hàng tỷ đô la trợ cấp mà Âu châu, Hoa Kỳ và Nhật Bản đã dành cho TSMC để xây dựng ít nhất một số nhà máy của hãng tại đây cũng dường như chỉ là những khoản nhỏ bé so với con số này. Nhà máy mới mà TSMC hiện đang xây dựng ở Dresden (Đúc) cùng với Bosch, Infineon và NXP dự kiến ​​sẽ có chi phí 10 tỷ Euro, một nửa trong số đó sẽ do người đóng thuế Đức chi trả. Tuy nhiên, nhà máy này sẽ sản xuất các chất bán dẫn tương đối đơn giản cho ngành kỹ nghệ sản xuất ô tô. Nó sẽ không được xử dụng để thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Mức độ nhanh chóng mà tình trạng tắc nghẽn nguồn cung chất bán dẫn có thể đe dọa các công ty kỹ nghệ truyền thống đã được chứng minh trong những năm gần đây, đầu tiên là trong quá trình phục hồi kinh tế thế giới sau đại dịch Covid và sau đó là trong cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và Hòa Lan về nhà cung cấp phụ tùng ô tô NXP. 

Trong cả hai trường hợp, các chất bán dẫn quan trọng đều trở nên khan hiếm, khiến dây chuyền sản xuất tại nhiều công ty trên toàn thế giới bị đình trệ. Nếu ngành kỹ nghệ Đức không muốn tụt hậu trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, họ chắc chắn sẽ phải phụ thuộc vào chất bán dẫn, mà họ sẽ mua trực tiếp từ Đài Loan hoặc thông qua các công ty kỹ nghệ từ các quốc gia khác.

Xung đột dai dẳng với Trung Quốc: Việc nền kinh tế thế giới phải gần như hoàn toàn dựa vào nguồn cung từ Đài Loan cho một trong những sản phẩm quan trọng nhất của mình là một nghịch lý của lịch sử. Không chỉ hòn đảo này nằm ở vị trí địa lý trong một khu vực thường xuyên bị đe dọa bởi động đất và bão, mà trên hết, cuộc xung đột chưa được giải quyết, đang diễn ra với Trung Quốc vẫn treo lơ lửng như thanh gươm Damocles trên trung tâm sản xuất Chip của thế giới. 

Giới lãnh đạo cộng sản ở Bắc Kinh coi hòn đảo này, nơi đã được quản lý tự trị và dân chủ trong gần tám mươi năm, là một tỉnh ly khai mà họ sẵn sàng chiếm giữ bằng vũ lực nếu cần thiết. Gần đây, Donald Trump đã làm suy yếu nghiêm trọng những đảm bảo an ninh lâu đời, ít nhất là ngầm định, từ phía Hoa Kỳ sau cuộc gặp với Tập Cận Bình bằng cách hạ thấp tầm quan trọng của việc cung cấp vũ khí cho Đài Bắc, coi đó như "con bài mặc cả quý giá" trong một thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh.

Hậu quả mà một cuộc phong tỏa hoặc chiến tranh vì hòn đảo này gây ra cho nền kinh tế thế giới có thể lớn hơn nhiều so với cuộc xung đột hiện tại ở Vịnh Ba Tư.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026 

 CHUYÊN GIA NĂNG LƯỢNG CẢNH BÁO: LƯỢNG DỰ TRỮ KHÍ ĐỐT Ở MỨC RẤT THẤP, DẦU HỎA KHAN HIẾM, NHIÊN LIÊU ĐẮT ĐỎ

Nguồn: Wirtschaftswoche, web.de, dpa - Mặc dù có giảm giá nhiên liệu, giá cả ở nhiều nơi vẫn ở mức trên 2 Euro. Nhiều người tiêu dùng đang hoãn các chuyến đi, trong khi việc phong tỏa eo biển Hormuz phần lớn vẫn tiếp diễn.

Munich – Eo biển Hormuz đã bị phong tỏa ít nhất một phần trong hơn 2 tháng qua. Trước chiến tranh, khoảng 30% lượng dầu thô và 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thế giới chảy qua eo biển này. Lượng dầu chảy qua eo biển đã giảm mạnh từ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày xuống còn khoảng 2 triệu thùng vào tháng Ba. Các thỏa thuận ngừng bắn giữa các bên tham chiến không được duy trì. Gần đây nhất, lực lượng Mỹ đã ném bom tỉnh Hormozgan của Iran. Sau đó, Iran đã nã pháo vào căn cứ của Mỹ. Theo hãng thông tấn Tasmin của Iran, Teheran cũng đã cắt đứt liên lạc gián tiếp với Washington thông qua các trung gian hòa giải. Một kết thúc cho cuộc xung đột vẫn chưa thể thấy trước mắt.

