CĂNG THẲNG LEO THANG: CÁC NƯỚC VÙNG VỊNH CHUẨN BỊ ĐỐI PHÓ VỚI XUNG ĐỘT MỚI GIỮA MỸ VÀ IRAN

Nguồn tin từ Euronews (Đức) – Các quốc gia vùng Vịnh đang chuẩn bị ứng phó với tình hình an ninh đang xấu đi nhanh chóng. Xung đột quân sự lại leo thang trong 24 giờ qua: Mỹ và Iran đã xảy ra các cuộc đụng độ, trong khi Teheran tấn công Kuwait và Bahrain đồng thời đưa ra những lời đe dọa đanh thép. Một thời điểm then chốt đã diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara rằng ông coi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã "chấm dứt".

Các nước vùng Vịnh đã nhanh chóng đưa ra tuyên bố lên án Iran về sự leo thang căng thẳng mới nhất này. Đồng thời, họ cũng giữ thái độ chừng mực, nhằm duy trì con đường ngoại giao đầy khó khăn.

Một vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran, nằm trong khuôn khổ thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, đã được lên kế hoạch vào thứ Năm. Lập trường thống nhất của các nước vùng Vịnh đối với các cuộc đụng độ quân sự và chính trị gần đây cho thấy rằng, đối với họ, việc quay lại chiến tranh không phải là một lựa chọn.

Ông Trump tuyên bố sẽ cho phép các cuộc đàm phán tiếp tục trong thời điểm hiện tại. Ông lưu ý rằng các nhà đàm phán muốn đối thoại, "nhưng họ phải quay lại làm việc với tôi". Tuy nhiên, ông cũng mô tả việc giao thiệp với phía Iran là "hoàn toàn lãng phí thời gian".

Qatar, quốc gia đóng vai trò chủ chốt cùng với một nước khác trong việc làm trung gian cho các cuộc đàm phán Mỹ-Iran, đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Hôm thứ Ba 5-6, Teheran đã đồng loạt tấn công tàu chở dầu *Al Rekayyat* của Qatar và một tàu chở dầu của Ả Rập Saudi cuộc không kích vào Iran trong đêm. Các cuộc tấn công này là động thái đáp trả các hành động quân sự của Lực lượng Vệ binh Cách mạng tại vùng biển eo biển Hormuz.

Cũng trong ngày thứ Ba, Qatar đã triệu tập phó đại sứ Iran tại Doha và trao công hàm phản đối chính thức. Văn bản này nêu rõ rằng "vụ tấn công cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng an ninh hàng hải quốc tế, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng toàn cầu, đồng thời là sự vi phạm rõ ràng và trắng trợn luật pháp quốc tế".

Bộ Ngoại giao Qatar tuyên bố: "Công hàm kêu gọi Cộng hòa Hồi giáo Iran chấm dứt ngay lập tức mọi hành động gây tổn hại đến an ninh khu vực, cũng như tránh gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải biển quốc tế và nguồn cung năng lượng toàn cầu".

"Nhà nước Qatar bảo lưu mọi quyền theo luật pháp quốc tế trong việc thực hiện bất kỳ biện pháp nào được coi là phù hợp để bảo vệ lợi ích và tài sản của mình".

Qatar cũng lên án "các cuộc tấn công liên tiếp của Iran" nhắm vào Bahrain và Kuwait. "Bộ Ngoại giao nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tránh để khu vực phải gánh chịu hậu quả từ các cuộc tấn công vô cớ, đồng thời kêu gọi theo đuổi con đường đối thoại và ngoại giao, giảm leo thang căng thẳng và phát huy những tiến bộ đã đạt được trong khuôn khổ Bản ghi nhớ," tuyên bố nêu rõ.

Về phía UAE, ông Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, cảnh báo rằng Iran vẫn chưa thể "khép lại chương về chiến tranh".

"Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh không thể mãi là mục tiêu của một Iran luôn dao động giữa tư duy leo thang căng thẳng và con đường của lý trí, sự ổn định và hòa bình," ông Gargash phát biểu.

Oman, quốc gia mà Teheran từ lâu đã muốn cùng thiết lập cơ chế giám sát chung cho eo biển Hormuz, đã lên án các cuộc tấn công của Iran nhắm vào Bahrain và Kuwait, cũng như các vụ tấn công tàu thuyền của Ả Rập Saudi và Qatar. Chính phủ Oman cảnh báo rằng các cuộc tấn công này gây nguy hiểm cho thương mại toàn cầu, đồng thời kêu gọi các bên quay trở lại con đường ngoại giao thay vì tiếp tục làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng. Tin liên quan:

Iran tái khẳng định các đe dọa liên quan đến eo biển Hormuz; đàm phán tại Doha đạt tiến triển thận trọng

Ông Trump tại hội nghị thượng đỉnh NATO: Thỏa thuận đình chiến với Iran đã "chấm dứt"

Kuwait lên án các cuộc tấn công "tàn bạo" của Iran nhắm vào Bahrain và Kuwait. Ông Jassem Mohamed Albudaiwi, Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), tuyên bố rằng "các cuộc tấn công này khẳng định Iran vẫn kiên quyết đi theo con đường phá hoại những nỗ lực quốc tế và khu vực nhằm thiết lập an ninh, hòa bình cũng như giải quyết cuộc khủng hoảng."

Chuyên gia về Iran, ông Hamidreza Azizi, nhận định rằng việc tấn công tàu chở dầu của Ả Rập Saudi và Qatar tại eo biển Hormuz là cách Iran phát đi một tín hiệu. Các bên liên quan trong khu vực không nên coi bản ghi nhớ đã ký với Mỹ hay mong muốn cải thiện quan hệ với các nước vùng Vịnh là "giấy phép" để tự do đi lại qua tuyến đường thủy này mà phớt lờ tuyên bố của Teheran về quyền kiểm soát và quản lý khu vực đó.

"Đối với Iran, giá trị chiến lược lâu dài của eo biển Hormuz quan trọng hơn những lợi ích kinh tế tiềm năng từ một thỏa thuận với Mỹ hay việc cải thiện quan hệ với các nước vùng Vịnh," ông Azizi nói.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-7-2026