HỘI NGHI THƯỢNG ĐỈNH NATO: CHỈ CÓ 8% NGƯỜI ĐỨC XEM MỸ LÀ ĐỒNG MINH

Nguồn tin từ Euronews (Deutsch) cho biết: Ngay khi hội nghị thượng đỉnh NATO vừa bắt đầu, những vấn đề gây căng thẳng cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương suốt nhiều tháng qua lại một lần nữa trở thành tâm điểm: Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại yêu cầu kiểm soát Greenland và bỏ ngỏ khả năng tiếp tục cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Âu châu.

Thêm vào đó là những căng thẳng sau hành động quân sự của Mỹ nhắm vào Iran; liên quan đến vấn đề này, ông Trump đã nhiều lần chỉ trích các đối tác NATO vì thiếu sự ủng hộ.

Một cuộc khảo sát gần đây của ECFR cho thấy nhận thức về Mỹ tại Âu châu đã thay đổi mạnh mẽ như thế nào. Hiện nay, chỉ 11% người Âu châu coi Washington là đồng minh, giảm một nửa so với con số ghi nhận vào tháng 11 năm 2024. Ngay sau khi ông Trump đắc cử, tỷ lệ này từng ở mức 22%.

Âu Châu với vai trò bảo đảm an ninh

Đối với nhiều người Âu châu, cam kết bảo đảm an ninh của Mỹ không còn là điều mặc nhiên. Đa số người được hỏi tại 15 quốc gia tin rằng Mỹ sẽ không cung cấp hỗ trợ quân sự cho đất nước họ trong trường hợp bị tấn công.

Đồng thời, niềm tin vào các nước láng giềng Âu châu đang gia tăng: ngoại trừ Bulgarien, người dân tại hầu hết các quốc gia đều tin chắc rằng ít nhất một số nước Âu châu sẽ hỗ trợ trong tình huống khủng hoảng. Niềm tin này đặc biệt cao ở Đan Mạch, nơi 88% người được hỏi kỳ vọng vào sự hỗ trợ từ các quốc gia Âu châu khác. Con số này thấp hơn một chút ở Đức, với 63% người được hỏi tin rằng các đối tác Âu châu sẽ giúp đỡ nếu xảy ra tấn công.

Hơn nữa, đa số người Âu châu được khảo sát ủng hộ việc tăng chi tiêu quốc phòng. Ý là trường hợp ngoại lệ, với chỉ 28% ủng hộ. Sự ủng hộ đặc biệt mạnh mẽ ở khu vực sườn phía đông của NATO, cụ thể là Ba Lan, nơi 74% người được hỏi tán thành việc đầu tư nhiều hơn cho an ninh quốc gia. Tại Đức, tỷ lệ ủng hộ đạt mức đa số là 53%, mặc dù quan điểm này có phần dè dặt hơn so với các quốc gia khác.

Đức: Tăng cường quốc phòng nhưng ít sẵn sàng cắt giảm các khoản chi khác

Mặc dù đa số người Đức ủng hộ tăng chi tiêu quốc phòng, họ lại tỏ ra e ngại hơn về vấn đề nguồn kinh phí. Gần 56% người được hỏi phản đối việc cắt giảm chi tiêu công trong nước để dành thêm ngân sách cho quốc phòng. Điều này xếp Đức, cùng với Ý và Áo, vào nhóm các quốc gia hoài nghi nhất về việc tái phân bổ ngân sách nhà nước theo cách này.

Thái độ ở những nơi khác tại Âu châu lại khác biệt. Tại Hòa Lan, đa số người được hỏi sẵn sàng cắt giảm chi tiêu công để ưu tiên cho quốc phòng. Sự ủng hộ đối với việc ưu tiên quốc phòng cũng cao hơn ở khu vực sườn phía đông của NATO: tại Ba Lan và Esland, nhiều người sẵn sàng chấp nhận cắt giảm ngân sách giáo dục hoặc phúc lợi xã hội để đạt được mục tiêu này.

Mặc dù đa số các quốc gia Âu châu đồng thuận về sự cần thiết phải tăng cường năng lực quốc phòng, họ lại có quan điểm rất khác nhau về cái giá phải trả cho một NATO ngày càng mang đậm dấu ấn Âu châu. Khoảng 45% người dân Đức ủng hộ việc phát hành nợ chung của Âu châu như một giải pháp tài chính cho quốc phòng Âu châu.

Không có sự ủng hộ đa số cho phương án thay thế NATO bằng một liên minh Âu châu.

Bất chấp niềm tin vào Mỹ đang suy giảm, hiện chưa có sự ủng hộ đa số rõ ràng nào dành cho việc thành lập một liên minh quốc phòng Âu châu để thay thế NATO.

Theo khảo sát của ECFR, 29% người dân Âu châu coi mô hình này là một ý tưởng hay, trong khi tỷ lệ tương đương (28%) lại phản đối. Tình hình tại Đức cũng tương tự: 29% người được hỏi ủng hộ liên minh quốc phòng Âu châu, trong khi 32% phản đối. Tuy nhiên, cả ở Đức và trên toàn Âu châu, một tỷ lệ lớn người được hỏi vẫn chưa đưa ra quyết định về vấn đề này. Nếu cuộc tranh luận về một cấu trúc quốc phòng Âu châu tự chủ trở nên quan trọng hơn trong tương lai, dư luận có thể sẽ nghiêng về phía thành lập một liên minh quốc phòng thuần túy Âu châu hoặc củng cố hơn nữa liên minh xuyên Đại Tây Dương.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-7-2026