Dầu hỏa đang trở nên khan hiếm – giá vé máy bay đang tăng cao

Thị trường toàn thế giới đang thiếu hụt khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày. Con số này tương đương với khoảng 12% nhu cầu toàn thế giới, riêng Đức đã giải tỏa 2,647 triệu tấn, tương đương khoảng 19,5 triệu thùng, từ kho dự trữ chiến lược của mình.

Tình hình đặc biệt nghiêm trọng đối với dầu hỏa. Trước chiến tranh, Âu châu Âu nhập cảng khoảng 550.000 thùng dầu hỏa mỗi ngày từ khu vực vùng Vịnh. ​​Lượng này không thể được thay thế hoàn toàn bởi các nhà cung cấp khác như Mỹ hoặc Nigeria. Lượng dự trữ dầu hỏa tại khu vực Amsterdam, Rotterdam và Antwerp đã ở mức thấp nhất trong 6 năm vào cuối tháng Tư. Các nhà phân tích tại Commerzbank dự đoán rằng dầu hỏa có thể trở nên khan hiếm tại các phi trường Âu châu ngay từ cuối tháng Sáu.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, giá dầu hỏa đã tăng gần gấp đôi. Các hãng hàng không giá rẻ đã hủy bỏ các tuyến bay phụ. Hiệp hội phi trường vẫn giữ thái độ lạc quan thận trọng: "Lưu lượng giao thông hàng không ở Đức hiện đang ổn định và du lịch mùa hè không gặp rủi ro," họ tuyên bố. Trong trường hợp khẩn cấp, Đức có thể xử dụng nguồn dự trữ nhiên liệu cho phi cơ quốc gia và sẽ tăng lượng sản xuất dầu hỏa tại các nhà máy lọc dầu trong nước. Bộ trưởng Kinh tế Liên bang Katherina Reiche (CDU) nhấn mạnh rằng Cộng hòa Liên bang Đức do đó "đang ở vị thế tốt hơn đáng kể so với một số quốc gia khác."

Lượng dự trữ khí đốt thấp hơn mức năm 2025 - người tiêu dùng phải trả nhiều tiền hơn

Bà Claudia Kemfert, Giáo sư Kinh tế Năng lượng tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW), xem vấn đề này là vấn đề cấu trúc: "Tình hình cung cấp ở Đức hiện đang căng thẳng, nhưng không bị đe dọa nghiêm trọng," bà nói với web.de. Rủi ro thực sự là "sự kết hợp giữa giá cao, tắc nghẽn nguồn cung toàn cầu và tình trạng thiếu hụt sản phẩm cụ thể, đặc biệt là dầu hỏa."

Áp lực cũng đang gia tăng đối với nguồn cung khí đốt. Theo Cơ quan Mạng lưới Liên bang, các kho chứa khí đốt của Đức hiện đang đầy 28%. Viện Khoa học Địa chất và Tài nguyên Thiên nhiên Liên bang xác nhận rằng mức độ đầy thấp hơn so với những năm trước. Các kho chứa khí đốt thực tế cần được bổ sung vào mùa hè để chuẩn bị cho mùa đông sắp tới. Đức chỉ đáp ứng được 4,5% nhu cầu khí đốt tự nhiên bằng sản xuất trong nước. Phần còn lại chủ yếu đến từ Na Uy và Hòa Lan. Hầu hết các nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) đều có nguồn gốc từ Mỹ. Năm ngoái, toàn bộ EU đã mua 56% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Hoa Kỳ.

Bộ trưởng Kinh tế Liên bang Reiche đã cảnh báo vài tuần trước về tình trạng thiếu dầu khí nếu Đức không phát triển được các nguồn cung thay thế. Tuy nhiên, người phát ngôn của bộ đã trấn an dư luận: "Hiện tại không có tình trạng thiếu hụt năng lượng thực tế ở Đức." Trữ lượng đủ để ứng phó với bất kỳ vấn đề nào.

