IRAN TỪ CHỐI TÀU RÀ PHÁ MÌN CỦA ĐỨC
Nguồn tin từ tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung: Iran đã bác bỏ sứ mệnh hải quân quốc tế do Pháp và Anh lên kế hoạch nhằm đảm bảo an ninh cho Eo biển Hormuz. "Theo Bản ghi nhớ Islamabad, các hoạt động rà phá mìn chỉ được thực hiện bởi Iran và không phải quốc gia nào khác. Chúng tôi sẽ không cho phép một hoạt động như vậy diễn ra trong bất kỳ hoàn cảnh nào," Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi viết trên nền tảng X vào tối thứ Hai. "Tình hình đang rất tế nhị và phức tạp. Chúng tôi mạnh mẽ kêu gọi Pháp không làm tình hình thêm phức tạp bởi các hành động khiêu khích của mình."
Đây là lần đầu tiên chính quyền Teheran công khai bình luận về sứ mệnh hải quân đã được lên kế hoạch và chuẩn bị trong nhiều tuần qua. Chính phủ Đức cũng đã đề cập đến khả năng tham gia đóng góp; trong số các phương án, việc điều động tàu săn mìn *Fulda* đang được xem xét. Trước đó, Paris cho biết họ đang thảo luận với Iran về vấn đề này.
Việc ông Gharibabadi công khai bác bỏ đề nghị của Pháp là phản ứng trước tuyên bố của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Sau cuộc gặp với Quốc vương Oman, Haitham bin Tarik, tại Paris vào thứ Hai, ông Macron đã viết trên X: "Chúng tôi đã quyết định, cùng với các đối tác, sẽ hỗ trợ các hoạt động rà phá mìn tại eo biển này nhằm bảo vệ các tuyến đường vận tải biển và đảm bảo quyền tự do đi lại vô điều kiện qua Eo biển Hormuz."
Iran Hoài nghi Nỗ lực Ngoại giao của Oman
Phản ứng gay gắt từ Tehran cho thấy, ngay cả sau khi ký kết bản ghi nhớ, Iran vẫn khẳng định quyền kiểm soát hoàn toàn đối với eo biển này. Lực lượng Vệ binh Cách mạng coi khả năng gây sức ép lên nền kinh tế toàn cầu vào bất kỳ lúc nào, thông qua việc hạn chế hoạt động vận tải tại Eo biển Hormuz, là thành tựu lớn nhất của họ trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel. Iran dự định tận dụng vị thế này trong các cuộc đàm phán tương lai với Washington để đạt được những nhượng bộ tối đa từ phía Mỹ, đồng thời hạn chế tối thiểu các thỏa hiệp liên quan đến chương trình hạt nhân của mình.
Trong khi đó, Mỹ đang gây sức ép buộc Oman hỗ trợ dẫn dắt các tàu buôn đi theo một tuyến đường thay thế ngoài khơi bờ biển Oman, một tuyến đường không chịu sự kiểm soát của Iran. Teheran dường như coi những phát biểu của ông Macron về cuộc trò chuyện với Quốc vương Oman là một nỗ lực khác nhằm tước quyền kiểm soát eo biển khỏi tay Iran.
Bản ghi nhớ được Iran và Mỹ ký kết vẫn còn mơ hồ về điểm này. Văn bản này quy định rằng Iran sẽ nỗ lực hết sức để thực hiện các "biện pháp" đảm bảo tàu thuyền thương mại có thể qua lại an toàn. Vụ việc này sẽ được cung cấp miễn phí qua lại trong thời hạn 60 ngày. Iran có trách nhiệm rà phá thủy lôi tại eo biển này. Ngoài ra, nước này, thông qua đối thoại với Oman (quốc gia ven eo biển còn lại) và tuân thủ luật pháp quốc tế, sẽ "xác định cơ chế điều hành và các kiểm soát tuyến đường hàng hải này trong tương lai tại Eo biển Hormuz."
Ông Witkoff và ông Kushner tại Doha
Teheran hiểu điều khoản này theo nghĩa là tàu thuyền chỉ được phép đi qua eo biển khi có sự cho phép của họ và phải đi theo lộ trình do Iran quy định. Tuy nhiên, Hoa Kỳ lại có quan điểm khác. Hai bên đã tranh chấp gay gắt về vấn đề này vào cuối tuần qua bằng cách xử dụng máy bay không người lái và hỏa tiễn, mặc dù không có nhiều thiệt hại được ghi nhận.
Các nhà đàm phán phía Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã đến Doha vào thứ Ba. Một phái đoàn của Iran cũng dự kiến sẽ có mặt tại đây. Tuy nhiên, cho đến nay, Teheran vẫn từ chối đàm phán trực tiếp với Hoa Kỳ tại Doha. Việc đàm phán về các điều kiện để tiến hành đàm phán là một chiến thuật quen thuộc của Iran nhằm kéo dài thời gian thương thảo. Trong khi cơ chế giảm căng thẳng tại Eo biển Hormuz vẫn đang được thảo luận chi tiết, thì một thỏa thuận về vấn đề hạt nhân, vốn được dự kiến sẽ đạt được trong vòng 60 ngày, dường như vẫn còn rất xa vời.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-7-2026