"STARLINK CỦA ĐỨC": MỘT CƠN SỐT VÀNG TRONG NGÀNH KỸ NGHỆ KHÔNG GIAN

Ngày 25 tháng 9 năm 2025 đã làm chấn động ngành kỹ nghệ Không gian Âu châu. Kể từ khi Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius (SPD) tuyên bố sẽ huy động những khoản tiền chưa từng có cho an ninh không gian của Đức, từ đó đã nổi lên một tâm lý "săn vàng" đã bao trùm lĩnh vực này.

Pistorius cam kết chi 35 tỷ Euro ngân sách chỉ riêng đến năm 2030. Số tiền này dự kiến ​​sẽ được đầu tư vào các chòm sao vệ tinh, trạm mặt đất, khả năng phóng và các công việc khác, bảo đảm tám thính, liên lạc, bảo vệ và hiệu quả.

Với triển vọng về các hợp đồng trị giá hàng tỷ Euro trong không gian, các bên tham gia đang tăng tốc. Các liên minh mới cũng đang được hình thành. Theo các báo cáo trên tờ Financial Times và Handelsblatt, nhà thầu quốc phòng Rheinmetall có trụ sở tại Düsseldorf và nhà sản xuất vệ tinh OHB có trụ sở tại Bremen đang xem xét kế hoạch hợp tác xây dựng hệ thống vệ tinh liên lạc mới cho quân đội Đức.

Điều này liên quan đến giá trị hợp đồng lên tới 10 tỷ Euro. theo quân đội Đức, chòm sao vệ tinh nhỏ quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO) mới, bay ở độ cao lên đến 2.000 km so với bề mặt Trái đất, dự kiến ​​sẽ bắt đầu hoạt động sớm nhất vào năm 2029 và cải thiện khả năng liên lạc cho quân đội Đức.

OHB đã xác nhận các cuộc đàm phán, trong khi Rheinmetall từ chối bình luận về các báo cáo. Bộ Quốc phòng Liên bang Đức tuyên bố rằng họ chỉ cung cấp thông tin về các dự án mua sắm sau khi được Quốc hội xem xét.

Một điều rõ ràng: là một công ty Đức với hàng chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chế tạo vệ tinh, OHB đang ở vị thế thuận lợi để giành được các đơn đặt hàng lớn từ chính phủ Đức; việc nhà đầu tư tài chính Mỹ KKR mua lại 28,6% cổ phần của công ty 2 năm trước không bị xem xét gay gắt ở Berlin như ở Paris.

Mặt khác, công ty Rheinmetall theo truyền thống chuyên về các hệ thống trên mặt đất. Nhà thầu quốc phòng lớn nhất của Đức cho đến nay đã mở rộng đáng kể sang các lĩnh vực khác kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine, phát triển nhanh chóng, và do đó có thể giúp OHB mở rộng quy mô hoạt động.

Sự quan tâm của Rheinmetall đối với lĩnh vực không gian là điều không thể phủ nhận. Điều này được thể hiện qua một dự án vệ tinh khác dành cho quân đội Đức, mà công ty này vừa mới giành được hợp đồng. Ban đầu, họ chỉ giành được quyền phân phối hình ảnh từ các vệ tinh SAR của công ty khởi nghiệp Iceye của Phần Lan. Tuy nhiên, ngay sau đó, Rheinmetall đã thành lập một liên doanh với nhà sản xuất vệ tinh này, trong đó Rheinmetall Digital GmbH có trụ sở tại Bremen nắm giữ 60% cổ phần chi phối.

"Starlink cho quân đội Đức"

Các công ty hiện đang cung cấp hình ảnh vệ tinh cho Ukraine, nhưng hoạt động kinh doanh này sẽ được mở rộng đáng kể trong tương lai. Trước sự thay đổi về nhu cầu, Rheinmetall đã chuyển đổi nhà máy dân dụng trước đây của mình ở Neuss sang sản xuất quốc phòng; trong tương lai, nhà máy này cũng sẽ sản xuất các vệ tinh SAR cho Rheinmetall Iceye Space Solutions.

Hợp đồng cung cấp dữ liệu trinh sát cho quân đội Đức (Bundeswehr) có giá trị lên tới 1,7 tỷ Euro. Các vệ tinh SAR sẽ chiếu chùm tỉa Radar lên bề mặt Trái đất, chùm tia này phản xạ trở lại vệ tinh dưới dạng xung đối và được phân tích tại đó.