Ổn định trữ lượng – nhưng chỉ trong ngắn hạn

Người tiêu dùng đã cảm nhận được tác động tại các trạm xăng. Mặc dù đã có chương trình giảm giá nhiên liệu được áp dụng từ ngày 1 tháng 5, giá nhiên liệu vẫn ở mức trên 2 Euro ở nhiều nơi. Doanh số bán nhiên liệu tại các cửa hàng bán lẻ của Đức đã giảm 8% trong tháng 3 năm 2026 so với năm trước. Nhiều người tiêu dùng đang trì hoãn việc mua sắm và các chuyến đi, với hy vọng sớm trở lại bình thường. Công ty dự báo thị trường Polymarket ước tính xác suất giao thông vận tải đường thủy qua eo biển Hormuz trở lại bình thường vào cuối năm nay là 76%.

Các nước OECD có tổng trữ lượng dầu mỏ khoảng 4 tỷ thùng. Theo các nhà phân tích của Commerzbank, lượng dự trữ này sẽ đủ dùng trong khoảng 15 tháng,  đến giữa năm 2027. Tuy nhiên, khoảng 2,8 tỷ thùng trong số này thuộc sở hữu tư nhân, ví dụ như các nhà máy lọc dầu, và không thể khai thác hoàn toàn. Nếu mực nước trong bể giảm quá nhiều, áp suất giảm sẽ gây khó khăn cho việc khai thác.

Goldman Sachs dự báo giá dầu Brent sẽ đạt 90 đô la/thùng vào quý IV năm 2026. Daan Struyven, đồng trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa thế giới tại Goldman Sachs, cho biết những rủi ro chính: "Các nguồn bất ổn chính là nguồn cung từ Trung Đông, mức độ sụt giảm nhu cầu hiện nay và mức độ kéo dài của sự sụt giảm nhu cầu dầu mỏ này."

Kemfert từ Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW) kêu gọi một tầm nhìn dài hạn: "Dự trữ dầu chiến lược có thể mang lại sự ổn định ngắn hạn, nhưng chúng không phải là giải pháp lâu dài. Chúng giúp kéo dài thời gian, nhưng không thể thay thế chính sách năng lượng hướng tới tương lai." Ông lập luận rằng an ninh nguồn cung sẽ "không đến từ sự phụ thuộc mới vào nhiên liệu hóa thạch, mà từ việc giảm tiêu thụ dầu, tăng hiệu quả, điện khí hóa và mở rộng nhanh hơn năng lượng tái tạo."

Trong khi đó, các nhà phân tích của Commerzbank cảnh báo về một "mùa thu đầy biến động" nếu việc phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục và các hạn chế xuất cảng tiềm năng của Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sẽ gây thêm áp lực lên lượng dự trữ dầu của Âu châu. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026

 CÁC CUỘC TẤN CÔNG TẠI VÙNG VỊNH UAV CỦA IRAN BỊ BẮN HẠ; TEHERAN ĐÁP TRẢ BẰNG HỎA TIỄN

Nguồn tin từ (dpa/red): Tình hình tại Vịnh Ba Tư lại một lần nữa trở nên vô cùng bất ổn. Các lực lượng Mỹ cho biết đã vô hiệu hóa 2 máy bay không người lái (UAV) chiến đấu của Iran tại eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch quan trọng của nền kinh tế thế giới về dầu mỏ. Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan phụ trách khu vực, các máy bay này gây ra mối đe dọa đối với hoạt động vận tải biển thế giới. Các đơn vị Mỹ vẫn đang trong trạng thái sẵn sàng ứng phó với những hành động thù địch tiếp theo từ phía Iran.

Các cuộc tấn công từ cả hai phía bất chấp lệnh ngừng bắn

Sự việc này chỉ là một phần trong tình trạng leo thang căng thẳng gần đây tại khu vực. Các cuộc tấn công qua lại đã diễn ra ngay từ sáng thứ Bảy 6-6, bất chấp lệnh ngừng bắn chính thức và các cuộc đàm phán đang được tiến hành nhằm chấm dứt xung đột. Trong các diễn biến này, lực lượng Mỹ đã bắn hạ máy bay không người lái của Iran và sau đó tấn công các trạm Radar tại eo biển này.

Teheran đã đáp trả nhanh chóng: ngay sau đó, Iran phóng hỏa tiễn đạn đạo về phía các nước láng giềng là Kuwait và Bahrain. Đây là một sự kiện gây chấn động, càng làm gia tăng thêm tình hình căng thẳng vốn đã rất nghiêm trọng. Theo các nguồn tin từ Iran, loạt tên lửa này nhằm mục đích tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh.

