HỢP TÁC VỚI ÂU CHÂU - UKRAINE CHẾ TẠO  HỆ THỐNG PHÒNG KHÔNG MỚI THAY THẾ CHO PATRIOT

Nguồn tin từ Merkur và từ các nguồn khác: Kyiv Independent, RBC Ukraine, Guardian, hartpunkt (fh), ngày 17. 8 -  Ukraine đang sử dụng một hệ thống phòng thủ hỏa tiễn do nước này tự sản xuất. Bước đi này có thể giúp Ukraine giảm bớt sự phụ thuộc vào ông Trump trong một thời điểm mang tính bước ngoặt.

Kyiv – Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Hoa Kỳ, Mỹ đã viện trợ gần 195 tỷ USD để hỗ trợ Ukraine phòng thủ trước Nga kể từ khi cuộc chiến xâm lược của Vladimir Putin bắt đầu. Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, con số này dường như là quá đủ, khiến ông tỏ thái độ dứt khoát không mặn mà với những yêu cầu viện trợ thêm từ phía Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyy. Khi được hỏi liệu Mỹ có cung cấp hỏa tiễn tầm xa hay thêm các hệ thống Patriot cho Ukraine hay không, ông Trump đã phát biểu tại Wite House rằng: "Chúng tôi cũng cần hỏa tiễn," theo tin từ tờ *Kyiv Independent*.

Ông Trump cũng chỉ trích gay gắt người tiền nhiệm Joe Biden, cho rằng ông Biden đã cung cấp cho Ukraine "300 tỷ USD tiền đạn dược", một con số được trang tin RBC Ukraine dẫn lại. Việc ông Selenskyy không còn có thể trông cậy vô điều kiện vào sự hỗ trợ nhanh chóng từ Mỹ rất có thể là yếu tố thúc đẩy nhà lãnh đạo Ukraine xem xét lại chiến lược của mình.

Ông Selenskyy thúc đẩy tiến độ nhanh chóng cho hệ thống phòng thủ với hỏa tiễn nội địa của Ukraine

Theo tờ *The Guardian* của Anh, gần đây ông Selenskyy tuyên bố muốn thấy "những kết quả cụ thể" trong việc phát triển hệ thống phòng thủ hỏa tiễn cho Ukraine càng sớm càng tốt, cụ thể là vào cuối năm nay. Mục tiêu này có thể trở thành hiện thực nhờ các kế hoạch vừa được công bố cho chương trình mang tên "Freyja". Sáng kiến ​​này bao gồm việc phát triển một hệ thống phòng thủ hỏa tiễn được đồng sản xuất tại Âu châu  nhưng do Ukraine chủ trì. Ông Selenskyy cũng đã đưa ra một tuyên bố riêng về dự án này trên trang web của chính phủ. Hệ thống phòng thủ hỏa tiễn "Freyja" có thể đóng vai trò là giải pháp thay thế cho hệ thống "Patriot" của Mỹ, hệ thống mà Ukraine đã dựa vào để phòng thủ trước Nga trong suốt cuộc chiến (hiện đã bước sang năm thứ tư rưỡi). "Ukraine có khả năng tự sản xuất hỏa tiễn và bệ phóng, trong khi các đối tác sẽ cung cấp những linh kiện cần thiết và các yếu tố then chốt," ông Selenskyy cho biết, theo *The Guardian*.

Ông Zelenskyy tìm kiếm sự độc lập về phòng thủ hỏa tiễn so với Mỹ

"Chúng tôi đang tạo ra mọi điều kiện cần thiết" để hiện thực hóa các kế hoạch cho hệ thống phòng thủ hỏa tiễn "Freyja", ông Selenskyy nhấn mạnh. Về mặt tấn công, nhà lãnh đạo Ukraine giải thích rằng nước này cũng đang nỗ lực phát triển hỏa tiễn đạn đạo của riêng mình. Các cuộc thử nghiệm trong lĩnh vực này đã cho thấy tiềm năng to lớn. Tuy nhiên, ông Selenskyy nhấn mạnh: "Chúng ta phải biến điều này thành vũ khí thực sự."

Việc giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ đối với các hệ thống phòng thủ hỏa tiễn có thể là vấn đề quan trọng đối với Kiew, không chỉ vì thái độ do dự của ông Trump trong việc tiếp tục viện trợ cho Ukraine. Như chính Tổng thống Mỹ từng chỉ trích các chính sách hỗ trợ Ukraine của ông Biden, đặc biệt là về đạn dược, kho dự trữ của Mỹ đã sụt giảm đáng kể, đồng nghĩa với việc kho vũ khí của Washington hiện cần được bổ sung.

Cuộc chiến tại Ukraine đặt ra câu hỏi về hiệu quả của hệ thống phòng thủ Patriot.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Ukraine có thể còn có những động cơ khác để phát triển hệ thống phòng thủ hỏa tiễn của riêng mình thông qua hợp tác với các đối tác Âu châu. Một lý do là gần đây, Tổng thống Mỹ Trump đã từ bỏ kế hoạch ban đầu, một động thái gây bất ngờ cho nhiều người, về việc cung cấp cho Ukraine bản thiết kế sản xuất hệ thống Patriot bên ngoài lãnh thổ Mỹ. Hơn nữa, hệ thống phòng thủ hỏa tiễn Patriot có nguy cơ trở nên kém phù hợp do bản chất chiến tranh đang thay đổi, thể hiện rõ qua các cuộc giao tranh giữa Nga và Ukraine. Xét cho cùng, dù hệ thống Patriot đã bảo vệ không phận của Mỹ và NATO từ đầu những năm 1980, nhưng chi phí vận hành lại rất đắt đỏ.

"Trong bối cảnh hiện nay, thước đo mang tính quyết định có lẽ không phải là độ tin cậy của một quả hỏa tiễn đánh chặn khi tiêu diệt một hỏa tiễn đối phương, mà là chi phí bỏ ra để đạt được xác suất đánh chặn cần thiết qua nhiều loạt bắn, cũng như khả năng bổ sung kho vũ khí trong một cuộc xung đột kéo dài," Fabian Hoffmann, tác giả của *hartpunkt*, gần đây đã nhấn mạnh trong một bài viết cho tạp chí chuyên về chính sách quốc phòng và an ninh này.

Hỏa tiễn đánh chặn Patriot PAC-3 MSE hiện có giá 7 triệu USD, trong khi xác suất đánh trúng mục tiêu là 70%. Theo ông Hoffmann, các kịch bản phòng thủ đòi hỏi phải tính toán đến việc bắn tới 3 quả hỏa tiễn cho mỗi mối đe dọa, tương đương mức chi phí lên tới 21 triệu USD chỉ để đối phó với một đợt tấn công từ hỏa tiễn đối phương. "Điều này cho thấy lý do tại sao hệ thống phòng thủ hỏa tiễn đạn đạo nhanh chóng trở nên đắt đỏ đến mức khó chấp nhận trong các cuộc giao tranh và các đợt tấn công dồn dập," tác giả của *hartpunkt* nhận định. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 18-8-2026