EU ĐANG CHUẨN BỊ KHOẢN THANH TOÁN ĐẦU TIÊN CHO UKRAINE - ĐỂ NHANH CHÓNG TỚI TAY KIEW SAU KHI CÓ KẾT QUẢ BẦU CỬ
Nguồn tin từ Euronews (Deutsch): Ủy ban Âu châu đang chuẩn bị khung pháp lý và kỹ thuật cho khoản thanh toán đầu tiên cho Ukraine theo chương trình cho vay 90 tỷ Euro, ngay sau khi Hungary rút lại quyền phủ quyết. Điều này nhằm mục đích ngăn chặn ngân sách của Ukraine đang bị tàn phá bởi chiến tranh phải trải qua những đợt cắt giảm đau đớn.
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đang ngăn chặn nguồn tài chính cứu cánh này do một tranh chấp riêng với Ukraine về đường ống dẫn dầu Druzhba. Kiew tuyên bố cơ sở hạ tầng đã bị hư hại nghiêm trọng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga và cần được sửa chữa. Tuy nhiên, Budapest khẳng định rằng đường ống này đang bị cố tình đóng cửa để ảnh hưởng đến kết quả cuộc bầu cử ngày 12 tháng 4.
Brüssels dự kiến quyền phủ quyết sẽ vẫn được duy trì ít nhất cho đến sau cuộc bầu cử, vì Orbán đã biến việc phản đối Ukraine thành chủ đề trọng tâm trong chiến dịch tranh cử đầy cam go của mình. Tổng thống đương nhiệm đang bị đối thủ trẻ hơn, Péter Magyar, dẫn trước với khoảng cách hai chữ số trong các cuộc thăm dò dư luận.
Công tác chuẩn bị tại Brüssels
Trong khi đó, Ủy ban Âu châu đang nỗ lực tạo ra mọi điều kiện cần thiết để bắt đầu giải ngân ngay khoản vay 90 tỷ Euro ngay sau khi tranh chấp được giải quyết.
Cơ quan điều hành EU đã trình bày tài liệu đầu tiên trong số 4 tài liệu làm cơ sở cho chương trình viện trợ vào thứ Tư 1-4. Ba tài liệu còn lại dự kiến sẽ được công bố trong những ngày tới.
45 tỷ euro được dành cho năm 2026, bao gồm 16,7 tỷ euro cho hỗ trợ tài chính và 28,3 tỷ euro cho viện trợ quân sự. Chi tiêu cho máy bay không người lái sẽ được miễn trừ khỏi tiêu chí "Sản xuất tại châu Âu" để cho phép Ukraine tìm nguồn cung ứng các cơ phận thay thế tiết kiệm chi phí trên thế giới.
45 tỷ Euro còn lại được lên kế hoạch cho năm 2027, mặc dù việc giải ngân có thể kéo dài sau thời điểm này.
"Chúng tôi sẽ thực hiện đúng cam kết khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine," Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen tuyên bố. "Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ người dân Ukraine dũng cảm và cuộc đấu tranh giành tự do của họ."
Cả 4 tài liệu phải được hoàn tất trước khi khoản thanh toán đầu tiên được thực hiện. Quá trình nội bộ dự kiến sẽ diễn ra suôn sẻ, vì Hungary, Slowakei và Cộng hòa Tiệp Khắc đã được cấp quyền rút khỏi khoản vay và do đó không tham gia bỏ phiếu.
Quyền phủ quyết của Hungary là trở ngại chính
Trở ngại chính vẫn là một quy định riêng biệt sửa đổi ngân sách chung của EU để cho phép vay chung đối với một quốc gia không thuộc EU. Phần này của gói phức tạp đang bị Hungary ngăn chặn vì đây là phần duy nhất yêu cầu sự đồng ý tuyệt đối của 27 quốc gia thành viên.
Quyền phủ quyết này được xem là vi phạm thỏa thuận đạt được giữa 27 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, bao gồm cả Orbán, tại hội nghị thượng đỉnh quan trọng hồi tháng 12 -2025.
"Chúng tôi kỳ vọng tất cả 27 quốc gia thành viên sẽ tuân thủ cam kết này," một phát ngôn viên của Ủy ban cho biết hôm thứ Tư 1-4. "Việc không tuân thủ cam kết này thực sự sẽ cấu thành hành vi vi phạm nguyên tắc hợp tác chân thành."
Quyền phủ quyết của Hungary được xem là vi phạm thỏa thuận đạt được giữa 27 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, bao gồm cả Orbán, tại hội nghị thượng đỉnh quan trọng hồi tháng 12.
Các quan chức EU đang xem xét một số kịch bản cho ngày sau bầu cử của Orbán.
Nếu Magyar thắng, Brüssels hy vọng quyền phủ quyết sẽ nhanh chóng được dỡ bỏ. Nếu Orbán thắng, ông ta có thể nhượng bộ hoặc kiên quyết giữ nguyên lệnh phong tỏa. Thủ tướng đã tuyên bố sẽ giữ lại khoản vay cho đến khi dầu được vận chuyển trở lại qua đường ống Druzhba. "Không có dầu, không có tiền", ông nói hồi đầu tháng này.
Nếu quyền phủ quyết được dỡ bỏ, dù là bởi Magyar hay Orbán, khoản thanh toán đầu tiên cho Ukraine có thể được thực hiện chỉ vài ngày sau đó, vì Ủy ban có một khoản dự trữ tiền vay. Điều vẫn cần là sự chấp thuận về mặt pháp lý cho việc chuyển tiền cho Kiew.
"Ngay khi chúng tôi có tất cả các yếu tố liên quan, chúng tôi có thể tiếp nhận các quỹ trong quỹ thanh khoản của mình và thực hiện khoản giải ngân đầu tiên", người phát ngôn giải thích. "Vì vậy, điều này sẽ không làm chậm quá trình."
"Áp lực lên Kiew đang gia tăng.
Nếu quyền phủ quyết vẫn còn hiệu lực ngay cả sau bầu cử, chuông báo động có thể sẽ vang lên ở Brüssels .
" Với mức chi tiêu hiện tại, Ukraine có thể cạn kiệt viện trợ nước ngoài ngay từ giữa tháng Năm. Khi đó, quốc gia này sẽ buộc phải cắt giảm mạnh các dịch vụ công cộng. Đồng thời, họ cần khẩn cấp nguồn tài trợ mới để đẩy mạnh sản xuất vũ khí và máy bay không người lái trong nước.
Hôm thứ Ba 31-3, Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj tuyên bố rằng bế tắc chính trị đã làm trì hoãn kế hoạch chuẩn bị cho đất nước đối phó với mùa đông sắp tới.
“Ai cũng có thể thấy rõ ràng đây chẳng khác gì một thỏa thuận với Moskau,” ông nói thêm. Rõ ràng ông đang ám chỉ đến các báo cáo truyền thông về các cuộc đàm phán riêng giữa các bộ trưởng ngoại giao Hungary và Nga.
Cùng ngày, Đại diện cao cấp Kaya Kallas, người đã gặp Selenskyj tại Kiew, một lần nữa nêu lên khả năng tiếp nhận các tài sản không hoạt động của Nga nếu quyền phủ quyết đối với khoản vay 90 tỷ Euro không thể vượt qua. Đề nghị này, vốn đã thất bại vào năm ngoái, vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro về pháp lý, tài chính và uy tín.
Vũ Thái An, nười lính VNCH, ngày 4-4-2026