THỦ TƯỚNG ĐỨC FRIEDRICH MERZ TUYÊN BỐ HẬU QUẢ ĐỐI VỚI VIKTOR ORBAN
Nguồn tin (nix/dpa): Thủ tướng Ungarn Viktor Orban lo sợ mất quyền lực, và đang dùng EU và Ukraine làm con tin. Hội nghị thượng đỉnh tại Brüssels được tổ chức nhằm giải quyết những lo ngại của ông. Tuy nhiên, kết quả lại đáng lo ngại.
Sau những nỗ lực thất bại trong việc thuyết phục Thủ tướng Ungarn Viktor Orban nhượng bộ, EU và Ukraine phải đối mặt với nhiều tuần bất ổn đầy khó khăn. Vì Thủ tướng Friedrich Merz và các nhà lãnh đạo EU khác không thể thuyết phục Orban tại hội nghị thượng đỉnh ở Brüssels từ bỏ việc phong tỏa hàng tỷ Euro viện trợ tài chính cho Ukraine, giờ đây họ phải hy vọng rằng nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu này sẽ thua trong cuộc bầu cử quốc hội Ungarn vào ngày 12 tháng 4 và buộc phải từ chức.
Nếu Orban vẫn tại vị, các cuộc đàm phán khó khăn về các phương án thay thế cho kế hoạch tài chính hiện tại đối với khoản vay hỗ trợ Ukraine lên tới 90 tỷ Euro có thể trở nên cần thiết. Số tiền này nhằm mục đích đáp ứng những nhu cầu tài chính cấp bách nhất của Ukraine cho đến cuối năm 2027 và cho phép nước này tiếp tục cuộc chiến chống lại Nga.
Theo kế hoạch hiện tại, khoản vay sẽ được tài trợ thông qua trái phiếu chung của EU trên thị trường vốn và được bảo đảm bằng sự linh hoạt trong ngân sách dài hạn của EU. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi sự chấp thuận của Ungarn, điều mà ông Orban cho đến nay vẫn từ chối, bất chấp lời hứa hồi tháng 12.
Merz: Chúng tôi sẽ không chấp nhận đường lối của Orban
Sau hội nghị thượng đỉnh sáng thứ Sáu 20-3, Thủ tướng Đức Merz đã nói về "hành động bất trung nghiêm trọng" của Orban và dự đoán rằng hành động của ông ta sẽ để lại những vết sẹo sâu và có những hậu quả vượt xa sự kiện đơn lẻ này. Chính trị gia thuộc đảng CDU này, đặc biệt đề cập đến các cuộc đàm phán về ngân sách dài hạn tiếp theo của EU. Quỹ EU dành cho Ungarn có thể bị cắt giảm hoặc việc phân bổ chúng có thể bị ràng buộc bởi các điều kiện nghiêm ngặt hơn.
"Chúng tôi đồng ý rằng chúng tôi sẽ không chấp nhận những gì đã xảy ra hôm nay tại Hội đồng Âu châu ", thủ tướng Merz nói. Ông ám chỉ đến việc Orban thực tế đã đồng ý với khoản vay hỗ trợ cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh tháng 12 năm 2025.
Orban muốn dầu mỏ của Nga
Orban chỉ phủ quyết một nghị quyết cần thiết để thực hiện điều đó sau khi việc cung cấp dầu của Nga qua đường ống Druzhba bị gián đoạn. Trong bối cảnh chiến dịch tranh cử ở Ungarn, ông Orban cáo buộc Ukraine ngăn cản việc khôi phục hoạt động của đường ống dẫn dầu vì lý do chính trị. Ông Orban dự định chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa khi dầu của Nga được vận chuyển trở lại Ungarn.
Ukraine bác bỏ những cáo buộc này và nhấn mạnh rằng đường ống hiện không thể xử dụng được do ảnh hưởng của các cuộc không kích của Nga. Gần đây, Ukraine ước tính rằng việc sửa chữa cần thiết sẽ mất khoảng một tháng rưỡi nữa.
Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj cho biết hôm thứ Năm 19-3, trong cuộc họp online với các nguyên thủ quốc gia và chính phủ các nước thành viên EU, Ukraine đang làm những gì cần thiết để nhận được khoản vay, bao gồm cả việc sửa chữa đường ống. Đồng thời, ông cảnh báo EU rằng việc tiếp tục nhập cảng dầu của Nga sẽ giúp tiền cho kẻ xâm lược kéo dài chiến tranh.
Một phái đoàn độc lập gồm các chuyên gia EU hiện đang được cử đến để làm rõ tình trạng chính xác của đường ống dẫn dầu chạy từ Nga qua Belarus và Ukraine đến Ungarn và Slowakei. Tuy nhiên, liệu những phát hiện của phái đoàn có thực sự dẫn đến sự nhượng bộ từ phía ông Orban hay không vẫn chưa rõ. Trong nước, ông đang tranh cử tái nhiệm với chiến dịch chống Ukraine, làm dấy lên lo ngại rằng Ungarn có thể bị cuốn vào chiến tranh.
Các cuộc thăm dò gần đây cho cuộc bầu cử quốc hội Ungarn cho thấy đảng của ông Orban đang sút giảm so với đối thủ của ông, Péter Magyar. Nếu Magyar thắng cử, đây có thể là hội nghị thượng đỉnh thường kỳ cuối cùng của ông Orban. Ông hiện là người đứng đầu nhà nước và chính phủ phục vụ lâu nhất trong Hội đồng Âu châu. Chính trị gia theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu này đã nắm quyền liên tục từ năm 2010.
Hôm thứ Sáu 20-3, ông Orban viết trên X: "Chúng ta đã thắng trận chiến đầu tiên ở Brüssels. Nhưng họ đang chờ đợi sự thay đổi ở Ungarn vào ngày 12 tháng 4. Quyết định thực sự sẽ được đưa ra sau đó: liệu Ungarn giữ vững lập trường hay nhượng bộ."
Liệu có cần một giải pháp khẩn cấp?
Sau hội nghị thượng đỉnh, không ai muốn công khai thảo luận về các lựa chọn cụ thể trong trường hợp Ungarn tiếp tục phong tỏa ngay cả sau cuộc bầu cử quốc hội. Có thể Đức và các quốc gia thành viên EU khác, nếu cần thiết, sẽ tìm kiếm các cách thức thay thế để cung cấp các bảo đảm cần thiết cho khoản vay dự kiến cho Ukraine.
Yêu cầu đình chỉ quyền bỏ phiếu của Ungarn tại EU đóng vai trò thứ yếu tại hội nghị thượng đỉnh. Điều này là bởi vì hiện tại ông Orbán có thể khá chắc chắn rằng ít nhất Thủ tướng Slowakei Robert Fico sẽ phủ quyết động thái đó.
Slowakei, giống như Ungarn, vẫn là một nước nhập cảng dầu mỏ lớn của Nga và cũng đang chịu ảnh hưởng từ sự gián đoạn nguồn cung qua đường ống Druzhba. Trong một thời gian dài, cả hai nước đều đang ngăn chặn quyết định về gói trừng phạt thứ 20 giữa EU và Nga. Tại hội nghị thượng đỉnh, họ đã ngăn cản việc tất cả các quốc gia thành viên EU đưa ra tuyên bố về cuộc chiến ở Ukraine.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 21-3-2026