Mỹ: Vụ tấn công bằng hỏa tiễn của Iran thất bại

Tuy nhiên, theo tuyên bố của quân đội Mỹ, cuộc phản công của Iran đã không trúng mục tiêu. Washington cho biết phần lớn số hỏa tiễn được phóng đi đã bị các hệ thống phòng thủ đánh chặn thành công.

Cuộc xung đột này, thường được gọi là Chiến tranh Iran, bắt đầu vào cuối tháng Hai với các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhắm vào các mục tiêu của Iran. Một lệnh ngừng bắn đã được duy trì trong khoảng 2 tháng qua, mặc dù lệnh này liên tục bị vi phạm bởi các cuộc tấn công nhỏ lẻ mang tính chất đáp trả lẫn nhau. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026 

TAIWAN ĐIỀU TÀU ỨNG PHÓ VỚI CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA TÀU TRUNG QUỐC GẦN BỜ BIỂN NƯỚC NÀY

Nguồn tin từ DER SPIEGEL: Một "hoạt động an ninh" của Trung Quốc ở vùng biển gần bờ nước này đã vấp phải phản ứng từ Đài Loan; hòn đảo tự trị theo thể chế dân chủ này không phải là quốc gia duy nhất trong khu vực hiện đang thách thức các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh.

Sau "hoạt động an ninh" của Trung Quốc, Đài Loan đã điều động một số tàu  thuộc Lực lượng Tuần tra Bờ biển đến khu vực chịu ảnh hưởng. Giới chức cho biết động thái này nhằm phản ứng một cách "thích hợp" trước hành động của Trung Quốc. Đài Bắc khẳng định hoạt động của Trung Quốc vi phạm luật pháp quốc tế. Các tàu của Trung Quốc được cho là đã bị giám sát "trong suốt quá trình diễn ra sự việc".

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Bộ Giao thông Vận tải nước này đã huy động các đơn vị tuần tra bờ biển từ tỉnh Phúc Kiến và Quảng Đông để thực hiện "chiến dịch đặc biệt nhằm thực thi luật giao thông hàng hải tại vùng biển phía đông đảo Đài Loan". Theo hãng tin Tân Hoa Xã, động thái của Bắc Kinh là "biện pháp cần thiết để đối phó với việc Nhật Bản và Philippines đơn phương tuyên bố bắt đầu đàm phán thiết lập ranh giới biển" gần Đài Loan.

Tranh chấp với Nhật Bản và Philippines

Bối cảnh của sự việc này là các cuộc đàm phán giữa Tokyo và Manila về ranh giới biển. Tháng trước, Nhật Bản và Philippines đã công bố kế hoạch khởi động đàm phán chính thức nhằm thiết lập ranh giới biển cho vùng đặc quyền kinh tế , một động thái gây bất bình tại Bắc Kinh.

Trung Quốc coi Đài Loan, hòn đảo tự trị theo thể chế dân chủ, là một tỉnh ly khai cần được tái thống nhất với đại lục, kể cả việc dùng võ lực nếu cần thiết. Bắc Kinh gọi các cuộc đàm phán giữa Tokyo và Manila là "bất hợp pháp" và tuyên bố quyền kiểm soát độc quyền đối với vùng biển đang được đề cập.

Những lo ngại chung của Manila và Tokyo về các tuyên bố chủ quyền biển của Trung Quốc đã dẫn đến mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa hai nước trong những năm gần đây. Ngược lại, quan hệ Trung - Nhật đã xấu đi đáng kể kể từ khi nhà lãnh đạo bảo thủ mới của Nhật Bản, bà Sanae Takaichi, nhậm chức.

Ông Raymond Greene, người đóng vai trò đại sứ thực tế của Hoa Kỳ tại Đài Bắc, gần đây đã kêu gọi Đài Loan tăng cường nỗ lực quốc phòng. Phát biểu tại một diễn đàn vào thứ Bảy, ông cho rằng hòn đảo này cần rút ra bài học từ các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông để duy trì thế cân bằng quân sự với Trung Quốc.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026  

DROHNE ĐÁNH TRÚNG TÒA NHÀ Ở TSCHERNOBYL, CÁCH KHU VỰC LƯU TRỮ CHẤT THẢI HẠT NHÂN ĐÃ QUA XỬ DỤNG CHỈ VÀI MÉT 

Nguồn tin từ (dpa/red) tiết lộ: Báo động đỏ tại Ukraine! Một máy bay không người lái (Drohne) của Nga đã tấn công vào khu vực chứa hạt nhân loại trừ ở nhà máy phát điện Tschernobyl. Nỗi lo ngại về một thảm họa hạt nhân mới đang gia tăng, khi vụ va chạm xảy ra ngay sát cơ sở lưu trữ chất thải hạt nhân hết sức nguy hiểm.

