GIẢI PHÁP KHÔN NGOAN NHẤT LÀ ĐÀM PHÁM - JD.VANCE DƯỜNG NHƯ ĐANG KỀM CHẾ TRUMP VỀ VIỆC TẤN CÔNG IRAN
Theo một báo cáo truyền thông, Phó Tổng thống JD Vance đang ủng hộ giải pháp ngoại giao tại White Híue liên quan đến vấn đề Iran. Các cố vấn của Trump đang cân nhắc đàm phán với chế độ này trước khi tiến hành bất kỳ cuộc tấn công tiềm tàng nào.
Các cố vấn hàng đầu tại White House hiện đang tranh luận liệu Mỹ có nên chấp nhận đề nghị muộn màng của Iran về việc nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân hay không?. Tờ Wall Street Journal cũng loan tin, Tổng thống Donald Trump vẫn đang cân nhắc các cuộc tấn công quân sự.
Tuy nhiên, một số cố vấn cấp cao, bao gồm cả Phó Tổng thống JD Vance, được cho là đang thúc giục rằng các lựa chọn ngoại giao nên được xem xét trước tiên. Trump nói với các phóng viên trên Air Force One , Iran đã ra tín hiệu sẵn sàng đàm phán. Ông tuyên bố: “Một cuộc gặp đang được sắp xếp”, nhưng nhấn mạnh rằng ông đồng thời đang xem xét “các lựa chọn rất mạnh mẽ”, bao gồm các cuộc không kích, các hoạt động mạng hoặc các biện pháp trừng phạt bổ sung. Ông dự định sẽ đưa ra quyết định vào hôm nay thứ Ba 13-1 với các cố vấn thân cận nhất của mình.
Tình hình hiện tại bắt nguồn từ các cuộc biểu tình trên toàn quốc ở Iran, bắt đầu từ cuối tháng 12 và leo thang đáng kể vào ngày 8 tháng 1. Các nhóm nhân quyền báo cáo hàng trăm người thiệt mạng do hành động tàn bạo của lực lượng an ninh. Truyền thông nhà nước đã chiếu hình ảnh nhiều nạn nhân trong nhà xác gần Tehran những ngày gần đây.
Theo báo cáo của WSJ, ông Vance thường được xem là khá thận trọng đối với các cuộc xung đột quân sự và trong tình hình hiện tại, ông đang ủng hộ việc cho cơ hội để Iran đàm phán. Đồng thời, ông không loại trừ khả năng tấn công và tiếp tục coi Iran là một mối đe dọa. Hồi tháng 6, ông được cho là đã bày tỏ sự hoài nghi ban đầu về các vụ đánh bom trước khi Trump cuối cùng ra lệnh tấn công một số cơ sở hạt nhân.
Ảnh hưởng đáng kể của ông Vance về vấn đề này cũng có thể liên quan đến sự cạnh tranh nội bộ giữa ông và Ngoại trưởng Marco Rubio. Ông Vance không đóng vai trò nào trong việc ra quyết định của chính phủ về vấn đề Venezuela, trong khi hành động chống lại chế độ Maduro lại do Rubio quyết định.
“Không ai biết Tổng thống Trump sẽ làm gì ngoại trừ chính Tổng thống Trump.”
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố rằng nước ông “sẵn sàng cho các cuộc đàm phán công bằng” nhưng “hoàn toàn chuẩn bị cho chiến tranh” nếu các cuộc đàm phán thất bại. Ông cho biết đã liên lạc với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff vào cuối tuần. Tuy nhiên, theo báo cáo, một số quan chức Mỹ nghi ngờ sự chân thành của Teheran và cảnh báo rằng giới lãnh đạo chỉ đang cố gắng câu giờ.
Người phát ngôn của Trump, Karoline Leavitt, nhấn mạnh rằng tổng thống thường thích các giải pháp ngoại giao nhưng vẫn để ngỏ các lựa chọn quân sự: “Không ai biết Tổng thống Trump sẽ làm gì ngoại trừ chính Tổng thống Trump”. Bà nói thêm rằng các cố vấn đã báo cáo với ông về các cơ hội và rủi ro của các cuộc đàm phán được nối lại. Các vòng đàm phán trước đó đã bị gián đoạn sau khi Mỹ, cùng với Israel, ném bom một số cơ sở hạt nhân. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio đã trình bày thêm các lựa chọn chính sách vào thứ Sáu 16-1.
Người phát ngôn của Trump, Karoline Leavitt, nhấn mạnh rằng tổng thống thường thích các giải pháp ngoại giao nhưng vẫn để ngỏ các lựa chọn quân sự. Theo tờ Wall Street Journal, Trump hiện đang chịu áp lực đáng kể đối với chế độ Iran: một trong những phong trào biểu tình lớn nhất trong nhiều năm, các đồng minh khu vực suy yếu và tình trạng bất ổn kinh tế nghiêm trọng. Một thỏa thuận hạt nhân mới dường như khả thi, nhưng cũng có thể củng cố một chế độ đàn áp vào thời điểm then chốt. Iran đã kiên quyết duy trì chương trình làm giàu Uranium của mình trong hai thập niên qua, kể cả thời gian gần đây.
JD Vance ủng hộ "các cuộc đàm phán thực sự" với Iran. Các nguồn tin thân cận với Trump cho biết ông cần phải chứng minh một cách đáng tin cậy những lời đe dọa của mình trước tình trạng bạo lực chống lại người biểu tình. Đồng thời, một số người nghi ngờ liệu các cuộc không kích có thực sự ngăn chặn được hành động thô bạo của chế độ hay không?. Theo báo cáo, một lựa chọn ít rủi ro hơn là ban đầu không tấn công cũng không đàm phán, quan sát diễn biến của các cuộc biểu tình, và sau đó tham gia đàm phán với đòn bẩy mạnh hơn. Hôm thứ Hai 12-1, Trump đã công bố kế hoạch áp thuế 25% đối với tất cả hàng hóa giao dịch với Mỹ từ tất cả các đối tác thương mại của Iran.
Vance gần đây cho biết: “Chế độ Iran có nhiều vấn đề. Hướng hành động khôn ngoan nhất là tham gia vào các cuộc đàm phán thực sự với Mỹ về chương trình hạt nhân.” Bất chấp tình trạng bất ổn, cho đến nay vẫn chưa có sự đào ngũ nào trong quân đội hoặc chính phủ. Các nhà hoạt động báo cáo hàng nghìn người bị thương, mặc dù thông tin đáng tin cậy rất khó thu thập do việc tắt Internet trên toàn quốc.
Theo tờ Wall Street Journal, chuyên gia về Iran, Suzanne Maloney, dự đoán chế độ này sẽ “tự khuất phục, suy yếu hơn, bị cô lập hơn, nhưng sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn với Mỹ và đàn áp nội bộ mạnh mẽ hơn”. Ngay cả những rạn nứt tiềm tàng sau khi đàn áp tình trạng bất ổn cũng chỉ càng củng cố thêm quyền lực cốt lõi của giới lãnh đạo.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-1-2026