LO NGẠI TRƯỚC TUYÊN BỐ CỦA MỸ VỀ GREENLAND - CÁC NƯỚC NATO ỦNG HỘ VIỆC ĐIỀU ĐỘNG QUÂN ĐỘI TỚI BẮC CỰC
Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn kiểm soát hòn đảo lớn nhất thế giới. Các đối tác NATO đang lo ngại. Liệu một sứ mệnh mới của liên minh ở Bắc Cực có thể là một giải pháp thỏa hiệp?
Trước những tuyên bố gần đây của chính phủ Mỹ về Greenland, một số quốc gia NATO đang ủng hộ việc mở rộng sự hiện diện của liên minh ở Bắc Cực. Theo các nhà ngoại giao, một đề nghị kêu gọi điều động một sứ mệnh giám sát có tên gọi "Arctic Sentry". Điều này nhằm mục đích phản bác lập luận của người Mỹ rằng an ninh ở khu vực chiến lược quan trọng này không thể được bảo đảm đầy đủ.
Đề nghị này được cho là đã được thảo luận tại một cuộc họp của các đại diện thường trực của các quốc gia thành viên liên minh tại Brüssels. Tờ "Frankfurter Allgemeine Zeitung" là một trong những tờ báo đầu tiên công bố về điều này.
Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm thứ Sáu 9-1, tuyên bố rằng ông đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức Friedrich Merz (CDU) và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ việc tăng cường sự hiện diện của NATO ở vùng cực bắc. Liên minh phải có lập trường mạnh mẽ hơn trong khu vực để răn đe các đối thủ như Nga, ông Starmer nói, theo một người phát ngôn.
Liệu hành động vi phạm của các quốc gia như Anh có triển vọng thành công hay không vẫn chưa rõ ràng. Lý do là các hoạt động của NATO chỉ có thể được tiến hành nếu tất cả các đồng minh đều đồng ý. Câu hỏi chính là liệu lợi ích của Mỹ ở Greenland, chính thức là một phần của Đan Mạch, chủ yếu được thúc đẩy bởi sự giàu có về tài nguyên thiên nhiên của hòn đảo này hay không?. Trong trường hợp đó, một chiến dịch mới của NATO khó có thể chấm dứt cuộc tranh luận về Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đã nhắc lại mong muốn đưa hòn đảo lớn nhất thế giới này dưới sự kiểm soát của Mỹ. Ông viện dẫn tầm quan trọng chiến lược to lớn của nó và sự hiện diện đông đảo gần đây của các tàu Nga và Trung Quốc trong khu vực.
Những tuyên bố của Trump đang gây ra mối lo ngại về một sức mạnh quân sự và kinh tế để giành quyền kiểm soát Greenland. Hòn đảo này có 4/5 diện tích được bao phủ bởi băng và 6 sáu lần diện tích nước Đức, nhưng chỉ có khoảng 57.000 cư dân.
Ý tưởng về việc tăng cường sự hiện diện ở Bắc Cực không phải là mới.
Các cuộc đàm phán không chính thức về việc mở rộng sự hiện diện của NATO ở Bắc Cực đã diễn ra cách đây một năm. Các kế hoạch quốc phòng mới, được thông qua từ năm 2023, có thể tạo cơ sở cho sự mở rộng như vậy. Các tài liệu mật này đã dự kiến tăng cường khả năng răn đe và phòng thủ ở vùng cực bắc.
Mỹ hiện đang vận hành Căn cứ Không gian Pituffik ở Greenland dựa trên các thỏa thuận với Đan Mạch. Căn cứ này hỗ trợ, trong số những thứ khác, các hệ thống cảnh báo sớm hỏa tiễn cũng như các nhiệm vụ phòng thủ hỏa tiễn và giám sát không gian. Lực lượng Đan Mạch cũng hiện diện, chủ yếu thông qua Bộ Tư lệnh Bắc Cực ở Nuuk. Sau các cuộc đàm phán giữa các đại diện của các quốc gia thành viên liên minh tại Brüssels, một báo cáo về tình hình hiện tại dự kiến sẽ được công bố.
Đối với NATO, cuộc tranh luận về Greenland rất tế nhị. Một mặt, liên minh phải lo ngại về uy tín của mình nếu một thành viên hàng đầu đột nhiên đe dọa sát nhập lãnh thổ thuộc về một quốc gia khác bằng vũ lực, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraine và các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với Đài Loan. Mặt khác, sẽ là một thảm họa đối với NATO nếu Mỹ rút khỏi liên minh vì vấn đề này, bởi vì khả năng răn đe của NATO chủ yếu dựa vào kho vũ khí hạt nhân của Mỹ và sức mạnh của lực lượng vũ trang thông thường của nước này.
ĐỨC GỞI 2 CHIẾN HẠM TỚI GREENLAND
Đức đang tăng cường sự hiện diện của mình ở vùng cực bắc và triển khai hai tàu chiến đến Greenland. Với động thái này, Berlin phát tín hiệu rằng các mối đe dọa tiềm tàng ở Bắc Cực đang được xem xét nghiêm chỉnh hơn từ góc độ chính sách an ninh. Đây là lần đầu tiên Greenland nhận được sự hỗ trợ quân sự rõ ràng từ nước Đức.
Một trong hai tàu sẽ hoạt động với một phi đội chiến đấu cơ, trong khi tàu còn lại sẽ được trang bị trực thăng. Cả hai tàu đều sở hữu hệ thống hỏa tiễn chống hạm tối tân có khả năng đáp trả các cuộc tấn công tiềm tàng trên biển. Việc điều động các tàu này nhằm mục đích tăng cường đáng kể khả năng phòng thủ xung quanh hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng và thể hiện sự hiện diện quân sự mạnh mẽ trong khu vực.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 12-1-2026