Công ty nhà nước Energoatom của Ukraine xác nhận rằng một tòa nhà thuộc cơ sở lưu trữ chính dành cho các thanh nhiên liệu đã qua xử dụng đã bị trúng đạn trong cuộc tấn công vào ban đêm. Theo các báo cáo, cấu trúc này, vốn được chế tạo để tiếp nhận các thùng chứa, đã bị phá hủy một phần. May mắn thay, không có nhiên liệu hạt nhân đã qua xử dụng nào được lưu trữ tại vị trí cụ thể đó. Các số liệu chính thức cho thấy mức độ phóng xạ vẫn nằm trong giới hạn cho phép.

Công ty thông báo rằng đám cháy lan rộng trên diện tích 40 mét vuông đã được kịp dập tắt. Kho lưu trữ trung tâm này, nằm trong khu vực loại trừ của nhà máy điện hạt nhân từng gặp thảm họa cách đây 40 năm, được xử dụng để lưu trữ lâu dài các thanh nhiên liệu đã qua xử dụng từ các lò phản ứng khác của Ukraine.

Người đứng đầu IAEA: Sự việc "đáng lo ngại cao độc"

Ukraine đã thông báo cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) về "thiệt hại đáng kể" đối với cấu trúc này; mặt tiền, cửa sổ và cửa ra vào đều bị ảnh hưởng. Sức ép từ vụ nổ cũng làm hư hại các tòa nhà lân cận. Một nhóm chuyên gia của IAEA hiện đang lên kế hoạch đến hiện trường để đánh giá mức độ thiệt hại.

Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi đã thẳng thắn chia sẻ trên X, mô tả sự việc này là "đáng lo ngại cao độ". Lý do cho mối lo ngại lớn của ông là cuộc tấn công diễn ra tại một địa điểm lưu trữ lượng lớn vật liệu hạt nhân, chỉ cách tòa nhà bị hư hại vài mét. Đây là chi tiết làm nổi bật mức độ nguy hiểm to lớn của sự việc. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân vi phạm nguyên tắc an toàn

Ông Grossi nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Chúng vi phạm trực tiếp các nguyên tắc an toàn cơ bản trong bối cảnh xung đột quân sự.

Những sự việc xảy ra như vậy không phải là điều mới mẻ. Trong suốt cuộc xung đột Nga-Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ tư, thường xuyên xảy ra các tình huống nguy hiểm liên quan đến các cơ sở hạt nhân. Đặc biệt, nhà máy điện Saporischschja ở miền nam đã nhiều lần bị ảnh hưởng bởi các hoạt động thù địch. Sự việc này gợi lại những ký ức tồi tệ nhất: Vào ngày 26 tháng 4 năm 1986, một cuộc thử nghiệm tại nhà máy điện hạt nhân Tschernobyl, khi đó thuộc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraine, đã vượt khỏi tầm kiểm soát, dẫn đến thảm họa nóng chảy lõi lò phản ứng. Sau đó, các đám mây chứa hạt phóng xạ đã lan rộng khắp Bắc và Tây Âu, dù với nồng độ đã bị pha loãng. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026  

CHÚNG TÔI SẼ KHÔNG BỊ TRAO CHO TRUNG QUỐC

Đài Loan, Trung Quốc và Mỹ vẫn là tâm điểm của những căng thẳng địa chính trị. Trong khi Tổng thống Donald Trump cân nhắc một gói vũ khí trị giá hàng tỷ đô la cho hòn đảo này, sự chú ý đang đổ dồn vào mối quan hệ giữa Washington, Đài Bắc và Bắc Kinh. Sau cuộc gặp thượng đỉnh gần đây nhất giữa ông Trump và Tập Cận Bình, đã xuất hiện những câu hỏi liệu chính sách của Mỹ đối với Đài Loan có đang thay đổi hay không?. Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Đài Bắc hiện đang kiên quyết bác bỏ những lo ngại đó.

