"UY TÍN CỦA MỸ TẠI ÂU CHÂU ĐANG Ở MỨC THẤP NHẤP CỦA MỌI THỜI ĐẠI" - ĐÂY LÀ SỰ SỤP ĐỔ NIỀM TIN ĐẶC BIỆT NGHIÊM TRỌNG
Welt : Quan hệ giữa Âu châu và Mỹ sẽ là trọng tâm chính của Hội nghị An ninh Munich. Viện thăm dò dư luận YouGov đã tổng hợp dữ liệu về vấn đề này. Người dân không hề ảo tưởng.
Uy tín của Mỹ đã giảm đáng kể ở Đức và các nước Âu châu khác trong một năm rưỡi qua. Điều này được thể hiện qua một cuộc khảo sát chính trị quốc tế mang tính đại diện do viện thăm dò dư luận YouGov thực hiện tại Đức, Pháp, Anh, Ý, Tây Ban Nha và Đan Mạch, mà WELT đã có được.
Theo khảo sát, hiện chỉ có khoảng 1/5 công dân Đức (21%) có cái nhìn tích cực về Hoa Kỳ. Vào tháng 8 năm 2024, con số này vẫn còn hơn một nửa (52%). Vào thời điểm đó, Joe Biden vẫn là tổng thống, và Donald Trump đang tranh cử với Kamala Harris, và đã thắng cử vào tháng 11.
Uy tín của Mỹ cũng đã giảm ở các quốc gia khác được đưa vào khảo sát kể từ đó. Mỹ nhận được đánh giá tốt nhất từ người Anh (30% tích cực hoặc rất tích cực), trong khi tệ nhất, không có gì đáng ngạc nhiên, xét đến tham vọng sáp nhập Greenland của nước này, là từ người Đan Mạch: chỉ có 11% người Đan Mạch có cái nhìn tích cực hoặc rất tích cực về Mỹ.
Khi được hỏi liệu họ coi Mỹ là bạn bè và đồng minh/đối thủ cạnh tranh thân thiện hay là một quốc gia không thân thiện/thù địch, câu trả lời ở Đức được chia đều – mỗi bên chiếm 41%. Gần ba năm trước, vào tháng 7 năm 2023, 70% người Đức vẫn coi Mỹ là một quốc gia nhìn chung thân thiện.
YouGov đã xác định xu hướng này ở tất cả các quốc gia, mặc dù ở mức độ khác nhau. Sự suy giảm lòng tin đặc biệt nghiêm trọng ở Đan Mạch, từ 80% xuống còn 26%. Tại Ý, quốc gia dưới thời Giorgia Meloni nhìn chung có cái nhìn tích cực hơn về chính quyền Trump, mức giảm là nhỏ nhất, từ 61% xuống còn 52%.
"Uy tín của Mỹ tại châu Âu đang ở mức thấp nhất trong những năm gần đây," Frieder Schmid, người đứng đầu bộ phận thăm dò ý kiến của YouGov, cho biết. "Đối với ngày càng nhiều người Âu châu, Mỹ không còn là đối tác mà họ tin tưởng nữa."
Khi được hỏi liệu quan hệ giữa Mỹ và Âu châu Âu được cải thiện sau nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump hay không, người Đức có ý kiến trái chiều: 39% tin rằng chính sách đối ngoại của Mỹ có thể đảo ngược, trong khi 41% cho rằng Trump sẽ thay đổi nó vĩnh viễn. 20% không có ý kiến. Điều này khiến người Đức đặc biệt bi quan, hoặc có lẽ là thực tế, tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người: Ở các quốc gia khác được khảo sát, đa số kỳ vọng vào sự trở lại của quan hệ tốt đẹp.
Tuy nhiên, có sự đồng thuận về câu hỏi liệu người Âu châu có nên giữ vững các giá trị và sự độc lập của họ trong các cuộc xung đột với Mỹ hay không, ngay cả khi điều đó có nghĩa là sự kết thúc của liên minh xuyên Đại Tây Dương. Một đa số tương đối, từ 41% ở Pháp đến 55% ở Đan Mạch, ủng hộ điều này. Tại Đức, 45% tin rằng đây là cách suy nghỉ đúng đắn, trong khi 34% muốn thỏa hiệp hoặc từ bỏ một số giá trị nhất định trong một số lĩnh vực chính sách để cứu vãn liên minh.