Kỹ thuật về Radar này nhằm mục đích thu được hình ảnh ngay cả ở những khu vực nhiều mây, khói, tro bụi, mưa hoặc bị ảnh hưởng bởi bão cát, cũng như trong mọi điều kiện thời tiết, cả ngày lẫn đêm. Những hình ảnh này chủ yếu phục vụ mục đích trinh sát; dữ liệu dành cho Bundeswehr, trong số những mục đích khác, nhằm bảo vệ "Lữ đoàn Litauen" và bảo đảm an ninh sườn phía đông của NATO.

Sự hợp tác tiềm năng với OHB bao gồm một bước  tiến phức tạp hơn nữa: thiết lập liên lạc mọi lúc. Thiếu tướng Armin Fleischmann, Chỉ huy Không gian phụ trách Lĩnh vực Mạng và Thông tin của Bundeswehr, gần đây đã đề cập đến nó trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo "Handelsblatt" như một "Starlink" quân sự dành cho Bundeswehr.

Không thiếu các đối thủ cạnh tranh.

Sự so sánh với hệ thống vệ tinh của Elon Musk, vốn có giá trị lớn đối với thông tin liên lạc của quân đội Ukraine, xuất phát từ thực tế là quân đội Đức (Bundeswehr) cũng có ý định xử dụng vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO). Ông Fleischmann tuyên bố rằng "tốt nhất là một liên danh Đức" nên cung cấp các vệ tinh này, gợi ý một nhà thầu chính và một số đối tác nhỏ hơn. Thiếu tướng này đã đề cập đến Rheinmetall và OHB như những ví dụ, các công ty đã mang lại "những kết quả thực sự xuất sắc" với các vệ tinh trinh thám của họ.

Tuy nhiên, không thiếu các đối thủ cạnh tranh. Công ty hàng không không gian Airbus, có trụ sở tại Berlin, cũng đang cạnh tranh cho hợp đồng béo bở để chế tạo các vệ tinh liên lạc cho Bundeswehr và, giống như OHB, có thể tự hào về hàng chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực này.

Công ty bác bỏ những ý kiến ​​cho rằng việc thiếu quyền sở hữu hoàn toàn của Đức khiến họ gặp bất lợi khi đấu thầu các hợp đồng quân sự tại Đức. Điều này vẫn đúng ngay cả khi kế hoạch chuyển giao mảng kinh doanh vệ tinh cho một liên doanh có trụ sở tại Toulouse, một động thái bị một số người ở Berlin hoài nghi. Liên doanh này cũng sẽ bao gồm các đối thủ cạnh tranh trước đây của họ, Thales của Pháp và Leonardo của Ý.

"Là đối tác lâu năm của quân đội Đức, Airbus sở hữu chuyên môn xuất sắc, năng lực độc đáo và bề dày kinh nghiệm trong việc triển khai các hệ thống không gian phức tạp tại Đức," Airbus tuyên bố hôm thứ Hai 26-1. Ví dụ bao gồm các vệ tinh liên lạc SATCOMBw cỡ lớn trên quỹ đạo địa tĩnh và hệ thống trinh thám Sarah của quân đội Đức.

Liên danh bốn công ty

"Chúng tôi biết điều gì là quan trọng," Airbus khẳng định. Trong bối cảnh đó, công ty đang háo hức chờ đợi yêu cầu chính thức về đề nghị cho hệ thống liên lạc mới. Nhà thầu thứ ba cho hợp đồng lớn này là một liên danh mới bao gồm công ty khởi nghiệp quốc phòng Helsing có trụ sở tại Munich, công ty quốc phòng Na Uy Kongsberg, chuyên gia về Radar và cảm biến Hensoldt, và nhà sản xuất hỏa tiễn Isar Aerospace, cả ba đều nằm gần Munich.

Airbus tự hào đã cung cấp vệ tinh cho hệ thống vệ tinh đang hoạt động của nhà cung cấp Eutelsat OneWeb của Pháp-Anh. Bên cạnh Starlink của Musk, đây là hệ thống vệ tinh liên lạc quan trọng duy nhất trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp.

Gần đây, Eutelsat đã trao cho Airbus một hợp đồng cung cấp thêm 100 vệ tinh, tiếp theo là 340 vệ tinh khác, được chế tạo tại Toulouse. Hơn nữa, công ty này được cho là cũng sẽ được Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND) ủy nhiệm chế tạo một vệ tinh mới. Các hợp đồng khác dự kiến ​​sẽ đến từ hệ thống vệ tinh Âu châu IRIS2 đang được lên kế hoạch.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-1-2026