ĐỘNG CƠ F110-GE-129E CỦA MỸ - TRANG BỊ CHO UAV CẤT CÁNH THẲNG ĐỨNG
Nguồn tin FLUG REVUE, ngày 31-7: Shield AI và GE Aerospace đã hoàn tất các cuộc thử nghiệm quan trọng trước chuyến bay đầu tiên của mẫu máy bay chiến đấu không người lái này.
Hệ thống động lực cho X-BAT, một mẫu máy bay phản lực chiến đấu tự động đang được công ty khởi nghiệp Shield AI của Mỹ phát triển, đang đạt được những bước tiến mới: GE Aerospace và Shield AI gần đây đã kết hợp vòi phun điều hướng lực đẩy AVEN (Axisymmetric Vectoring Exhaust Nozzle - Vòi phun xả điều hướng đối xứng trục) vào động cơ F110-GE-129E. Tiếp đó, các cuộc thử nghiệm chức năng và thử nghiệm khởi động động cơ đã được thực hiện tại cơ sở của GE Aerospace ở Peebles, Ohio. Dự kiến, máy bay không người lái X-BAT sẽ thực hiện chuyến bay đầu tiên vào cuối năm nay.
Động cơ F110-GE-129 vốn được xử dụng trên các dòng máy bay F-16C/D và F-15, nhưng không đi kèm vòi phun điều hướng lực đẩy. GE Aerospace đã phát triển công nghệ điều khiển hướng lực đẩy 3 chiều vào những năm 1990 và từng thử nghiệm vòi phun AVEN trên chiếc X-62 VISTA, một cải tiến của máy bay F-16 thuộc Không quân Mỹ. Theo GE, vòi phun này đã trải qua 73 giờ thử nghiệm trên mặt đất và 135 giờ bay (tổng cộng 95 chuyến bay). Đối với chương trình X-BAT, vòi phun đã được tân trang và điều chỉnh để phù hợp với động cơ F110-GE-129E.
Những yêu cầu mới đối với Hardware hiện có
Theo Shield AI, X-BAT được chế tạo để có thể cất và hạ cánh thẳng đứng, giúp nó hoạt động độc lập mà không cần phụ thuộc vào các căn cứ không quân hay phi đạo. Armor Harris, Phó chủ tịch cao cấp phụ trách Kỹ thuật Hàng không tại Shield AI, cho biết: "Khả năng này phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống động lực". Hệ thống AVEN chính là yếu tố cho phép một chiếc máy bay có kích thước và năng lực như vậy thực hiện được các chuyến bay thẳng đứng. "Chúng tôi đang ứng dụng nó theo một cách chưa từng có tiền lệ. Bay thẳng đứng đòi hỏi khả năng điều hướng nhanh chóng để duy trì kiểm soát tư thế bay, một yêu cầu mà chương trình ban đầu chưa từng phải đáp ứng. Bằng cách tận dụng Hardware đã được kiểm chứng qua thực tế bay và điều chỉnh nó cho nhiệm vụ này, chúng tôi đã có thể đẩy nhanh tiến độ phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc thay vì phải bắt đầu lại từ con số không." Trong giai đoạn tiếp theo, các nhóm phát triển đặt mục tiêu cải tiến hệ thống động cơ đẩy có khả năng điều hướng luồng phụt (thrust-vectoring) để các phiên bản tương lai đạt tốc độ cao hơn, trọng lượng nhẹ hơn và công suất mạnh mẽ hơn.
X-BAT được chế tạo để mang theo toàn bộ kho vũ khí của chiến đấu cơ F-18 hoặc F-35, mặc dù bản thân nó có kích thước nhỏ hơn F-35. Theo Shield AI, mẫu máy bay không người lái chiến đấu này có khả năng tạo ra công suất điện 80 Kilowatt. Nguồn năng lượng này cho phép máy bay vận hành các công nghệ tác chiến điện tử, hoạt động như một thiết bị gây nhiễu tự hành, mang theo các thiết bị trinh sát và giám sát, cũng như hỗ trợ các chế độ Radar chủ động và thụ động. Shield AI công bố tầm hoạt động của máy bay là 2.000 hải lý (3.704 km). Vào tháng 11 năm 2025, Shield AI đã chọn động cơ F110-GE-129 của GE Aerospace làm hệ thống động cơ đẩy cho máy bay.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-8-2026