CON TRAI CHAMENEIS, MODSCHTABA TRỞ THÀNH NGƯỜI LÃNH ĐẠO                                                TỐI CAO CỦA IRAN

Hội đồng Chuyên gia đã chính thức bầu con trai của Ajatollahs Ali Chamenei quá cố làm lãnh đạo mới của Iran. Điều này đặt toàn bộ quyền lực ở Iran vào tay một người theo đường lối cứng rắn. Người ta nói rằng ông ta đã giật dây ngay cả khi đứng sau cái bóng của cha mình.

Modschtaba Chamenei đã được coi là ứng cử viên hàng đầu trong nhiều ngày, và giờ đây ông đã chính thức được bầu làm lãnh đạo tôn giáo và chính trị mới của Iran. Thông tin này được cơ quan bầu cử có thẩm quyền công bố, theo hãng thông tấn IRNA và đài truyền hình nhà nước IRIB.

Con trai của Ajatollahs Ali Chamenei quá cố được bổ nhiệm bởi Hội đồng Chuyên gia, cơ quan tôn giáo quan trọng nhất của đất nước. Ở vị trí này, người đàn ông 56 tuổi này sẽ có tiếng nói cuối cùng trong tất cả các vấn đề chính trị và quân sự. Không có nhiệm kỳ cố định.

Hội đồng Chuyên gia đã không ngần ngại đưa ra quyết định "bất chấp tình hình chiến tranh gay gắt và những mối đe dọa trực tiếp từ kẻ thù", theo một tuyên bố được Tổ chức Tình báo Quốc gia Iran (IRNA) công bố. Quyết định được đưa ra sau "những cân nhắc kỹ lưỡng và toàn diện".

Modschtaba Chamenei được coi là một người theo đường lối cứng rắn. Quyền lực của ông chủ yếu dựa trên mối quan hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng. Theo những người trong cuộc, ông đã vươn lên vị trí chủ chốt trong bộ máy chính trị và an ninh với vai trò là "người gác cổng" của cha mình, mà chưa từng giữ một chức vụ chính thức nào trong chính phủ.

"Ông ấy nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng, đặc biệt là trong thế hệ trẻ, cấp tiến", Kasra Aarabi thuộc tổ chức "Liên minh chống hạt nhân Iran" của Mỹ cho biết.

Giống như cha mình, Modschtaba Chamenei thiếu một phẩm chất quan trọng.

Sinh năm 1969 tại Mashhad, Modschtaba Chamenei lớn lên trong khi cha ông tổ chức cuộc kháng chiến chống lại Shah. Năm 18 tuổi, trong những năm cuối cùng của cuộc chiến tranh Iran-Iraq, ông gia nhập Vệ binh Cách mạng. Ông được đào tạo tôn giáo tại các trường dòng ở Qom, trung tâm thần học Shia ở Iran.

Một điểm yếu, tuy nhiên, không cản trở việc ông đắc cử: Modschtaba Chamenei mang tít hiệu Hojatoleslam, một cấp bậc giáo sĩ trung bình, thấp hơn một bậc so với Ayatollah. Ban đầu, hiến pháp Iran yêu cầu cấp bậc Đại Ayatollah để được bổ nhiệm làm lãnh đạo tối cao, một quy định đã được sửa đổi cho cuộc bầu cử của Ali Chamenei năm 1989. Tuy nhiên, giống như cha mình, ông đội khăn xếp đen của một Sayyid, biểu tượng cho dòng dõi của Nhà tiên tri Muhammad.

Trước cuộc bầu cử, các nhà phê bình đã nói rằng việc ông đắc cử có thể báo hiệu sự trở lại của các cấu trúc gia tộc, những cấu trúc mà cuộc cách mạng năm 1979 được cho là đã vượt qua. Ảnh hưởng hậu trường của Mojtaba từ lâu đã được ghi nhận. Trong một bức điện tín ngoại giao của Mỹ năm 2007 được WikiLeaks công bố, ba nguồn tin Iran mô tả ông là mắt xích quan trọng liên quan đến cha mình.

Modschtaba Chamenei được cho là đã ủng hộ sự lên nắm quyền của Mahmoud Ahmadinejad, một người theo đường lối cứng rắn, vào năm 2005. Ông cũng được cho là đã đóng vai trò trung tâm trong việc tái đắc cử của Ahmadinejad năm 2009 và cuộc đàn áp bạo lực sau đó đối với các cuộc biểu tình. Giáo sĩ cải cách Mehdi Karroubi đã công khai phàn nàn về sự can thiệp này trong một bức thư vào thời điểm đó - một cáo buộc mà Ali Khamenei đã phủ nhận. Trong cuộc bất ổn năm 2022 sau cái chết của một phụ nữ trẻ trong khi bị cảnh sát giam giữ, Mojtaba cũng là mục tiêu của những người biểu tình.

Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông vào năm 2019. Lý do được đưa ra: Modschtaba  đại diện cho nhà lãnh đạo với tư cách chính thức và hợp tác chặt chẽ với Lực lượng Quds của Vệ binh Cách mạng và lực lượng dân quân Basij để thúc đẩy "tham vọng gây bất ổn khu vực" của cha mình.

Theo nguồn tin thân cận, ông Modschtaba  không có mặt ở Teheran trong vụ tấn công khoảng một tuần trước, trong đó cha ông, vợ ông và các lãnh đạo khác đã thiệt mạng. Giờ đây, người góa vợ này đang gánh vác di sản mà cha ông để lại, trong một đất nước đang chìm trong chiến tranh và nền kinh tế đang suy sụp.

Bản thân ông hiện cũng không thể chắc chắn về sự an toàn của mình. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật nhắc lại rằng Mỹ nên có tiếng nói trong việc lựa chọn người đứng đầu nhà nước mới. "Nếu ông ta không nhận được sự chấp thuận của chúng tôi," ông Trump nói, "ông ta sẽ không tại vị được lâu."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-3-2026