CHUYÊN GIA VỀ TRUNG ĐÔNG CẢNH BÁO  NGUY CƠ CHIẾN TRANH VỚI IRAN VƯỢT TẦM KIỂM SOÁT- KÈM THEO CÁO BUỘC NHẮM VÀO TRUMP

Jeremy Bowen, chuyên gia về Trung Đông của đài BBC, cáo buộc Donald Trump đã có những tính toán sai lầm nghiêm trọng liên quan đến cuộc chiến với Iran. Tổng thống Mỹ đã mất quyền kiểm soát đối với những hệ quả từ quyết định thực hiện hành động quân sự chống lại Teheran, ông Bowen phát biểu trong chương trình "Today" của đài BBC Radio 4.

Ông Bowen, là ký giả phụ trách các vấn đề quốc tế của BBC, đặc biệt chỉ trích những giả định làm cơ sở cho cách hành động của ông Trump đối với Iran. Tổng thống Mỹ từng cho rằng Iran đã suy yếu và sẽ không muốn kéo dài cuộc chiến. Ông Bowen coi những giả định này là sai lầm.

"Donald Trump thích cảm giác mình là người làm chủ mọi tình thế," ông Bowen nhận định. Tuy nhiên, rõ ràng là ông đã mất quyền kiểm soát đối với những hệ quả từ quyết định phát động chiến tranh của mình.

Các cuộc tấn công mới gây căng thẳng cho lệnh ngừng bắn

Những lời chỉ trích của ông Bowen được đưa ra trong giai đoạn căng thẳng của cuộc chiến. Hãng tin AP của Mỹ loan tin, Mỹ đã tấn công các mục tiêu của Iran sau khi ông Trump cáo buộc Teheran gây ra vụ rơi trực thăng Mỹ gần eo biển Hormuz. Theo các báo cáo, Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công ngược lại. Những hành động thù địch mới này đang gây áp lực lên lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh và được duy trì từ tháng Tư.

Theo ông Bowen, quyết định của ông Trump dựa trên những giả định sai lầm về sự suy yếu và ý chí chiến đấu của Iran. Thêm vào đó là kỳ vọng về một chiến thắng nhanh chóng. Các đánh giá từ phía Israel được cho là đã củng cố quan điểm này của ông Trump.

Lời cáo buộc rất rõ ràng. Ông Bowen không chỉ nói rằng ông Trump tính toán sai lầm về cuộc chiến tại Iran; ông này còn cho rằng bước đi này của Trump đã không được cân nhắc kỹ lưỡng.

Tranh cãi về các điều khoản của thỏa thuận

Tờ *The Guardian* của Anh gần đây đã tiết lộ về các bản dự thảo cho một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran. Hãng tin Reuters của Anh cũng cho biết các cuộc đàm phán về điều khoản chấm dứt chiến tranh đang được tiến hành. Theo thông tin, Iran đang xem xét một đề nghị nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Ông Bowen nhận thấy vấn đề nằm chính ở điểm đó. Theo đánh giá của ông, bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào cũng cần giải quyết các yêu cầu then chốt của Iran. Các yêu cầu này bao gồm quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz. Các lệnh trừng phạt nhắm vào giới lãnh đạo tại Tehran cũng cần phải là một phần của các cuộc đàm phán.

Đối với ông Trump, đây sẽ là một vấn đề khó khăn về mặt chính trị. Ông Bowen lưu ý rằng Tổng thống không muốn bị so sánh với Barack Obama – người mà ông Trump đã chỉ trích gay gắt trong nhiều năm về thỏa thuận hạt nhân với Iran. Cảnh báo về một cuộc khủng hoảng kéo dài.

Nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận, ông Bowen cho rằng có nguy cơ xảy ra một giai đoạn kiềm chế lẫn nhau kéo dài. Khi đó, Mỹ sẽ buộc phải duy trì sự hiện diện quân sự tại khu vực. Tình hình có thể leo thang nguy hiểm và gây thêm bất ổn cho Trung Đông.

Những hệ quả về mặt kinh tế cũng sẽ rất đáng kể. Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt. Theo nhận định của ông Bowen, một cuộc khủng hoảng kéo dài sẽ gây ra những tác động nghiêm trọng đối với Vương quốc Anh và nhiều quốc gia khác.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-6-2026