THEO MOODY’S: CHI PHÍ SINH HOẠT CỦA NGƯỜI MỸ ĐANG TĂNG CAO VÌ CUỘC CHIẾN Ở IRAN

Theo Moody’s Analytics, cuộc chiến tại Iran đã tiêu tốn của các gia đình Mỹ 100 tỷ USD (86 tỷ Euro) chỉ trong vòng 3 tháng.

Cuộc xung đột này, hiện đang bước sang tháng thứ tư, đã gây tốn kém gần 750 USD (644 Euro) cho mỗi gia đình. Chi phí gia tăng đối với người tiêu dùng thể hiện rõ rệt nhất ở giá năng lượng; tuy nhiên, triển vọng lạm phát vẫn tiếp tục xấu đi chừng nào cuộc chiến còn kéo dài mà chưa thấy hồi kết. Hơn nữa, Moody’s nhận định rằng những yếu tố hỗ trợ tích cực cho các hộ gia đình, chẳng hạn như chính sách cắt giảm thuế của ông Donald Trump, đã bị triệt tiêu bởi những khoản chi phí gia tăng liên quan đến chiến tranh.

Chiến tranh đẩy giá cả leo thang và tạo gánh nặng cho các gia đình Mỹ

"Đây là một đòn giáng kinh tế nghiêm trọng, nhưng các đợt cắt giảm thuế được tài trợ bằng thâm hụt ngân sách đã giúp giảm nhẹ tác động này. Ít nhất là cho đến tận bây giờ," ông Mark Zandi, Kinh tế trưởng tại Moody’s, cho biết. "Kể từ ngày 16 tháng 5, khoản hoàn thuế cao hơn mà người Mỹ nhận được trong năm nay đã không còn đủ để bù đắp cho chi phí gia tăng của xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay do cuộc chiến gây ra."

Mặc dù giá dầu đã hạ nhiệt trong những tuần gần đây,và những kịch bản tồi tệ nhất được nhiều chuyên gia dự báo phần lớn đã được ngăn chặn—nhưng giá dầu vẫn tăng vọt do các chuyến hàng vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Giá xăng trung bình đã chạm mức cao nhất trong vòng bốn năm qua vào tháng trước, ngay trước thềm ngày tưởng niệm (Memorial Day). Trong khi đó, giá nhiên liệu phi cơ ở mức cao đang đẩy giá vé máy bay tăng lên và buộc một số hãng hàng không phải hủy chuyến.

Dầu mỏ không phải là mặt hàng duy nhất bị gián đoạn nguồn cung do cuộc chiến tại Iran; khí Helium, phân bón, nhựa và các nguyên liệu khác cũng chịu ảnh hưởng tương tự. "Do đó, áp lực tài chính đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là đối với các gia đình có thu nhập trung bình và thấp, vốn đã phải chịu nhiều gánh nặng," ông Zandi lưu ý.

Chuyên gia kinh tế cảnh báo về nguy cơ suy thoái ngày càng tăng

Nền kinh tế hình chữ "K"—một thuật ngữ dùng để mô tả sự nới rộng khoảng cách giữa nhóm người tiêu dùng có thu nhập cao và nhóm có thu nhập thấp, đã trở thành một chủ đề trọng tâm trong bức tranh kinh tế Mỹ những năm gần đây.

Ông Zandi chỉ ra rằng, theo các dữ liệu gần đây, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân đã sụt giảm xuống mức thấp kỷ lục trong lịch sử, một dấu hiệu cho thấy người tiêu dùng đang ngày càng ít khả năng dành dụm, bởi họ đang phải chật vật chạy đua để bắt kịp đà tăng của giá cả. "Với tỷ lệ tiết kiệm đang ở mức thấp kỷ lục, trừ khi cuộc chiến sớm kết thúc và giá năng lượng hạ nhiệt, người dân sẽ hầu như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm chi tiêu, một động thái sẽ tạo thêm áp lực lên nền kinh tế vốn đã đang chao đảo," ông Zandi nhận định.

Vị chuyên gia kinh tế danh tiếng này đã liên tục cảnh báo về nguy cơ suy thoái kể từ đầu năm nay, khi ông xem sự chênh lệch giữa thực tế kinh tế mà người tiêu dùng đang phải đối mặt với đà tăng lên mức đỉnh kỷ lục của thị trường chứng khoán như một dấu hiệu cảnh báo.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-6-2026