Đài Loan không thấy sự thay đổi trong đường lối của Washington

Đại diện cao cấp nhất của Đài Loan tại Mỹ, ông Alexander Tah-ray Yui, không nhận thấy dấu hiệu nào cho thấy hòn đảo này có thể trở thành quân bài mặc cả trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Bắc Kinh. Trong cuộc phỏng vấn với trang tin chính trị Mỹ Politico, ông khẳng định rằng chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump không làm thay đổi lập trường lâu nay của Mỹ đối với Đài Loan.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đang cân nhắc gói vũ khí trị giá 14 tỷ USD đã được Quốc hội Mỹ thông qua. Theo ông Yui, quy mô của gói vũ khí này thể hiện được mức độ đe dọa, mà Đài Loan phải đối mặt từ phía Trung Quốc. Gói vũ khí hiện đang được chính phủ Mỹ xem xét.

Ông Yui cũng cho biết, quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan không chỉ giới hạn ở các vấn đề an ninh. Thương mại, đầu tư, khoa học và giáo dục vẫn tiếp tục được mở rộng mạnh mẽ, cho thấy sự quan tâm của Washington đối với Đài Loan không hề suy giảm.

Gói vũ khí tỷ đô và khả năng điện đàm với Tổng thống Lại Thanh Đức

Theo tạp chí Newsweek của Mỹ, ông Trump cũng để ngỏ khả năng đối thoại trực tiếp với Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức. Khi được hỏi về một cuộc điện đàm tiềm năng, ông Trump đã nói với các phóng viên vào thứ Sáu 5-6: "Tôi sẽ luôn sẵn sàng trò chuyện với ông ấy."

Một cuộc tiếp xúc như vậy sẽ là sự kiện đáng chú ý. Chưa từng có cuộc đối thoại nào giữa một tổng thống Mỹ đương nhiệm và một tổng thống Đài Loan đương nhiệm kể từ khi quan hệ ngoại giao chính thức giữa Mỹ và Đài Loan bị cắt đứt vào năm 1979. Ông Yui cho rằng một cuộc đối thoại như vậy là hoàn toàn dễ hiểu. Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng Đài Loan là một nền dân chủ tự quản trị và không ảnh hưởng đến sự chi phối của Trung Quốc.

Những thông tin chính về cuộc tranh luận hiện nay

Donald Trump hiện đang xem xét gói vũ khí trị giá 14 tỷ USD dành cho Đài Loan. Quốc hội Mỹ đã thông qua gói vũ khí này. Đại diện của Đài Loan, ông Alexander Tah-ray Yui, nhận thấy không có sự thay đổi nào trong lập trường của Mỹ đối với chính sách lâu nay của họ về Đài Loan.

Sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình, chính quyền Trump cũng nhấn mạnh tính nhất quán trong vấn đề Đài Loan. Gói viện trợ vũ khí đã bị trì hoãn tạm thời do chính phủ Mỹ đang rà soát lại kho dự trữ đạn dược của mình.

Ông Trump không loại trừ khả năng đối thoại trực tiếp với nhà lãnh đạo Đài Loan Lai Ching-Te.

Trung Quốc công khai phản đối các cuộc tiếp xúc cấp cao như vậy. Đài Loan nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ với Mỹ trong các lĩnh vực an ninh, thương mại và kỹ nghệ.

Thông điệp mạnh mẽ từ Đài Bắc

Đồng thời, ông Yui cảnh báo về việc chỉ dựa vào quan điểm của Bắc Kinh đối với Đài Loan để đưa ra các quyết định chính sách. Sau hội nghị thượng đỉnh Trump-Tập, ông Yui từng tuyên bố rằng các nhà hoạch định chính sách Mỹ cũng nên lắng nghe trực tiếp quan điểm của Đài Loan.

Tác động đối với quan hệ Mỹ-Trung

Quyết định về gói viện trợ vũ khí nhiều khả năng sẽ trở thành phép thử quan trọng đối với chính sách trong tương lai của chính quyền Trump về Đài Loan. Bắc Kinh từ lâu đã phản đối việc Mỹ chuyển giao vũ khí cho hòn đảo này và coi Đài Loan là một phần của Trung Quốc. Nếu ông Trump vừa phê duyệt gói vũ khí vừa tiến hành đối thoại với nhà lãnh đạo Lai Ching - Te, điều này có thể làm gia tăng hơn nữa căng thẳng giữa hai cường quốc.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026