Đối với Schmid, điều này phản ánh sự không chắc chắn trong lòng người dân. Ông nói: "Mặc dù gần một nửa dân số Đức tin rằng Âu châu nên bảo tồn nền độc lập và các giá trị của mình, nhưng cứ ba người thì có một người cho rằng việc duy trì quan hệ xuyên Đại Tây Dương quan trọng hơn việc khăng khăng đòi độc lập."
YouGov cũng khảo sát điểm mạnh và điểm yếu tương đối của Mỹ và châu Âu, cũng như sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai bên. Đa số cho rằng Mỹ mạnh hơn trong các lĩnh vực kinh tế, quân sự và ngoại giao, và phụ thuộc hơn trong các lĩnh vực phát triển kinh tế và quốc phòng. Schmidt nói: "Người dân tin rằng Âu châu đang ở thế bất lợi." Theo đa số người dân ở tất cả các quốc gia, việc đổ vỡ quan hệ giữa Âu châu và Mỹ sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế, năng lực quốc phòng, hòa bình và ổn định ở Âu châu.
Âu Châu nên phản ứng như thế nào?
Để tránh một sự đổ vỡ như vậy, đa số người Đức (56%), người Pháp (51%), người Anh (57%) và người Đan Mạch (63%) sẵn sàng tăng chi tiêu quốc phòng, trong khi đa số người Tây Ban Nha (39%) và người Ý (22%) thì không. Đa số cũng ủng hộ việc giảm nhập cư, như Phó Tổng thống J.D. Vance đã yêu cầu, với tỷ lệ ủng hộ dao động từ 57% ở Anh đến 67% ở Đức.
Đa số người Âu châu cho rằng việc gánh chịu chi phí cho quân đội Mỹ đóng tại Âu châu, việc ký kết các thỏa thuận thương mại có phần thiên vị Mỹ, việc điều chỉnh chính sách thương mại của châu Âu theo hướng có lợi cho Mỹ, hoặc việc làm suy yếu các quy định chống lại cái gọi là "lời lẽ kích động thù hận" là không thể chấp nhận được.
Trong trường hợp quan hệ giữa Mỹ và Âu châu đổ vỡ, tất cả các quốc gia đều sẵn sàng thúc đẩy hội nhập EU, từ 46% ở Anh (không phải thành viên) đến 63% ở Tây Ban Nha. Tại Đức, 54% ủng hộ. Một lần nữa, đa số, ngoại trừ người Ý, cũng muốn tăng chi tiêu quốc phòng ở Âu châu.
Có rất ít người sẵn lòng bỏ qua các vấn đề nhân quyền vì lợi ích của việc xích lại gần hơn với các cường quốc khác trên thế giới, với 30%, tỷ lệ ủng hộ cao nhất là ở Tây Ban Nha. Tại Đức, chỉ có một phần tư (26%) sẵn sàng làm như vậy. Ý kiến trái chiều về vấn đề hỗ trợ thêm cho Ukraine. Trong khi đa số người Anh và người Đan Mạch sẵn sàng tăng cường sự can thiệp của họ, người Pháp, Tây Ban Nha và Ý lại phản đối điều này. Tại Đức, ý kiến cũng chia rẽ, với 37% ủng hộ và 43% phản đối.
Để thực hiện cuộc khảo sát này, YouGov đã phỏng vấn qua online 2.224 người trên 18 tuổi ở Đức, 2.046 người ở Anh, 1.051 người ở Pháp, 1.007 người ở Đan Mạch, 1.063 người ở Tây Ban Nha và 1.050 người ở Ý từ ngày 9 đến 27 tháng 1. Mẫu khảo sát đại diện cho dân số thường trú từ 18 tuổi trở lên.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 11-2-2026
